တုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး
တုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဢမ်ႇၼၼ် တုင်းၶိူဝ်းတႆး ၼႆႉ ပဵၼ်တုင်းဢၼ်မီးသၢႆပိုၼ်း မၼ်ႈၵႅၼ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉယဝ်ႉ။ တုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 5 ထတ်း၊ တၢင်းသုင်မီး 3 ထတ်းသေ တူင်ႇလိူၼ်မူၼ်းၽိူၵ်ႇၶၢဝ် ဢၼ်ယူႇၼႂ်းၵၢင်ၼၼ်ႉ မီးတၢင်းၵႂၢင်ႈပၼ်ႇမူၼ်း 1.5 ထတ်းယဝ်ႉ။[1]
 | |
| လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း | ၸွမ်ပိဝ်ၸိုင်ႈမိူင်း and ensign |
|---|---|
| သႅၼ်းပိူင် | 3:5 |
| လွင်ႈလိူၵ်ႈသၢင်ႈ | 7 ၾေႇပတ်ႇဝႃႇရီႇ 1947 |
| တီႇသၢႆး | တုင်းသၢမ်သီ (လိူင်၊ ၶဵဝ်၊ လႅင်) ၸိူဝ်းမီးတၢင်းၵႂၢင်ႈတူဝ်ႈၵၼ်၊ ၼႂ်းၵၢင်မၼ်းမီးလုၵ်ႈလိူၼ်ၶၢဝ်မူၼ်း။ |
တီႈပွင်ႇသီတုင်း
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- သီလိူင်: မွၵ်ႇၼႄလွင်ႈၶိူဝ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ပဵၼ်ၶိူဝ်းၵူၼ်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းၸုမ်း ၶိူၼ်းမူင်ႇၵူဝ်း မီးၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၼင်သီလိူင်ႁိူဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵမ်ႉၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းၵိူဝ်းယမ်ၼပ်ႉထိုဝ် သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- သီၶဵဝ်: မွၵ်ႇၼႄလွင်ႈ ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃ တူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈတွၵ်ႇ မွၵ်ႇမၢၵ်ႇလိူင်ႇၼမ် တူၺ်းတၢင်းလႂ်ၵေႃႈ ၶဵဝ်လူင်ၵႂႃႇၵူႈတီႈၸွတ်ႇတူဝ်ႈမိူင်းတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- သီလႅင်: မွၵ်ႇၼႄလွင်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁတ်းႁၢၼ် ပေႃးဢမ်ႇၸိုဝ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိုင် ဢမ်ႇယွမ်းတေႃႇၽႂ်လႄႈ သမ်ႉၼႄလွင်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ဢၼ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်မိူၼ်သီလႅင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- လုၵ်ႈလိူၼ်ၶၢဝ်မူၼ်း: ၼႄႁႂ်ႈႁူႉလွင်ႈႁဵတ်းတၢင်းသၢင်ႈ လွင်ႈလၢတ်ႈတၢင်းၸႃ လွင်ႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ႁၵ်ႉပႅင်းလွင်ႈၵတ်းယဵၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းၶဵၼ်တေႃႇၽႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်းလႄႈလွင်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]တုင်းၸိုဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ပဵၼ်တုင်းဢၼ်လႆႈမၵ်းမၼ်ႈမႃး ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်ပိုၼ်းမိူင်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 7 February 1947 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၽႃႉတႆးလႄႈ တူဝ်ထႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆး တင်းသဵင်ႈ လႆႈၽွမ်ႉၸႂ်ၵၼ် တႅင်ႇတင်ႈမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉပဵၼ် တုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး တွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]
ဝၢႆးလိုၼ်းမႃး မိူဝ်ႈလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃသေ တႅင်ႇတင်ႈပဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ (Union of Burma) ၼၼ်ႉ ၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ် တုင်းသၢမ်သီမီးလိူၼ်ၶၢဝ်ၼႆႉ ပဵၼ် "တုင်းၸိုင်ႈတႆး" ဢၼ်တရားဝင် တွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉၼႂ်းလုမ်း၊ ၼႂ်းပွႆးလႄႈ တီႈၵၢၼ်ငၢၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းတႆးမႃး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။[3]