တူၼ်ၶူးလူင် ၸဝ်ႈမိလိၼ်ၻ
| ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် မိလိၼ်ၻ | |
|---|---|
 | |
| သႃႇသၼႃႇ | သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ |
| ပၢႆး | ထေရဝႃတ |
| ၸုမ်ႈၵုၼ်း | ဢၷ်ၷမႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ |
| ပၢႆးပႆႇၺႃႇ | ဢၼုၼႃယၵ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး |
| ၸိုဝ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း | ၸၢႆးပၢၼ်းဢွင်ႇ |
| ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈသုၼ်ႇတူဝ် | |
| ၵူၼ်းမိူင်း |  တႆး |
| ၵိူတ်ႇ | ဢေႃးၵၢတ်ႉ 19၊ 1937၊ 1299 ၼီႈ၊ လိူၼ်(9)မႂ်ႇ၊(13) ၶမ်ႈ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉႁူးၵတ်း၊ (ႁၢမ်းယဝ်ႉ) တၢင်းၸၢၼ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ |
| ပေႃႈမႄႈ | ပူႇလွႆယွတ်ႈငိုၼ်း + ၼၢႆးလွႆယူင်ႇ |
| ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် | |
| ၵွၼ်းဝတ်ႉ |
|
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ႁူဝ်ပဝ်ႈတူင်ႇဝဵင်း ဢႃယုဝတ်တၼ ရတ်တၺ်ၺူ ဢေႃဝႃၻႃၸရိယ ꧤၻ်ၻၼ်တ မိလိၼ်ၻ ဢၷ်ၷမႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ ဢၼုၼႃယၵ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး ဝိႁၢၼ်ႇဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇၽူဝ်းတေႃႇ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ။
ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉသၢမ်ၵေႃႉ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- လုင်းသၢင်ႇဢေး
- ၸၢႆးပၢၼ်းဢွင်ႇ
- ပႃႈၶမ်းသႃႇ။
ၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]တီႈၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၼၼ်တိယ ၵျွင်းၽၵ်းတူပ်း တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉသေ ႁပ်ႉဢဝ်ပၸ်ၸေးသီႇပိူင်တီႈ ပူႇလွႆဢေႃး + ၼၢႆးၵျွင်းတႅမ်ႇ ဝၢၼ်ႈၼႃးၵႅင်း။ မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1312 ၼီႈ၊ လိူၼ်(6) မႂ်ႇ၊ (11)ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းၽတ်း။
ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]တီႈၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၽၻ်ၻၼ်တ ပꧣ်ꩦိတႃꧤိꩪꩡ၊ ၵျွင်းဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇၽူဝ်းတေႃႇ၊ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ႁဵတ်းဢုပၸ်ႉသေႇ သေႁပ်ႉဢဝ်ပၸ်ၸေးသီႇပိူင် တမ်ႈတီႈ ပူႇၸၢင်းႁိူင်း+ ၼၢႆးၸၢင်းၸိင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်ၼိဝ်ႉ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ။
တီႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈထမ်း
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- ၵျွင်းၽၵ်းတူပ်း တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ။
- ၵျွင်းဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇၽူဝ်းတေႃႇ သီႇပေႃႉ။
- ၵျွင်းၺွင်ႇၼီႇ ဝဵင်းမေႇမဵဝ်ႉ။
- ၵျွင်းဝိသုတ်ထႃရုင်ႇ ဝဵင်းမေႇမဵဝ်ႉ။
- ၵျွင်းမိၼ်းၵုၼ်း ဢၼွၵ်ႉပိၼ်ႇ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။
- ၵျွင်းဝိသုတ်ထႃရုင်ႇ သူၺ်ႇၵျိၼ်ႇ၊ ဝဵင်းပႁၢၼ်း တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ။
- ၵျွင်းၸၢၼ်း ဝဵင်းမိၼ်းလ တိူင်းပႃႇၵိူဝ်။
ႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]ဝၢႆးသေတူၼ်ၶူးလူင် မႁႃၼႃယၵ(ၸဝ်ႈဢႃယုႉယၢဝ်း) ၽတ်တၼ်တ လႃၽဝမ်သ ၵျွင်းဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇၽူဝ်းတေႃႇ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ လႆႈၶဝ်ႈ ၸၢမ်ႇသူၼ် မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်းၵႂႃႇသေယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈႁဝ်းသိုပ်ႇပုတ်ႈႁပ်ႉ ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ၵူႈဢွင်ႈထႃႇၼ ၼွၵ်ႈဝဵင်း ၼႂ်းဝဵင်း ပႃးၸဵမ်ၼႃႈၵၢၼ် သွၼ်လိၵ်ႈႁဵၼ်းထမ်း လဵင်ႉဢွၵ်ႇ လုၵ်ႈၼွင်ႉတပေး ၵမ်ႉၵႅမ်ထႅမ်ၸွႆႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ႇၵျွင်း သိမ်ႇမႂ်ႇ ၵွင်းမူးၸၵႂႃႇ ဢွၼ်ႁူဝ်သြႃႇတၵႃႇ သိူင်ႇတိူင်းမိူင်းသီႇပေႃႉသေ မဝ်ႇၵႃး ပႃးထႅင်ႈ ၼႂ်းငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး ဝဵင်းပၢင်လူင် ႁၼ်လီ လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉသြႃႇၸဝ်ႈလူင်ႁဝ်းလႄႈ မီးၵုင်ႇမီး မုၼ် ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ်ၸဝ်ႈႁဝ်း ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ဢၼုၼႃယၵ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉ ၸုမ်းလူင် သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆးယူႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇ ၸဝ်ႈသြႃႇ လူင်ႁဝ်း ဢၼ်သုၼ်ႇတူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းသေ တႄႇ တင်ႈၵျွင်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးယူႇ (33) ၵျွင်း၊ ဢၼ်ပဵၼ်သိမ်ႇသမ်ႉ ဢၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ႁဝ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ထူဝ်းၼႃႈသေ တႄႇတင်ႈမႃး မီး (44) လင်ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၶေႃႈသင်ႇသွၼ် ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- ယူႇႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၵူၼ်းၼမ်
- ႁႂ်ႈယိပ်းၵမ်ထမ်းမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ
- ၼပ်ႉယမ်ၽူႈယႂ်ႇၶိုၵ်ႉလီတွၼ်း
- ႁဵတ်းႁႂ်ႈပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်း တဵမ်ထူၼ်ႈလီၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။
ယုၵ်ႉ-လုၵ်ႉ-ႁဵတ်း
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- ယုၵ်ႉ ၽဵင်ႇၽဵင်ႇ
- လုၵ်ႉ ၽဵင်ႇၽဵင်ႇ
- ႁဵတ်း ၽဵင်ႇၽဵင်ႇ။
ၵၢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ် တႃႇတေဢွင်ႇမၢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈ ၶတ်းၸႂ် ယုၵ်ႉၽဵင်ႇ ၽဵင်ႇ လုၵ်ႉၽဵင်ႇၽဵင်ႇ ႁဵတ်းၽဵင်ႇၽဵင်ႇ ပဵင်းၵၼ်လီလီ၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီလိင်ႉလိင်ႇလႅၼ် ပၢႆႈမူၵ်းၸွၵ်ႉမူၵ်းၸဵင်ႇ၊ လွင်ႈၶတ်းၸႂ်ႁဝ်း ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီလႆႈ ပဵင်းၵၼ်ၵူႈၵေႃႉ ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။
ၶေႃႈသင်ႇသွၼ်သင်ႇဝေႇၵတြႃး ဢၼ်လီလႆႈႁူႉဝႆႉ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- မိူဝ်ႈယူႇႁႂ်ႈပိူၼ်ႈလႆႈသိူဝ်းသႃႇ
- မိူဝ်ႈၵႂႃႇႁႂ်ႈပိူၼ်ႈလႆႈသေလၢႆ
- မိူဝ်ႈတၢႆႁႂ်ႈပိူၼ်ႈလႆႈဝူၼ်ႉလွင်ႈႁဝ်း။
ႁႃတြႃးၺႃးၼႂ်းတူဝ်
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- ဢၼ်ၼင်ႈတုၵ်းသုၵ်း ပဵၼ်တူဝ်
- ဢၼ်ႁူႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸႂ်
- တူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်တူဝ်လူႉ
- ၸႂ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႂ်ႁူႉ
ဢၼိၸ်ၸံ ၶယတ်ထေၼ- တူဝ်ၶၼ်ႇထႃႇၼႆႉ မီးသၽေႃးတြႃးလွင်ႈ မူတ်းသဵင်ႈ တုၵ်ၶံ ၽယတ်ထေၼ - တူဝၼ်ၶၼ်ႇထႃႇၼႆႉ မီးသၽေႃးတြႃး ပဵၼ်ၽေး ဢၼတ်တႃ ဢသႃရၵတ်ထေၼ-တူဝ်ၶၼ်ႇထႃႇၼႆႉ မီးသ ၽေႃးတြႃး ဢမ်ႇမီးလွၼ်ႉမီးၵႅၼ် ဢမ်ႇဢဝ်ႁဝ်းဝႃႈ။
ၽိုၼ်ဢိင်
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- ↑ မၢႆတွင်း ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၽတ်တၼ်တ မိလိၼ်တ. ၸဵင်ႇပႃရမီႇ၊ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ: မူႇၸုမ်းပရိယတ်တိသၻ်ꩪမ်မပႃလ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ. September 2025. pp. 6–9.