တူၼ်ၶူးလူင် ၸဝ်ႈၻေဝိၼ်ၻ
| တူၼ်ၶူးလူင် တွၵ်ႉတိူဝ်ႇ ၻေဝိၼ်ၻ | |
|---|---|
 ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ပေႃႇၵျူဝ်ႇ | |
| သႃႇသၼႃႇ | သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ |
| ပၢႆး | ထေရဝႃတ |
| ၸုမ်ႈၵုၼ်း | ဢၷ်ၷမႁႃၵမ်မꩦ်ꩧႃၼႃၸရိယ နိုင်ငံတော်ဗဟိုသံဃာ့ဝန်ဆောင် |
| ပၢႆးပႆႇၺႃႇ |
|
| ၸိုဝ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း | ၸၢႆးၼုမ်ႇ |
| ၸိုဝ်ႈထမ်ႇမ | ၸဝ်ႈသြႃႇ ၻေဝိၼ်ၻ |
| ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈမုၼ် | ၻေဝိၼ်ၻ |
| ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈသုၼ်ႇတူဝ် | |
| ၵူၼ်းမိူင်း |  တႆး |
| ၵိူတ်ႇ | ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 15၊ 1955 ဝၢၼ်ႈဢူင်းသီး၊ ၼမ်ႉလၼ်ႈ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ၸိုင်ႈတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ |
| ပေႃႈမႄႈ | ပူႇၸၢင်းမၼ်+ၼၢႆးၸၢင်းၶမ်း |
| ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် | |
| ၵွၼ်းဝတ်ႉ |
|
တူၼ်ၶူးလူင် ၸဝ်ႈၻေဝိၼ်ၻ ၼႆႉ၊ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢႆးၼုမ်ႇ ၼႆသေ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ- 1316 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈ (8) ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းသဝ် (15.01.1955)၊ တီႈၵိူတ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈသမ်ႉ ဝၢၼ်ႈဢူင်းသီး၊ ၼမ်ႉလၼ်ႈ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈတင်းမႄႈ- ပူႇၸၢင်းမၼ်+ၼၢႆးၸၢင်းၶမ်း၊ ၸင်ႇတၵ်းမီး ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ သၢမ်ၵေႃႉပီႈၼွင်ႉ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇ ပဵၼ်ၵေႃႉ ထူၼ်ႈသွင်
ၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]မိူဝ်ႈပီ 1329 ၼီႈ၊ လိူၼ်ႁႃႈမႂ်ႇ (8)၊ ဢဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵႃလိၼ်ၻ ၊ ၵျွင်းၼႃးလိူဝ်ႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ ႁဵတ်းပဵၼ် ဢုပၸ်ၸေႇသြႃႇ၊ ပေႃႈမႄႈၸဝ်ႈသွင်ပႃး ႁဵတ်းပဵၼ် ပေႃႈသၢင်ႇမႄႈသၢင်ႇၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]မိူဝ်ႈပီ 1336 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၸဵတ်းမူၼ်း၊ တီႈသိမ်ႇၶၼ်ႇတ၊ ဢဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇ ဢိၼ်တၵ၊ ၵျွင်းၵုင်းတေႃႇ၊ ႁဵတ်းပဵၼ် ဢုပၸ်ၸေႇသေ ပေႃႈမႄႈသွင်ၸဝ်ႈ ႁဵတ်းပဵၼ် ပေႃႈၸၢင်းမႄႈၸၢင်းယူႇယဝ်ႉ။ သွၼ်ႁဵၼ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ- တီႈၵျွင်းၼႃးလိူဝ်ႇ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵႃလိၼ်ၻ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ၵျွင်းၵုင်းတေႃႇ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇ ဢိၼ်ၻၵ၊ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ၵျွင်းမေတၼီႇ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇ သုၼ်ၻရ၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၸၼ်ႉလိၵ်ႈဢၼ်ယဝ်ႉမႃး
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉမႃး
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- မိူဝ်ႈပီ 2018 ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး၊ ၼွပ်ႈၵၢပ်ႈလူႇတၢၼ်း မၢႆတွင်းမႂ်မႆႉၺွင်ႇ ယူႇယဝ်ႉ။
- မိူဝ်ႈပီ 2019 ၼၼ်ႉ လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈ PhD. ဢၼ်ၸုမ်း (International University of Morality. မိူင်း USA) ၼွပ်ႈပၼ်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
- မိူဝ်ႈပီ 2019၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး၊ ၼွပ်ႈၵၢပ်ႈလူႇတၢၼ်း ၸုမ်ႈၵုၼ်း မႁႃၼႃၷ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
- မိူဝ်ႈပီ 2020၊ လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၵုၼ်း မႁႃꩪမ်မၵထိၵ ၿႁုꩡၼႁိတꩪရ ၊ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၼွပ်ႈၵၢပ်ႈလူႇတၢၼ်း။
- မိူဝ်ႈပီ 2022 ၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် နိုင်ငံတော် ဗဟိုသံဃာ့ဝန်ဆောင် ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ၊
ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ပွင်သၢင်ႈၵႂႃႇ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- မိူဝ်ႈပီ - 1357 ၼီႈ၊ ပီၶရဵတ်ႉ - 1995 ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းလႆႈ ၵျွမႃးယူႇသဝ်းတီႈ ဝတ်ႉလူင်ၵၢင်ႉမေႃႇယူႇယဝ်ႉ၊ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ႁွတ်ႈထိုင်တီႈ ၵျွင်းၵၢင်ႉမေႃႇၼၼ်ႉ လႆႈမူၼ်ႉမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၵျွင်းလင်ၵဝ်ႇၵႄႇ တႄႇဢဝ်ပီ 1999 တေႃႇထိုင်ယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၼႂ်းပီ 2004 ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
- မူၼ်ႉမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၵွင်းမူးၵၢင်ဝၢၼ်ႈ ၵၢင်ႉမေႃႇ။
- မူၼ်ႉမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၵွင်းမူးလွႆပၢတ်ႇ တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်ၵိူဝ်။
- မႄးၵုမ်းလႃး ၵွင်းမူး ၸဝ်ႈမွၼ်းလႃႉ လႄႈ ၵေႃႇတင်ႈ ၸလွပ်ႈသႃလႃး။
- မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၵွင်းမူးလွႆငိုၼ်း၊ ႁဵတ်းတၢင်း၊ ၶူဝ်လႆတႄႇၵႂႃႇ။
- မိူဝ်ႈပီ 2017-2018 လႆႈၵႂႃႇႁေႃးတြႃး မိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ ဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး၊ ဝဵင်းမဵဝ်ႉတိတ်ႉ၊ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်၊ ဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်၊ ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ၊ မိူင်းၵုတ်ႈ၊ မိူင်းမိတ်ႈ၊ သီႇပေႃႉ၊ ၼမ်ႉၶမ်းတႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- ယႂ်းႁိုၼ်မၢႆတွင်း ၵေႃႇတင်ႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈမႁႃႇမျၢတ်ႈမုၼိၽြႃးလူင် ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ ထူၼ်ႈတဵမ် 100 ပီ. ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ: ၸုမ်းၵေႃပဵၼ်ပၢင်ပွႆး. March 2023. p. 97.