တူၼ်ၶူး ၸဝ်ႈသြႃႇ မိူင်းၵုတ်ႈ
| ၸဝ်ႈသြႃႇ ၼၼ်ၻဝမ်သ (ၸဝ်ႈသြႃႇမိူင်းၵုတ်ႈ) | |
|---|---|
| သႃႇသၼႃႇ | သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ |
| ပၢႆး | ထေရဝႃတ |
| ပၢႆးပႆႇၺႃႇ |
|
| ၸိုဝ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း | ၸၢႆးထုၼ်း (ၸၢႆးထူး) |
| ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈသုၼ်ႇတူဝ် | |
| ၵူၼ်းမိူင်း | |
| ၵိူတ်ႇ | ဢေႃးၵၢတ်ႉ 25၊ 1962 ဝၢၼ်ႈၶၢမ်းၵျွင်း၊ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈဝ၊ ၸေႈဝဵင်းၵေးသီး၊ ဝၢၼ်ႈၸၢမ် |
| ပေႃႈမႄႈ | လုင်းၶမ်းလႅင်ယုင်း+ဢွၵ်ႇၼၢင်းလူင်ႇ |
| ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် | |
| ၵွၼ်းဝတ်ႉ |
|
ပီၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]ပီၶရဵတ်ႉ 1962 ၼီႈ၊ လိူၼ်ဢေႃၵတ်ႉ (25)၊ ဝၼ်းသဝ်။ (25.08.1962) တီႈၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈဝၢၼ်ႈၶၢမ်းၵျွင်း၊ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈဝ၊ ၸေႈဝဵင်းၵေးသီး၊ ဝၢၼ်ႈၸၢမ်။
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]ၸၢႆးထုၼ်း (ၸၢႆးထူး)
ၸိုဝ်ႈပေႃႈမႄႈ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]လုင်းၶမ်းလႅင်ယုင်း+ဢွၵ်ႇၼၢင်းလူင်ႇ
ပီႈၼွင်ႉ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- ႁူမ်ႈပေႃႈ ဢမ်ႇႁူမ်ႈမႄႈ မီးပီႈၼၢင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ၊
- ၼွင်ႉႁူမ်ႈမႄႈ ဢမ်ႇႁူမ်ႈပေႃႈ မီး (6) ၵေႃႉ၊
- ၼွင်ႉႁူမ်ႈပေႃႈ ဢမ်ႇႁူမ်ႈမႄႈ မီး (5) ၵေႃႉ။
တႄႇယူႇၵျွင်း
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- (ၵ) ယူႇၵျွင်းၶွၵ်ႈၸၢင်ႉ မိူဝ်ႈ 1972။ ဢမ်ႇတၼ်းပဵၼ်သၢင်ႇ။
- (ၶ) ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝ မိူဝ်ႈ 1973၊ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ။
ၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]မိူဝ်ႈပီ 1974 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၽႅပ်ႉပဝႃႇရီႇ၊ (6) ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇ သေႃၼၼ်တႃ ႁဵတ်းသြႃႇဢုပတ်ႉသၢႆႇသေ ၶၢမ်ႇမဵတ်ႉပဵၼ် ၸဝ်ႈသၢင်ႇ။
ၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]မိူဝ်ႈပီ 1975 ၼီႈ၊ လိူၼ်မေႇ (6) ဝၼ်း၊ ၶိုၼ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႇလွင်းသေ ၶၢမ်ႇသၢင်ႇထႅင်ႈပွၵ်ႈသွင် တီႈၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝ။ (06.05.1975)
သိုပ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]မိူဝ်ႈပီ 1977 ၼီႈ၊ လိူၼ်မေႇ (26) ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝသေ ၵႂႃႇသိုပ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်း တီႈၵျွင်းတႆး ဢမၢတ်ႈၵျီးၶုင်ႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းယေႇတႃႇသျီႇ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ်။
ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း (ဢုပသမ်ႇပတ)
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]မိူဝ်ႈ 1982 ၼီႈ၊ လိူၼ်မေႇ (6) ဝၼ်းၼၼ်ႉ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၸဝ်ႈၶၼ်တီသႃရ၊ ၵျွင်းထမ်ႇမႃႇၸရိယ၊ ဝဵင်းတွင်ႇငူႇ၊ ႁဵတ်းသြႃႇ ဢုပတ်ႉသၢႆႇ၊ သြႃႇၸဝ်ႈၺႃၼိၼ်ၻ၊ ၵျွင်းၸိတ်ႉတသုၶ၊ ဝဵင်းၵျွႆးပွႆး၊ ႁဵတ်းဢၼုသႃႇသၵ၊ ၵႃႇရၵသင်ႇၶႃႇ (14) ၸဝ်ႈ၊ ဢူးၵျႃႉမွင်ႇ+တေႃႇလေးတွႆႇ ၶဝ်ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ ပွၵ်ႉမိင်းၵၢၼ်ႇယူဝ်း၊ ဝဵင်းၵျွႆးပွႆး၊ ႁဵတ်းတၵႃႇၸၢင်းသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း တီႈသိမ်ႇၶၼ်ႇတ၊ ၵျွင်းၸိတ်ႉတသုၶ၊ ဝဵင်းၵျွႆးပွႆး။
တႄႇႁပ်ႉၼႃႈၵၢၼ်ၵႂၢၼ်းဝတ်ႉ (ၼင်ႈၵျွင်း)-
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]မိူဝ်ႈပီ 1987 ၼီႈ လိူၼ်ၵျူၼ်ႇ (4) ဝၼ်းၼၼ်ႉ တၵ်ႇၵႃႇငဝ်ႈၵျွင်း လႄႈ ၽူႈမၢႆလူင် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး ၸဝ်ႈသြႃႇဝိပသ်သၼ ဢၢပ်ႈပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း လႄႈ ၼင်ႈၵျွင်း တီႈဝတ်ႉသီႇရိမင်ႇၵလႃႇသၢႆၶိူဝ်း၊ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ လႆႈႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈသြႃႇမိူင်းၵုတ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
တၵႃႇပေႃႈဢွၵ်ႇ မႄႈယေႃး ဢၼ်ထၢပ်ႈၵၢမ်ႇယေႃးမုၼ်
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- Dr. ၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်း (ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်း ၵေႃးပၵၵျွင်း) လႄႈ ဢွၵ်ႇၶမ်ႈၵျၢၼ်ႇၸၵႂႃႇ တၵႃႇၵျွင်းသီႇရိမင်ႇၵလႃႇသၢႆၶိူဝ်း၊ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ တင်းလၢႆ။
- ပေႃႈၸၢင်းလၢႆႇ+မႄႈၸၢင်းသူၺ်ႇ (ၸၢႆးလၢႆႇ+ၼၢင်းဢေးသူၺ်ႇ) ၶဝ်ႈပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ ပွၵ်ႉပၢင်ႇသၢႆၶၢဝ်၊ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ။
- ပေႃႈၸၢင်းမၢတ်ႈ+မႄႈၸၢင်းၽိူဝ် ၶဝ်ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ၊ ပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈလူင်၊ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း။
- လုင်းၸၢႆးၽႃႈ+ပႃႈၶိၼ်ႇမိၼ်ႉ ၶဝ်တင်းႁိူၼ်း၊ ဝဵင်းတႅၵ်ႉၵျီး။
- လုင်းၸေႃးလႅင်ႇ+တေႃႇမိၼ်ႉမိၼ်ႉတၢၼ်း ၶဝ်တင်းႁိူၼ်း၊ ဝဵင်းမယၢၼ်းၵူင်း။
- မေႃယႃ ၼၢင်းမူဝ်ငိုၼ်း (သြႃႇမပု) ၶဝ်ပီႈၼွင်ႉ၊ ပွၵ်ႉလူင်ပု၊ ၵေးသီး။
- ၸၢႆးၶမ်းလူႇ+ၼၢင်းၶိၼ်ႇငူၺ်ႇ ၶဝ်တင်းႁိူၼ်း၊ ပွၵ်ႉၵၢတ်ႇ၊ ဝဵင်းၵေးသီး။
- မေႃယႃ ၼၢင်းသႅင်သႃႇ ၊ ပွၵ်ႉၵုင်းႁေႃ၊ ဝဵင်းၵေးသီး။
- လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈၽူင်း+ပႃႈဢီႇသၢဝ် ၶဝ်တင်းႁိူၼ်း၊ ပႁၢၼ်း၊ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ။
- ၸဝ်ႈသြႃႇ ဢိၼ်ၻႃသႃမိ ၊ ၵျွင်းသႅင်ၵႅဝ်ႉ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ။
- ပႃႈယဵၼ် ၶဝ်မႄႈလုၵ်ႈတၢင်းႁိူၼ်၊ ပွၵ်ႉတိတ်ႉတေႃး၊ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။
- ပႃႈတွင်း၊ လုၵ်ႈ-ၼၢင်းၶမ်းငူၺ်ႇ၊ ၼၢင်းၶမ်းမူဝ်၊ ၸၢႆးသူၺ်ႇဢွင်ႇ ၶဝ်မႄႈလုၵ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတင်းႁိူၼ်း၊ ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ။
သိုပ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]မိူဝ်ႈ 1991 ၼီႈၼၼ်ႉ ပၢင်းဢဝ်ၸဝ်ႈဝိလႃသ (ꩪမ်မၸရိယ) လၢႆးၶႃႈ။ ပႂ်ႉဝတ်ႉသီႇရိမင်ႇၵလႃႇသၢႆၶိူဝ်း ဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းသေ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႃႇယဝ်ႉ ၸၼ်ႉၶူး (ꩪမ်မႃၸရိယ)။
သိုပ်ႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႂၢၼ်းဝတ်ႉ (ၼင်ႈၵျွင်း)
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]မိူဝ်ႈ 1994 ၼီႈၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၼင်ႈ ဝတ်ႉသီႇရိမင်ႇၵလႃႇသၢႆၶိူဝ်းၶိုၼ်း။
ၵျွင်း လႄႈ တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ တီႈဢၼ်ယၢမ်ႈယူႇမႃး
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- 1972 ၵျွင်းၶွၵ်ႈၸၢင်ႉ၊ ဢိူင်ႇၶွၵ်ႈၸၢင်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ဝၢၼ်ႈၸၢမ်
- 1973-1977 ၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝ ၊ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈဝ၊ ၸေႈဝဵင်းၵေးသီး။
- 1977-1978 ၵျွင်းတႆးဢမၢတ်ႈၵျီးၶုင်ႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းယေႇတႃႇသျီႇ။
- 1978-1980 ၵျွင်းထမ်ႇမႃႇၸရိယ၊ ပွၵ်ႉသၢမ်၊ ဝဵင်းတွင်ႇငူႇ။
- 1980-1982 ၵျွင်းၸိတ်ႉတသုၶ၊ ဝဵင်းၵျွႆးပွႆး။
- 1982-1983 ၵျွင်းမဵဝ်ႉမ ၊ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်။
- 1983-1985 ၵျွင်းမၸူဝ်းယဵင်ႇမႂ်ႇ၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။
- 1986-1987 ၵျွင်းၸိတ်ႉတသုၶ၊ ဝဵင်းၵျွႆးပွႆႇ၊ (ႁဵတ်းၶူးသွၼ်)
- 1991 ၵျွင်းတႆးၵဝ်ႈလၵ်း၊ ဝဵင်းမယၢၼ်းၵူင်း၊ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ။
- 1992-1993 ၵျွင်းၺွင်ႇတူင်း၊ ၸေႈဝဵင်းပႁၢၼ်း၊ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ။
- 1996-1997 ၵျွင်းပထႃႇၼၵရ၊ ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ။
- 1996-1997 ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထ လႄႈ ပႃႇလိ၊ ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ။
သြႃႇၸဝ်ႈ ၽူႈပူင်သွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၵျွင်းၶွၵ်ႈၸၢင်ႉ။
- သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၸဝ်ႈသေႃၼၼ်ၻႃ လႄႈ ၸဝ်ႈၸိၼ်ၻႃၷဝိ တႄႇၵႂႃႇၶူးသွၼ် ၼႂ်းၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝ တင်းသဵင်ႈ။
- သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၸဝ်ႈꩡေႃတိၵ ၊ ၵျွင်းတႆး၊ တူင်ႇဝဵင်းယေႇတႃႇသျီႇ။
- သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၶၼ်တီၸႃရ လႄႈ ၸဝ်ႈၶူး ၺႃၼိၼ်ၻ၊ ၵျွင်းထမ်မၸရိယ၊ ဝဵင်းတွင်ႇငူႇ။
- ၸဝ်ႈၶူး ၵၼ်ꩪမႃ ၊ ၸဝ်ႈၶူးမေၶိယ၊ ၸဝ်ႈၶူးဝေပုလ်လ လႄႈ ၸဝ်ႈၶူး ၸၼ်ၻေႃꧤႃသ ၵျွင်းမဵဝ်ႉမ၊ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်။
- သြႃႇၸဝ်ႈၼႃယၵႃꧤိဝမ်သ လႄႈ သြႃႇၸဝ်ႈရႃꩡထမ်မႃꧤိဝမ်သ ၵျွင်းမၸူဝ်းယဵင်ႇ၊ တိူၵ်ႈမႂ်ႇ၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။
- သြႃႇၸဝ်ႈ ၸယတိသႃꧤိဝမ်သ လႄႈ သြႃႇၸဝ်ႈ ၵေႃဝိၻႃꧤိဝမ်သ၊ ၵျွင်းမၸူဝ်းယဵင်ႇ တိူၵ်ႈမႂ်ႇ၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။
- သြႃႇၸဝ်ႈလူင်သေႃꧤၼ၊ ၸဝ်ႈၶူးၵေလႃသ လႄႈ ၸဝ်ႈၶူးၼႃၼတႃꧤိဝမ်သ ၶဝ်ၵျွင်းၺွင်ႇတုင်း၊ ဝဵင်းပႁၢၼ်း၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ။
ၸၼ်ႉလိၵ်ႈ လႄႈ ၸိုဝ်ႈပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈဢွင်ႇမႃး
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- 1978 ၸၼ်ႉပထမ၊ ပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈသုထမ်ႇမႃႇ၊ ဝဵင်းတွင်ႇဢူႇ။
- 1979 ၸၼ်ႉတုတိယ၊ ပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈသုထမ်ႇမႃႇ၊ ဝဵင်းတွင်ႇဢူႇ။
- 1980 ၸၼ်ႉတတိယ၊ ပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈသုထမ်ႇမႃႇ၊ ဝဵင်းတွင်ႇဢူႇ။
- 1980 ၸၼ်ႉဢွၼ်ႇ (ပထမငႄႇ) ပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း။
- 1981 ၸၼ်ႉၵၢင် (ပထမလၢတ်ႉ) ပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း။
- 1983 ၸၼ်ႉလူင် (ပထမၵျီး) ပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း။
- 1983 ၸၼ်ႉၶူး (သႃသၼꩪꩡ ꩪမ်မႃၸရိယ) ၸုမ်းပရိယတ်တိသႃသၼပႃလ၊ ၺွင်ႇတုင်း၊ ပႁၢၼ်း၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ။
- 1995 ၸၼ်ႉၶူး ၽၢႆႇတႆး၊ ပရိယတ်တိသၻ်ꩪမ်မပႃလ ꩪမ်မႃၸရိယ၊ တီႈပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး၊ ဝဵင်းပၢင်လူင်။
- 1997 ၸၼ်ႉ MA ၸၼ်ႉၸွမ် Buddhist and Pāli, ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ပူဝ်ႇ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ။
ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်လႆႈႁဵတ်းမႃး
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- ၸဝ်ႈၵႂၢၼ်းၵျွင်း၊ ဝတ်ႉသီရိမင်ႇၵလႃႇသၢႆးၶိူဝ်း၊ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ။
- ၸဝ်ႈၵႂၢၼ်းၵျွင်း၊ ၵျွင်းလေးၵျုၼ်းၸၵျႃႇ၊ ၵဝ်ႈလၵ်း၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ။
- ၽူႈပွင်ၵၢၼ် ၸုမ်းပွင်ပဵၼ်ပပ်ႉၸဵင်ၶမ်းလႅင်း။
- ၽူႈမၢႆ (ၽူႈၼမ်းၼႂ်း) ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ၽိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထၸဝ်ႈ၊ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး။
- ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ၽိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထၸဝ်ႈ၊ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး။[1]
- ႁူဝ်ၼႃႈ (ပꩪႃၼႃꩪိပတိ) ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ထတ်းလိၵ်ႈပိတၵၢတ်ႈပႃလိၽႄတႆး၊ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး။
- ႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး လၵ်းသုတ်ႇမႂ်ႇ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႇၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး။[2]
- ꩪမ်မၵထိၵ၊ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈ၊ မိူင်းတႆးပတ်ႉပိုၼ်ႉ။
- ၽူႈၼၢမ်းႁဵတ်းသၢႆမၢႆလိၵ်ႈလူင်၊ ၶူင်းၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇလူင်၊ တီႈဝတ်ႉတီႇယသထၢၼ်မႄႈတႅင်၊ မိူင်းထႆး ပီ 2009။
- ၽူႈမၢႆလူင် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႇၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး။
- ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႇၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး (2023 - ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်)[3]

ပပ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ်တႅမ်ႈဢွၵ်ႇ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- လေႃးၵၼီႇတိ ပိၼ်ႇတႆး၊
- မင်ႇၵလႃႇသုတ်ႈ ပိၼ်ႇတႆး၊
- ဢပုမ်ႇႁုၼ်ႉၼူဝ်၊
- လေႃးႁၼီႇသုတ်ႈ၊
- ၵႂၢမ်းၵပ်းထုၵ်ႇ လႄႈ ၵႂၢမ်းတၵၼ်၊
- ပရႃႇၽဝသုတ်ႈ၊
- ပပ်ႉပိုၼ်းၵျွင်းသီႇရိမင်ႇၵလႃႇသၢႆၶိူဝ်း၊ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ။
- ပပ်ႉပိုၼ်းၵျွင်းမိူင်းၵၢဝ် ၼွင်သွမ်း၊ ၵေးသီး၊
- ပပ်ႉပိုၼ်းၸဝ်ႈသြႃႇလူင် မိူင်းၼွင်
ပပ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ်ပိၼ်ႇတႅမ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈသဵင်တႅတ်ႈ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- ရႃႇၸဝၢင်ႇမိူင်းၼၢႆး
- လိၵ်ႈဝၢၵ်ႇပွႆးၸဝ်ႈၽႃႉမိူင်းၵိုင်လူႇသၢင်ႇၵၢၼ်း၊
- လိၵ်ႈသၢင်းၵျၢၼ်ႇမိူင်းပွၼ်၊
- လိၵ်ႈဝၢၵ်ႇသၢင်ႇလွင်းႁႃႈပႃးႁႃႈမူႇၵိုၵ်းၵၼ်၊
- တႃႇၼသမ်ႇမုၶႃႇ၊
- ၶၼ်ႇထႃႇဢယူဝ်းၸု၊
- ၸမ်ႇပူႇပတိမင်းၵျၢမ်း၊
- သၢင်ႇၵၢၼ်းငူဝ်ႉ၊

ပပ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- ပပ်ႉၸဵင်ၶမ်းလႅင်း (ၵူႈပီပီ)
- ပပ်ႉၽိၵ်ႉၶုပႃႇတိမွၵ်ႈၽႄတႆး၊
- ပပ်ႉၸဝ်ႈရႁၢၼ်းတိုဝ်းၵမ်၊
- လၢႆးမိုဝ်ႉၽၵ်းဝၢၼ်တႆး
- ၵမ်မဝႃႇၸႃႇ
- ၸိုၼ်ႈလွၼ်ႉၶိူဝ်းထမ်း ပပ်ႉထမ်ႇမမဵတ်တႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ တႄႇၵႂႃႇတင်းၼမ်ယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈသူင်ၵျိူၵ်ႈ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]တႅမ်ႈလိၵ်ႈလၢႆး၊ သွၼ်လိၵ်ႈလၢႆး၊ ၵၢၼ်လၢတ်ႈႁေႃး၊ ႁၵ်ႉႁွမ်ၽိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ သူင်ၵျိူၵ်ႈလွင်ႈတႅၵ်ႇလႅင်း။
ႁၢင်ႈၽၢင်တူဝ်ၶိင်း
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]သုင် ႁႃႈထတ်းပၢႆ ပႅတ်ႇပႅၵ်ႉသေ ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်ၶိင်း (80) ၵီႇလူဝ်ႇၵရမ်ႇ။
ၽိုၼ်ဢိင်
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- ↑ ပပ်ႉမၢႆတွင်းပၢင်ၵုမ် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး၊ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇသီႇပီ သင်ႇၶမႁႃႇသၼ်ၼိပႃႇတ ပွၵ်ႈၵမ်း (15)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ 136။ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2023။
- ↑ ပပ်ႉမၢႆတွင်းပၢင်ၵုမ် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး၊ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇသီႇပီ သင်ႇၶမႁႃႇသၼ်ၼိပႃႇတ ပွၵ်ႈၵမ်း (15)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ 66။ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2023။
- ↑ ပပ်ႉမၢႆတွင်းပၢင်ၵုမ် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး၊ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇသီႇပီ သင်ႇၶမႁႃႇသၼ်ၼိပႃႇတ ပွၵ်ႈၵမ်း (15)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ 153။ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2023။
- ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၶၢဝ်းတၢင်းႁႃႈသိပ်းပီ ၸဝ်ႈသြႃႇမိူင်းၵုတ်ႈ. ဢေး ဢွပ်ႉသႅတ်ႉ. 2012. p. 1.