Jump to content

တူၼ်ၶူး ၸဝ်ႈသြႃႇ မိူင်းၵုတ်ႈ

လုၵ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၼၼ်ႉမႃး
ၸဝ်ႈသြႃႇ ၼၼ်ၻဝမ်သ
(ၸဝ်ႈသြႃႇမိူင်းၵုတ်ႈ)
သႃႇသၼႃႇသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ
ပၢႆးထေရဝႃတ
ပၢႆးပႆႇၺႃႇ
  • သႃသၼꩪꩡ ꩪမ်မၸရိယ
  • ပရိယတ်တိသၻ်ꩪမ်မပႃလ ꩪမ်မႃၸရိယ
  • MA. (Sri Lanka)
ၸိုဝ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်းၸၢႆးထုၼ်း (ၸၢႆးထူး)
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်
ၵူၼ်းမိူင်း တႆး
ၵိူတ်ႇ (1962-08-25) ဢေႃးၵၢတ်ႉ 25၊ 1962 (ဢႃႇယု 64)
ဝၢၼ်ႈၶၢမ်းၵျွင်း၊ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈဝ၊ ၸေႈဝဵင်းၵေးသီး၊ ဝၢၼ်ႈၸၢမ်
ပေႃႈမႄႈလုင်းၶမ်းလႅင်ယုင်း+ဢွၵ်ႇၼၢင်းလူင်ႇ
ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်
ၵွၼ်းဝတ်ႉ

ပီၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

ပီၶရဵတ်ႉ 1962 ၼီႈ၊ လိူၼ်ဢေႃၵတ်ႉ (25)၊ ဝၼ်းသဝ်။ (25.08.1962) တီႈၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈဝၢၼ်ႈၶၢမ်းၵျွင်း၊ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈဝ၊ ၸေႈဝဵင်းၵေးသီး၊ ဝၢၼ်ႈၸၢမ်။

ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

ၸၢႆးထုၼ်း (ၸၢႆးထူး)

ၸိုဝ်ႈပေႃႈမႄႈ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

လုင်းၶမ်းလႅင်ယုင်း+ဢွၵ်ႇၼၢင်းလူင်ႇ

    1. ႁူမ်ႈပေႃႈ ဢမ်ႇႁူမ်ႈမႄႈ မီးပီႈၼၢင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ၊
    2. ၼွင်ႉႁူမ်ႈမႄႈ ဢမ်ႇႁူမ်ႈပေႃႈ မီး (6) ၵေႃႉ၊
    3. ၼွင်ႉႁူမ်ႈပေႃႈ ဢမ်ႇႁူမ်ႈမႄႈ မီး (5) ၵေႃႉ။
    1. (ၵ) ယူႇၵျွင်းၶွၵ်ႈၸၢင်ႉ မိူဝ်ႈ 1972။ ဢမ်ႇတၼ်းပဵၼ်သၢင်ႇ။
    2. (ၶ) ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝ မိူဝ်ႈ 1973၊ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ။

ၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

မိူဝ်ႈပီ 1974 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၽႅပ်ႉပဝႃႇရီႇ၊ (6) ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇ သေႃၼၼ်တႃ ႁဵတ်းသြႃႇဢုပတ်ႉသၢႆႇသေ ၶၢမ်ႇမဵတ်ႉပဵၼ် ၸဝ်ႈသၢင်ႇ။

ၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

မိူဝ်ႈပီ 1975 ၼီႈ၊ လိူၼ်မေႇ (6) ဝၼ်း၊ ၶိုၼ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႇလွင်းသေ ၶၢမ်ႇသၢင်ႇထႅင်ႈပွၵ်ႈသွင် တီႈၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝ။ (06.05.1975)

သိုပ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

မိူဝ်ႈပီ 1977 ၼီႈ၊ လိူၼ်မေႇ (26) ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝသေ ၵႂႃႇသိုပ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်း တီႈၵျွင်းတႆး ဢမၢတ်ႈၵျီးၶုင်ႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းယေႇတႃႇသျီႇ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ်။

ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း (ဢုပသမ်ႇပတ)

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

မိူဝ်ႈ 1982 ၼီႈ၊ လိူၼ်မေႇ (6) ဝၼ်းၼၼ်ႉ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၸဝ်ႈၶၼ်တီသႃရ၊ ၵျွင်းထမ်ႇမႃႇၸရိယ၊ ဝဵင်းတွင်ႇငူႇ၊ ႁဵတ်းသြႃႇ ဢုပတ်ႉသၢႆႇ၊ သြႃႇၸဝ်ႈၺႃၼိၼ်ၻ၊ ၵျွင်းၸိတ်ႉတသုၶ၊ ဝဵင်းၵျွႆးပွႆး၊ ႁဵတ်းဢၼုသႃႇသၵ၊ ၵႃႇရၵသင်ႇၶႃႇ (14) ၸဝ်ႈ၊ ဢူးၵျႃႉမွင်ႇ+တေႃႇလေးတွႆႇ ၶဝ်ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ ပွၵ်ႉမိင်းၵၢၼ်ႇယူဝ်း၊ ဝဵင်းၵျွႆးပွႆး၊ ႁဵတ်းတၵႃႇၸၢင်းသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း တီႈသိမ်ႇၶၼ်ႇတ၊ ၵျွင်းၸိတ်ႉတသုၶ၊ ဝဵင်းၵျွႆးပွႆး။

တႄႇႁပ်ႉၼႃႈၵၢၼ်ၵႂၢၼ်းဝတ်ႉ (ၼင်ႈၵျွင်း)-

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

မိူဝ်ႈပီ 1987 ၼီႈ လိူၼ်ၵျူၼ်ႇ (4) ဝၼ်းၼၼ်ႉ တၵ်ႇၵႃႇငဝ်ႈၵျွင်း လႄႈ ၽူႈမၢႆလူင် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး ၸဝ်ႈသြႃႇဝိပသ်သၼ ဢၢပ်ႈပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း လႄႈ ၼင်ႈၵျွင်း တီႈဝတ်ႉသီႇရိမင်ႇၵလႃႇသၢႆၶိူဝ်း၊ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ လႆႈႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈသြႃႇမိူင်းၵုတ်ႈၼႆယဝ်ႉ။

တၵႃႇပေႃႈဢွၵ်ႇ မႄႈယေႃး ဢၼ်ထၢပ်ႈၵၢမ်ႇယေႃးမုၼ်

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
    1. Dr. ၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်း (ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်း ၵေႃးပၵၵျွင်း) လႄႈ ဢွၵ်ႇၶမ်ႈၵျၢၼ်ႇၸၵႂႃႇ တၵႃႇၵျွင်းသီႇရိမင်ႇၵလႃႇသၢႆၶိူဝ်း၊ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ တင်းလၢႆ။
    2. ပေႃႈၸၢင်းလၢႆႇ+မႄႈၸၢင်းသူၺ်ႇ (ၸၢႆးလၢႆႇ+ၼၢင်းဢေးသူၺ်ႇ) ၶဝ်ႈပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ ပွၵ်ႉပၢင်ႇသၢႆၶၢဝ်၊ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ။
    3. ပေႃႈၸၢင်းမၢတ်ႈ+မႄႈၸၢင်းၽိူဝ် ၶဝ်ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ၊ ပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈလူင်၊ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း။
    4. လုင်းၸၢႆးၽႃႈ+ပႃႈၶိၼ်ႇမိၼ်ႉ ၶဝ်တင်းႁိူၼ်း၊ ဝဵင်းတႅၵ်ႉၵျီး။
    5. လုင်းၸေႃးလႅင်ႇ+တေႃႇမိၼ်ႉမိၼ်ႉတၢၼ်း ၶဝ်တင်းႁိူၼ်း၊ ဝဵင်းမယၢၼ်းၵူင်း။
    6. မေႃယႃ ၼၢင်းမူဝ်ငိုၼ်း (သြႃႇမပု) ၶဝ်ပီႈၼွင်ႉ၊ ပွၵ်ႉလူင်ပု၊ ၵေးသီး။
    7. ၸၢႆးၶမ်းလူႇ+ၼၢင်းၶိၼ်ႇငူၺ်ႇ ၶဝ်တင်းႁိူၼ်း၊ ပွၵ်ႉၵၢတ်ႇ၊ ဝဵင်းၵေးသီး။
    8. မေႃယႃ ၼၢင်းသႅင်သႃႇ ၊ ပွၵ်ႉၵုင်းႁေႃ၊ ဝဵင်းၵေးသီး။
    9. လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈၽူင်း+ပႃႈဢီႇသၢဝ် ၶဝ်တင်းႁိူၼ်း၊ ပႁၢၼ်း၊ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ။
    10. ၸဝ်ႈသြႃႇ ဢိၼ်ၻႃသႃမိ ၊ ၵျွင်းသႅင်ၵႅဝ်ႉ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ။
    11. ပႃႈယဵၼ် ၶဝ်မႄႈလုၵ်ႈတၢင်းႁိူၼ်၊ ပွၵ်ႉတိတ်ႉတေႃး၊ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။
    12. ပႃႈတွင်း၊ လုၵ်ႈ-ၼၢင်းၶမ်းငူၺ်ႇ၊ ၼၢင်းၶမ်းမူဝ်၊ ၸၢႆးသူၺ်ႇဢွင်ႇ ၶဝ်မႄႈလုၵ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတင်းႁိူၼ်း၊ ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ။

သိုပ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

မိူဝ်ႈ 1991 ၼီႈၼၼ်ႉ ပၢင်းဢဝ်ၸဝ်ႈဝိလႃသ (ꩪမ်မၸရိယ) လၢႆးၶႃႈ။ ပႂ်ႉဝတ်ႉသီႇရိမင်ႇၵလႃႇသၢႆၶိူဝ်း ဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းသေ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႃႇယဝ်ႉ ၸၼ်ႉၶူး (ꩪမ်မႃၸရိယ)။

သိုပ်ႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႂၢၼ်းဝတ်ႉ (ၼင်ႈၵျွင်း)

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

မိူဝ်ႈ 1994 ၼီႈၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၼင်ႈ ဝတ်ႉသီႇရိမင်ႇၵလႃႇသၢႆၶိူဝ်းၶိုၼ်း။

ၵျွင်း လႄႈ တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ တီႈဢၼ်ယၢမ်ႈယူႇမႃး

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
    1. 1972 ၵျွင်းၶွၵ်ႈၸၢင်ႉ၊ ဢိူင်ႇၶွၵ်ႈၸၢင်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ဝၢၼ်ႈၸၢမ်
    2. 1973-1977 ၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝ ၊ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈဝ၊ ၸေႈဝဵင်းၵေးသီး။
    3. 1977-1978 ၵျွင်းတႆးဢမၢတ်ႈၵျီးၶုင်ႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းယေႇတႃႇသျီႇ။
    4. 1978-1980 ၵျွင်းထမ်ႇမႃႇၸရိယ၊ ပွၵ်ႉသၢမ်၊ ဝဵင်းတွင်ႇငူႇ။
    5. 1980-1982 ၵျွင်းၸိတ်ႉတသုၶ၊ ဝဵင်းၵျွႆးပွႆး။
    6. 1982-1983 ၵျွင်းမဵဝ်ႉမ ၊ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်။
    7. 1983-1985 ၵျွင်းမၸူဝ်းယဵင်ႇမႂ်ႇ၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။
    8. 1986-1987 ၵျွင်းၸိတ်ႉတသုၶ၊ ဝဵင်းၵျွႆးပွႆႇ၊ (ႁဵတ်းၶူးသွၼ်)
    9. 1991 ၵျွင်းတႆးၵဝ်ႈလၵ်း၊ ဝဵင်းမယၢၼ်းၵူင်း၊ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ။
    10. 1992-1993 ၵျွင်းၺွင်ႇတူင်း၊ ၸေႈဝဵင်းပႁၢၼ်း၊ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ။
    11. 1996-1997 ၵျွင်းပထႃႇၼၵရ၊ ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ။
    12. 1996-1997 ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထ လႄႈ ပႃႇလိ၊ ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ။

သြႃႇၸဝ်ႈ ၽူႈပူင်သွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
  1. သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၵျွင်းၶွၵ်ႈၸၢင်ႉ။
  2. သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၸဝ်ႈသေႃၼၼ်ၻႃ လႄႈ ၸဝ်ႈၸိၼ်ၻႃၷဝိ တႄႇၵႂႃႇၶူးသွၼ် ၼႂ်းၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝ တင်းသဵင်ႈ။
  3. သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၸဝ်ႈꩡေႃတိၵ ၊ ၵျွင်းတႆး၊ တူင်ႇဝဵင်းယေႇတႃႇသျီႇ။
  4. သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၶၼ်တီၸႃရ လႄႈ ၸဝ်ႈၶူး ၺႃၼိၼ်ၻ၊ ၵျွင်းထမ်မၸရိယ၊ ဝဵင်းတွင်ႇငူႇ။
  5. ၸဝ်ႈၶူး ၵၼ်ꩪမႃ ၊ ၸဝ်ႈၶူးမေၶိယ၊ ၸဝ်ႈၶူးဝေပုလ်လ လႄႈ ၸဝ်ႈၶူး ၸၼ်ၻေႃꧤႃသ ၵျွင်းမဵဝ်ႉမ၊ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်။
  6. သြႃႇၸဝ်ႈၼႃယၵႃꧤိဝမ်သ လႄႈ သြႃႇၸဝ်ႈရႃꩡထမ်မႃꧤိဝမ်သ ၵျွင်းမၸူဝ်းယဵင်ႇ၊ တိူၵ်ႈမႂ်ႇ၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။
  7. သြႃႇၸဝ်ႈ ၸယတိသႃꧤိဝမ်သ လႄႈ သြႃႇၸဝ်ႈ ၵေႃဝိၻႃꧤိဝမ်သ၊ ၵျွင်းမၸူဝ်းယဵင်ႇ တိူၵ်ႈမႂ်ႇ၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။
  8. သြႃႇၸဝ်ႈလူင်သေႃꧤၼ၊ ၸဝ်ႈၶူးၵေလႃသ လႄႈ ၸဝ်ႈၶူးၼႃၼတႃꧤိဝမ်သ ၶဝ်ၵျွင်းၺွင်ႇတုင်း၊ ဝဵင်းပႁၢၼ်း၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ။

ၸၼ်ႉလိၵ်ႈ လႄႈ ၸိုဝ်ႈပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈဢွင်ႇမႃး

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
    1. 1978 ၸၼ်ႉပထမ၊ ပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈသုထမ်ႇမႃႇ၊ ဝဵင်းတွင်ႇဢူႇ။
    2. 1979 ၸၼ်ႉတုတိယ၊ ပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈသုထမ်ႇမႃႇ၊ ဝဵင်းတွင်ႇဢူႇ။
    3. 1980 ၸၼ်ႉတတိယ၊ ပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈသုထမ်ႇမႃႇ၊ ဝဵင်းတွင်ႇဢူႇ။
    4. 1980 ၸၼ်ႉဢွၼ်ႇ (ပထမငႄႇ) ပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း။
    5. 1981 ၸၼ်ႉၵၢင် (ပထမလၢတ်ႉ) ပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း။
    6. 1983 ၸၼ်ႉလူင် (ပထမၵျီး) ပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း။
    7. 1983 ၸၼ်ႉၶူး (သႃသၼꩪꩡ ꩪမ်မႃၸရိယ) ၸုမ်းပရိယတ်တိသႃသၼပႃလ၊ ၺွင်ႇတုင်း၊ ပႁၢၼ်း၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ။
    8. 1995 ၸၼ်ႉၶူး ၽၢႆႇတႆး၊ ပရိယတ်တိသၻ်ꩪမ်မပႃလ ꩪမ်မႃၸရိယ၊ တီႈပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး၊ ဝဵင်းပၢင်လူင်။
    9. 1997 ၸၼ်ႉ MA ၸၼ်ႉၸွမ် Buddhist and Pāli, ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ပူဝ်ႇ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ။

ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်လႆႈႁဵတ်းမႃး

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
  1. ၸဝ်ႈၵႂၢၼ်းၵျွင်း၊ ဝတ်ႉသီရိမင်ႇၵလႃႇသၢႆးၶိူဝ်း၊ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ။
  2. ၸဝ်ႈၵႂၢၼ်းၵျွင်း၊ ၵျွင်းလေးၵျုၼ်းၸၵျႃႇ၊ ၵဝ်ႈလၵ်း၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ။
  3. ၽူႈပွင်ၵၢၼ် ၸုမ်းပွင်ပဵၼ်ပပ်ႉၸဵင်ၶမ်းလႅင်း။
  4. ၽူႈမၢႆ (ၽူႈၼမ်းၼႂ်း) ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ၽိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထၸဝ်ႈ၊ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး။
  5. ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ၽိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထၸဝ်ႈ၊ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး။[1]
  6. ႁူဝ်ၼႃႈ (ပꩪႃၼႃꩪိပတိ) ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ထတ်းလိၵ်ႈပိတၵၢတ်ႈပႃလိၽႄတႆး၊ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး။
  7. ႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး လၵ်းသုတ်ႇမႂ်ႇ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႇၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး။[2]
  8. ꩪမ်မၵထိၵ၊ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈ၊ မိူင်းတႆးပတ်ႉပိုၼ်ႉ။
  9. ၽူႈၼၢမ်းႁဵတ်းသၢႆမၢႆလိၵ်ႈလူင်၊ ၶူင်းၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇလူင်၊ တီႈဝတ်ႉတီႇယသထၢၼ်မႄႈတႅင်၊ မိူင်းထႆး ပီ 2009။
  10. ၽူႈမၢႆလူင် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႇၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး။
  11. ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႇၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး (2023 - ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်)[3]
တူၼ်ၶူး ၸဝ်ႈသြႃႇ ၼၼ်ၻဝမ်သ (ၸဝ်ႈသြႃႇမိူင်းၵုတ်ႈ)

ပပ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ်တႅမ်ႈဢွၵ်ႇ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
  1. လေႃးၵၼီႇတိ ပိၼ်ႇတႆး၊
  2. မင်ႇၵလႃႇသုတ်ႈ ပိၼ်ႇတႆး၊
  3. ဢပုမ်ႇႁုၼ်ႉၼူဝ်၊
  4. လေႃးႁၼီႇသုတ်ႈ၊
  5. ၵႂၢမ်းၵပ်းထုၵ်ႇ လႄႈ ၵႂၢမ်းတၵၼ်၊
  6. ပရႃႇၽဝသုတ်ႈ၊
  7. ပပ်ႉပိုၼ်းၵျွင်းသီႇရိမင်ႇၵလႃႇသၢႆၶိူဝ်း၊ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ။
  8. ပပ်ႉပိုၼ်းၵျွင်းမိူင်းၵၢဝ် ၼွင်သွမ်း၊ ၵေးသီး၊
  9. ပပ်ႉပိုၼ်းၸဝ်ႈသြႃႇလူင် မိူင်းၼွင်

ပပ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ်ပိၼ်ႇတႅမ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈသဵင်တႅတ်ႈ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
  1. ရႃႇၸဝၢင်ႇမိူင်းၼၢႆး
  2. လိၵ်ႈဝၢၵ်ႇပွႆးၸဝ်ႈၽႃႉမိူင်းၵိုင်လူႇသၢင်ႇၵၢၼ်း၊
  3. လိၵ်ႈသၢင်းၵျၢၼ်ႇမိူင်းပွၼ်၊
  4. လိၵ်ႈဝၢၵ်ႇသၢင်ႇလွင်းႁႃႈပႃးႁႃႈမူႇၵိုၵ်းၵၼ်၊
  5. တႃႇၼသမ်ႇမုၶႃႇ၊
  6. ၶၼ်ႇထႃႇဢယူဝ်းၸု၊
  7. ၸမ်ႇပူႇပတိမင်းၵျၢမ်း၊
  8. သၢင်ႇၵၢၼ်းငူဝ်ႉ၊
တူၼ်ၶူးလူင် ၸဝ်ႈသြႃႇ ၼၼ်ၻဝမ်သ (ၸဝ်ႈသြႃႇ မိူင်းၵုတ်ႈ)

ပပ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
  1. ပပ်ႉၸဵင်ၶမ်းလႅင်း (ၵူႈပီပီ)
  2. ပပ်ႉၽိၵ်ႉၶုပႃႇတိမွၵ်ႈၽႄတႆး၊
  3. ပပ်ႉၸဝ်ႈရႁၢၼ်းတိုဝ်းၵမ်၊
  4. လၢႆးမိုဝ်ႉၽၵ်းဝၢၼ်တႆး
  5. ၵမ်မဝႃႇၸႃႇ
  6. ၸိုၼ်ႈလွၼ်ႉၶိူဝ်းထမ်း ပပ်ႉထမ်ႇမမဵတ်တႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ တႄႇၵႂႃႇတင်းၼမ်ယူႇယဝ်ႉ။

လွင်ႈသူင်ၵျိူၵ်ႈ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

တႅမ်ႈလိၵ်ႈလၢႆး၊ သွၼ်လိၵ်ႈလၢႆး၊ ၵၢၼ်လၢတ်ႈႁေႃး၊ ႁၵ်ႉႁွမ်ၽိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ သူင်ၵျိူၵ်ႈလွင်ႈတႅၵ်ႇလႅင်း။

ႁၢင်ႈၽၢင်တူဝ်ၶိင်း

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

သုင် ႁႃႈထတ်းပၢႆ ပႅတ်ႇပႅၵ်ႉသေ ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်ၶိင်း (80) ၵီႇလူဝ်ႇၵရမ်ႇ။

  1. ↑ ပပ်ႉမၢႆတွင်းပၢင်ၵုမ် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး၊ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇသီႇပီ သင်ႇၶမႁႃႇသၼ်ၼိပႃႇတ ပွၵ်ႈၵမ်း (15)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ 136။ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2023။
  2. ↑ ပပ်ႉမၢႆတွင်းပၢင်ၵုမ် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး၊ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇသီႇပီ သင်ႇၶမႁႃႇသၼ်ၼိပႃႇတ ပွၵ်ႈၵမ်း (15)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ 66။ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2023။
  3. ↑ ပပ်ႉမၢႆတွင်းပၢင်ၵုမ် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး၊ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇသီႇပီ သင်ႇၶမႁႃႇသၼ်ၼိပႃႇတ ပွၵ်ႈၵမ်း (15)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ 153။ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2023။
  4. ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၶၢဝ်းတၢင်းႁႃႈသိပ်းပီ ၸဝ်ႈသြႃႇမိူင်းၵုတ်ႈ. ဢေး ဢွပ်ႉသႅတ်ႉ. 2012. p. 1.