ပိူင်လိူင်း:ဢပုမ်ႇတွင်တူၺ်တွင်မွင်း

တွင်တူၺ်တွင်မွင်းဢၼ်ဝႃႈၸမ်း ပဵၼ်ၽူႈလၵ်ႉလူင်သွင်ၵေႃႉဢၼ်လႄႇႁႃလၵ်ႉပိူၼ်ႈလွမ်ပိူၼ်ႈ ၶိင်ႇၵၢင်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ၊ ၵူၼ်းၵေႃႉလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၵူဝ်ႁႄၶႃၼႃႇသေမီသေသိူဝ်၊ ဢႆၢႈတွင်တူၺ် ဢိၵ်ႇတၢင်း ဢႆၢႈတွင်မွင်းသွင်ၵေႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉၽၢတ်ႇၵၼ်ယၢၼ်ၵၼ်သေပွၵ်ႈ။ ႁဵတ်းၵေႃႈႁဵတ်းလူၺ်ႈၵၼ်ယူႇသေႇသေႇယဝ်ႉ။ ၶႃဢဝ်ၵၼ်ဝႃႈပႃးၵၼ်ပဵၼ်သေယဝ်ႉ ထုၵ်ႇႁဵတ်းထုၵ်ႇႁႃၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈ ၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ် ႁဵတ်းတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈယူႇ။ ပေႃးဝႃႈၶႃလၵ်ႉလႆႈငိုၼ်းၶမ်း တီႈႁိူၼ်းၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးယဝ်ႉၸိုင် ၶႃလႄႇၸွမ်းထွၵ်ႈၸွမ်းမႃႉ ၵူၼ်းယၢၵ်ႈၵူၼ်းၽၢၼ် တင်းလႆယဝ်ႉ။

ထိုင်မႃးၶိုၼ်း႞ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလုင်းသထေး ႁွင်ႉသႅၼ်ႇႁႆႈႁႅင်းၼႃႇလူင်လၢင်ယဝ်ႉ။ ၼႆၢးသထေးၵျူဝ်းၸႃးၶျေႃး ၶတ်းၸႂ်လွၵ်းလွၵ်ႇၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ်သေၵေႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉဢမ်ႇတဵတ်ႇဢမ်ႇယဵၼ်လႃးလႃး၊ ယိူင်ႈၶႅၼ်းႁႆႈယူႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။ ဢဝ်ၸဵမ်တူဝ်ထိူၼ်ႇတူဝ်ၶိူဝ်း သိူဝ် မီ ၸၢင်ႉ ၽဵတ်ႇ ၽီလူး ၽီၽႆၢး ၽီငႃးရႆၢး ၵူၼ်းယွင်ႇၵူၼ်းမႃႈ ဢမ်ႇၵိုတ်းၵႃႈဢၼ်ၸဵၼ်းၸႃးလႆႈၼၼ်ႉ ၼၢႆးသထေးဢဝ်လွၵ်ႇဢဝ်ႁိုတ်းယဝ်ႈ။ ဝႆၢးသေၼၼ်ႉ မၼ်းၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ တွင်တူၺ်တွင်မွင်းလႄႈ ၼႆၢးသထေးၸင်ႇလွၵ်ႇဝႃႈ မႂ်းဢမ်ႇၵူဝ်ႁိုဝ်း၊ တွင်တူၺ်တွင်မွင်း မီးယူႇၵႃႈတီႈၼၼ်ႈၼႄႈ ဝႃႈၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇႁၢင်ႈ ၵူဝ်ၼႃႇလႄႈ တဵတ်ႇယဵၼ်ၵွႃႇယူႇယဝ်ႉ။

ၽွင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁႆႈယူႇၼၼ်ႉ သိူဝ်လူင်တူဝ်႞ ၶဝ်ႈမႃးၵႃႈတႂ်ႈလၢင်ႈႁိူၼ်း တႃႇလႆႈၶူပ်းၶေႃးဝူဝ်ယဝ်ႉ။ သိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈမိူဝ်ႈဢၼ်မၼ်းလႆႈငိၼ်း ၵႂၢမ်းၼႆၢးသထေး ဢဝ်လွင်ႈတွင်တူၺ်တွင်မွင်း လွၵ်ႇႁိုတ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တဵတ်ႇယဵၼ်ၵွႃႇၵမ်းလဵဝ်လႄႈ မၼ်းလွမ်ဝူၼ်ႉၼႂ်းၸႂ် လူၺ်ႈလွင်ႈတွင်တူၺ်တွင်မွင်းသေယဝ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၼင်ႁူဝ်ၵီႈ တုမ်ႇၶူၼ်ၼိူဝ်ႉလုၵ်ႉမႃး ၵူဝ်ႁေသၼ်သၼ်သၢႆသၢႆဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉမၼ်းဢမ်ႇ ႁတ်းၶဝ်ၸူးဝူဝ်းၵမ်းလဵဝ်လႄႈ မူပ်ႇပႂ်ႉလွမ်တူၺ်ယူႇၸိူင်ႉၼၼ်ၵွႆးယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၶိင်ႇမိူဝ်ႈဢၼ်သိူဝ်လူင်မူပ်ႇပႂ်ႉလွမ်ၶျွင်းဝူဝ်းယူႇ တႂ်ႈလၢင်ႈႁိူၼ်း ပူႇသထေးၼၼ်ႉၸိုင် တွင်တူၺ်တွင်မွင်းၽူႈလၵ်ႉၵျၢင်ႇသွင်ၵေႃႉ လႆႈမႃးလၵ်ႉဝူဝ်းသထေးၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ ၶႃသွင်ၵေႃႉ တိူင်ႇပၢင်ႇတွင်ႈထၢမ်ၵၼ်ဝႃႈ ဝူဝ်းတူဝ်ဢၼ်ပီးလီႁၢင်ႈလီၼၼ်ႉပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ဝႆႉ ဝႃႈၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵေႃႉ႞ၸင်ႇသမ်ႉၶိုၼ်းမွၵ်ႈဝႃႈ ၸင်ႉၼင်ႇဢၼ်ပိူၼ်ႈဝႃႈ တူဝ်ယွမ်ႁၢင်ႁီ တူဝ်ပီးၼႃးမူၼ်းၼၼ်ႉ ဝူဝ်းတူဝ်ဢၼ်ပီးလီႁၢင်ႈလီၸမ်ႉ ဢမ်ႇမီးဢၼႃႇတၢင်းပဵၼ်ၵႃႈသင်၊ ၼႃႈမၼ်းမူၼ်းဝႆႉဢုမ်ႈလုမ်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၸိူင် လိူၵ်ႈၵမ်းတူၺ်း တူဝ်ၼႃႈမူၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းလႃႈ ဝႃႈၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။

ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ဢၢႆႈတွင်တူၺ်ၵေႃႈ ၵၢၼ်းၶဝ်ၵွႃႇတဵတ်ႇတဵတ်ႇယဵၼ်ယဵၼ်သေယဝ်ႉ လၵ်ႉၵွႃႇမတ်ႉဢဝ်တူဝ်ၼႃႈမူၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်သိူဝ်ဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉပဵၼ်ဢၼ်လပ်းသိင်ႇၼႃႇလႄႈ ၶႃဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်သိူဝ်သေဢိတ်း။ ၵေႃႉ႞ၸုင်ၽႆၢႇတၢင်းၼႃႈ၊ ၵေႃႉ႞ဢဝ်ၶွၼ်ႉပေႃႉ ႁေႃႈၸွမ်းလင်ၵွႃႇတိၵ်းတိၵ်းယူႇယဝ်ႉ။ သိူဝ်လူင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇႁတ်းတဵၼ်ႈႁတ်းတူင်ႉလႃးလႃး၊ ၸွမ်းၶႃသွင်ၵေႃႉၵွႃႇလီလီယူႇယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈဢၼ်ၽႃႉပၢင်ႇမိူင်းလႅင်းမႃးတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇလႄႈ မုင်ႈႁၼ်ၵၼ်ၸဝုၺ်းၸဝႆၢးၸိုင် ဢႆၢႈတွင်မွင်းၵေႃႉ ဢၼ်ယူႇတၢင်းလင်ၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ဢၼ်ၶႃလၵ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝူဝ်း ပဵၼ်သိူဝ်လူင်ဢဝ်ယဝ်ႉ။ မၼ်းၵူဝ်ၼႃႇလႄႈသမ်ႉပေႃးဢမ်ႇႁတ်းတၵ်းသဵင်တၵ်းပၢၵ်ႇသင်လႄႈ လၵ်ႉဢွၵ်ႇၵွႃႇပဵတ်ႈတၢင်ႇတၢင်းယူႇယဝ်ႉ။ ဢႆၢႈတွင်တူၺ်ၵေႃႈ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈငိၼ်သဵင်ၵေႃႉမၼ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇဝႆၢႇတူၺ်းတၢင်းလင်ယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ် မၼ်းလႆႈႁၼ်သိူဝ်လူင်လႄႈ တူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁေၼႃႇသေယဝ်ႉ ၼႅတ်ႈၼႅတ်ႈႁိပ်ႈႁိပ်ႈ ၸုင်ဢဝ်သိူဝ်လူင်ၼၼ်ႉ ၵွႃႇမတ်ႉဝႆႉၵႃႈတီႈတူၼ်ႈမၢၵ်ႈၼွတ်ႈယဝ်ႉ။ မၼ်းၸင်ႇၵၢၼ်းၶိုၼ်ႈၵွႃႇယူႇၼိူဝ်တူၼ်ႈမၢၵ်ႈၼွတ်ႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။

တီႈၼိူဝ်တူၼ်ႈမၢၵ်ႇၼွတ်ႈၼၼ်ႉသမ်ႉ မီးႁၢင်းမီးယူႇဝႆႉယဝ်ႉ၊ မီလူင်တူဝ်႞တိုၵ်ႉမီးယူႇၼႂ်းႁၢင်းမၼ်း မီလူင်တူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးလႆႈႁၼ်ဢႆၢႈတွင်တူၺ် ၸုင်ဢဝ်သိူဝ်လူင်တူဝ်႞ မႃးမတ်ႉဝႆႉ ၵႃႈတီႈငဝ်ႈမၢၵ်ႈၼွတ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇႁတ်းတူင်ႉႁတ်းၼိုင်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢၼ်ဢႆၢႈတွင်တူၺ် မုင်ႈၶိုၼ်ႈၵွႃႇၼိူဝ်ႁူဝ်မၼ်းၸိုင် မၼ်းလႆႈႁၼ်မီလူင်တူဝ်႞ ယူႇဝႆႉၼိူဝ်မၼ်းယူႇယဝ်ႉ၊မၼ်းၸင်ႇၼႅတ်ႈထွတ်ႇဢဝ်လၢပ်ႇမၼ်း ၽၼ်းမီတူဝ်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ မီလူင်တူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တၵ်းလၢတ်ႈထၢမ်တူၺ်ဢႆၢႈတွင်တူၺ် လွင်ႈဢၼ်မၼ်းယူႇတီႈလႂ်၊ မႃးလွင်ႈသင်၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢၼ်းမဵဝ်းလႂ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ဢႆၢႈတွင်တူၺ် ၸင်ႇၶိုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၵဝ်ၼႆႉပဵၼ်ဢၢႆႈႁၢင်ႈၸႃႉ၊ ႁၢင်ႈၸႃး ဢမဵဝ်းလႄႇႁႃၵိၼ်ၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း တွပ်ႇၵွႃႇၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈမီငိၼ်းၵႂၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉၸိုင် မီလူင်ၼၼ်ႉယွၼ်းယိပ်းတူၺ်းႁၢင်မၼ်းယူႇယဝ်ႉ၊ ဢႆၢႈတွင်တူၺ်ၵေႃႈ ဢဝ်လႅဝ်းမၼ်းသေႇ ၶဝ်ၵွႃႇၼႂ်းႁၢင်းမီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈမီၼၼ်ႉၵမ်ဝႆႉလႅဝ်းမၼ်းယဝ်ႉၸိုင် မၼ်းၵေႃႈၸင်ႇၶုၼ်ႇႁုၵ်ႉတိုတ်ႉၸၼ်ဢဝ်လႅဝ်းမၼ်းၶိုၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၶူမ်းလႅဝ်းမၼ်း မၢတ်ႇမိုဝ်းမီးၼၼ်ႉလႄႈ လိူတ်ႈမိုဝ်းမီၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆဢွၵ်ႇမႃးထၢၼ်ႈပေႃးလႅင်ၸၢင်းႁၢင်းယဝ်ႉ။ မီလူင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူဝ်ႁေၼႃႇလႄႈလၢတ်ႈဝႃႈ ပၢႆသိူဝ်လိူဝ် ႁၢင်ႉၸႃႉ၊ သမ်ႉႁၢင်ႈၸႃး၊ ႁၢင်မၼ်းပေႃးဝၢတ်ႇမိုဝ်းႁႃးပေႃလိူတ်ႈ ဝႃႈၼင်ႇၼႆသေယဝ်ႉ ဝႅၼ်ၵျွၵ်းတူၵ်းတူၼ်ႈမႆႉမၢၵ်ႇၼွတ်ႈ လႅၼ်ႈပႆၢႈၵွႃႇၼႂ်းထိူၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ သိူဝ်လူင်ဢၼ်မီးငဝ်ႈမႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်လွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်မႃး ၵႃႈတီႈမီသေယဝ်ႉ ၵူဝ်ႁႄၼႃႇလႄႈ ၶုၼ်ႇထူၺ်ႈဝႅၼ်ၽၢင်ႈ တေႃႇထိုင်ႁွတ်ႈတူၼ်ႈမႆႉမၢၵ်ႈၼွတ်ႈ ၵွမ်းၵွႃႇၸွမ်းႁႅင်းတူဝ်မၼ်းယဝ်ႉ။ ၸိူၵ်ႈဢၼ်မတ်ႉဝႆႉမၼ်းၵေႃႈ ၶၢတ်ႇၵွႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ဝႆၢးသေၼၼ်ႉ မၼ်းဢွၵ်ႇပႆၢႈ ၸွမ်းလင်မီၼၼ်ႉၵွႃႇယူႇယဝ်ႉ။

တေႃႇထိုင်ႁွတ်ႈမႃးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မိုဝ်းမီတူဝ်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ႁွႆးမိူၼ်ၼင်ႇ ႁွႆးမိတ်ႈႁွႆးၽႃႉ မၢတ်ႇတိူဝ်ႉဝႆႉယူႇ၊ တူၼ်ႈမႆႉမၢၵ်ႈၼွတ်ႈၵူႈတူၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇဢွၵ်ႇသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈသေပွၵ်ႈ ၵွမ်းဝႆႉယူႇၸိူင်ႉၼၼ် တူၼ်ႈလႂ်တူၼ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။ ဝႆၢးသေမီတၢင်းသိူဝ်လူင်ၼၼ်ႉ ပႆၢႈၶဝ်ၵွႃႇၼႂ်းထိူၼ်ႇယဝ်ႉၸိုင် ဢႆၢႈတွင်တူၺ်ၵၢၼ်း လူင်းမႃးၼိူဝ်တူၼ်ႈမၢၵ်ႈၼွတ်ႈသေယဝ်ႉ ပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်မၼ်းယူႇသဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ပိၵ်ႉသမ်ႉ မၼ်းလႆႈႁူပ်ႉလႆႈထူပ်းႁၼ်ၶိုၼ်း ဢႆၢႈတွင်မွင်းသေတၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပဵၼ်ၵေႃႉဢမ်ႇမီးသႅတ်ႉၸႃႇလႄႈ မၼ်းဢမ်ႇႁဵတ်းၵေႃႉႁဵတ်းသေႈ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈထႅင်ႈလႃးလႃး။ ယူႇၽႂ်ႇယူႇမၼ်း ၽၢတ်ႇၽႄၵၼ်ၵွႃႇ ၵေႃႉတီႈၵေႃႉတၢင်းယူႇယဝ်ႉ။ ၸႂ်ဢၼ်ၶႂ်ႈလၵ်ႉလွမ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႆၢၵွႃႇႁင်းၽႂ်ႇႁင်းမၼ်းယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်ဢိင်

1. ဢပုမ်ႇၵဝ်ႇတႆး ၃၄ႁူဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈ1-4 (ဢိတ်ႈပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ ပီ2019)