ပိူင်လိူင်း:ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ဝဵင်းလဝ်း ၼရိၼ်ၻသႃရ

ပၢၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇ

ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ဝဵင်းလဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၽူႈဢၼ်ပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸဝ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တင်းၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ဢူးၸီး ꧤၻ်ၻၼ်တꩡၼိၼ်ၻ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၼႃးလွၼ် ꧤၻ်ၻၼ်တ ဢေႃဝႃၻ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်မဵဝ်ႉမ ꧤၻ်ၻၼ်တ ဢိသ်သရိယ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၵျွင်းၼွင် ꧤၻ်ၻၼ်တ မိလိၼ်ၻ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇလွႆႁၢင်း ꧤၻ်ၻၼ်တ ပꧣ်ꩦဝ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈၸဝ်ႈပဵၼ်ပၢၼ်လဵဝ်ၵၼ် ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ပူၵ်းပွင်သႃႇသၼႃႇ တူင်ႇဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းမႃးယဝ်ႉ။

ပေႃႈမႄႈ

ၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈသြႃႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး ပူႇလွႆၶမ်းလႅင် + ၼၢႆးလွႆထူၺ်း။

ပီၵိူတ်ႇ

ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈမိူဝ်ႈ ပီ 1302 ၶုလူၼ်သီႇမႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ ဝၼ်းသဝ်ယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ မီးၸဵတ်းၵေႃႉ

1. ၼၢင်းသႃႇ
2. ၼၢင်းထွၼ်း
3. ၸၢႆးသေႃး
4. ၸၢႆးထွၼ်း (ၼေႃႇလွင်ႈၸဝ်ႈသြႃႇ)
5. ၼၢင်းမွၼ်းသႊၺ်ႇ
6. ၸၢႆးသၢင်ႇၵွၼ်း
7. ၸၢႆးသၢင်ႇလဵၵ်း

ၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ

ၶဝ်ပီႈၼွင်ႉ ယူႇၸွမ်းပေႃႈမႄႈသေ မိူဝ်ႈၸၢႆးထွၼ်း ဢႃႇယုလႆႈမႃး 15 ၶူပ်ႇ မိူဝ်ႈ 1317 ၼီႈ လိူၼ် သီႇမူၼ်းၼၼ်ႉ ပေႃႈမႄႈသွင်ၸဝ်ႈ ႁဵတ်းပဵၼ် ၸဝ်ႈတႃႇၼ ၶူဝ်းၶွင်သီႇပိူင် ဢဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇမုၼိၼ်ၻ ၵျွင်းၼႃးၵွင် ႁဵတ်းပဵၼ် ဢုပတ်ႉၸယသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ တီႈဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇပွတ်း ဢိူင်ႇႇၼႃးႁုၵ် တူင်ႇဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸဝ်ႈၸဝ်ႈသၢင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ သၢင်ႇၼရိၼ်ၻသႃရၼႆယဝ်ႉ။ ယူႇၼႂ်းၽဝၸဝ်ႈသၢင်ႇ ႁဵတ်းဢဝ် လိၵ်ႈတႆး လိၵ်ႈထမ်းၵႂႃႉ။

ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း

ထိုင်မႃး ပီ 1323 လိူၼ် 4 မႂ်ႇ 8 ၶမ်ႈ ပေႃႈမႄႈသွင်ၸဝ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ ႁဵတ်းပဵၼ် ၸဝ်ႈတႃႇၼၶူဝ်းၶွင်သီႇပိူင် ဢဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇꧤၻ်ၻၼ်ၼမုၼိၼ်ၻ ၵျွင်းပၢင်ႇၺွင်ႇ တၢင်ႉယၢၼ်း ႁဵတ်းပဵၼ်သြႃႇဢုပတ်ႉၸေႇသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း တီႈၵျွင်းႁၢတ်ႇပွတ်း၊ ဢိူင်ႇၼႃးႁုၵ်ႇ တၢင်ႉယၢၼ်းယဝ်ႉ။

ဢွင်ႈတီႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆး

ၸဝ်ႈၸၢင်းၼရိၼ်ၻသႃရ ယၢမ်ႈၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈမႃး တမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၵျွင်းၼႃးၵွင် တၢင်ႉယၢၼ်းသေ ဢမ်ႇၵႃး ၵႂႃႇႁႃႁဵၼ်းလိၵ်ႈထိုင် တမ်ႈတီႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ၊ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ႁပ်ႉၼင်ႈၵျွင်း

ပီ 1331 တီႈၵျွင်းဝဵင်းလဝ်း ပွၵ်ႉႁူၵ်း ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း လူဝ်ႇမုၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းၵျွင်းလႄႈ တၵႃႇတင်းၼမ် ၸင်ႇၵႂႃႇပၢင်းဢဝ် ၸဝ်ႈၸၢင်း ၼရိၼ်ၻသႃရ မႃးၼင်ႈၵျွင်း တီႈဝဵင်းလဝ်းယဝ်ႉ။ ဝၢႆးပဵၼ် ၸဝ်ႈသြႃႇၼင်ႈၵျွင်းယဝ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ဢွၼ်ၵၼ်း တၵႃႇပွင်ၵၢၼ််သႃႇသၼႃႇ ဢမ်ႇထၢတ်ႈဢမ်ႇဝၢႆး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၼင်ႈၵျွင်း 56 ပီယဝ်ႉ။

ၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း

1342 ဝၢႆးသေ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၽွတ်ႈပဵၼ် မူႇၸုမ်းသင်ႇၶမႁႃႇၼႃႇယယဝ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇၼရိၼ်တသႃရ လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈမၢႆ သင်ႇၶၼႃႇယၵ တူင်ႇဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းယဝ်ႉ။ 1385 ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး ယုၵ်ႉဢဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇၼရိၼ်ၻသႃႇရ ၶဝ်ႈပဵၼ် ဢေႃဝႃၻႃၸရိယ ငဝ်ႈငုၼ်းၸဝ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။

ၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်း

ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ဝဵင်းလဝ်း ၼရိၼ်ၻသႃရ လႆႈၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပီ 1387 လိူၼ် 11 လွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ (11.10.2025) ဝၼ်းသဝ် ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 2:30 မူင်း တီႈၵျွင်းလူင်ဝဵင်းလဝ်း တၢင်ႉယၢၼ်းယဝ်ႉ။ 12.12.2025 သြႃႇလႄႈတၵႃႇ ဢွၼ်ၵၼ် ၽွင်းလွင်းသၢင်းၵျူဝ်ႇ ၶၢပ်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈ တီႈဝဵင်းလဝ်း ပွၵ်ႉ 6 ယဝ်ႉ။