လွင်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ

တၢင်းႁူႉ လွင်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]ၵၢၼ်ဢၢပ်ႇၼမ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လႃႈလီႈဢၢပ်ႇလူင်ၵွႃႇၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢွၼ်ၵၼ်လႅပ်ႈႁဵၼ်းၵွႃႇ ၼမ်ၼမ်တႃႉ။
ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၢပ်ႇၼမ်ႉ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]လွင်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈမူတ်းသႂ်လႄႈ လႆႈဝႃႈလမ်ႇလွင်ႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈပေႃးဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ သမ်ႉၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေးယွၼ်ႉမၼ်း။ ဢၢပ်ႇၼမ်ႉၽိတ်း ၺႃးၵတ်းလႄႈၼၢဝ်၊ ဢၢပ်ႇၼမ်ႉလႄႈၽိတ်း ၼႆတႄႉဢမ်ႇမီး။ ဢၢပ်ႇၼမ်ႉၽိတ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽွင်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁိူဝ်ႉ ႁိူဝ်ႇပႆႇယူတ်းသေ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉဢၢပ်ႇ၊ ဢမ်ႇၼၼ် မီးလူမ်းၶႆႈၼၢဝ်သေ ဢၢပ်ႇၼမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ယူႇလီယူႇလႄႈ သမ်ႉဢမ်ႇဢၢပ်ႇၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ထုၵ်ႇလီဢၢပ်ႇပၼ်ယူႇ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈပွၵ်ႈ၊ ပေႃးဢၢပ်ႇၼမ်ႉၼႆ လူမ်းၵူၼ်ႉၶိုၼ်ႈတေယဵၼ်ႁၢႆသေ သၢႆၸႂ်ၸိုၼ်ႈပၢင်ႇသႂၢင်ႇသိူဝ်းမႃး တူဝ်မဝ်ယူႇသႃႇမႃးတႄႉယဝ်ႉ။
ယၢမ်းဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်လီတီႈသုတ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပွတ်းၵၢင်ၼႂ် မိူဝ်ႈပႆႇထိုင် 12 မူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ၵတ်း-သိပ်း၊ မႆႈ - ၵဝ်ႈ၊ ၽူၼ် - ၸဵတ်း ၵွၢမ်းၵပ်းထုၵ်ႇမီးဝႆႈၼင်ႇၼႂ်ယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပေႃးပဵၼ်ၶၢဝ်းၵတ်း လူဝ်ႇဢၢပ်ႇ ၶၢဝ်းၵင်ဝၼ်းၶိုၼ်ႈ 10 မူင်းၼႆတႄႇၵွႃႇ။
ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျၢမ်း ၵူဝ်ႈၵိူဝ်ႇၶႆးဝႆႉ လႄႈ ၵူၼ်းႁႅင်းလိူတ်ႈလူမ်းလီၶဝ်တႄႉ ထုၵ်ႇလီဢၢပ်ႇ ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းပႆႇတၼ်းၶမ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ သင်ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇယူႇလီသေ သမ်ႉၵူဝ်ႈၵိူဝ်ႇၶႆးဝႆႉၸိုင် ထုၵ်ႇလီဢဝ်ၽႃႈၸုပ်ႉၼမ်ႉဝေ ထူဢဝ်ၵူၺ်း။ သင်ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ႁႅင်း၊ၼၢဝ်ႁႅင်းၶဝ်ၼၼ်ႉၸိုင် ၸုပ်ႉၼမ်ႉဢုၼ်ႇသေထူပၼ်ၶႅၼ်းလီ။
ယၢမ်းဢမ်ႇလီဢၢပ်ႇၼမ်ႉ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]ဝၢႆးတိုၵ်ႉၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇလီဢၢပ်ႇၼမ်ႉ၊ ပေႃးဢၢပ်ႇၸိုင် ၸၢင်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် တၢင်းၵိၼ်ဢမ်ႇလႅဝ်လီၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းၺႃးလႅတ်ႇမႆႈ လႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁိူဝ်ႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလီၵိုင်ႉၵၢင်ႉဢၢပ်ႇၼမ်ႉ။ ၸိူဝ်းမီး လူမ်းတၢႆၽၢၵ်ႇ၊ လူမ်းလိူတ်ႈၶိုၼ်ႈ၊ ႁူၸဵပ်း တႃၸဵပ်း လႄႈ သူပ်းၸဵပ်း တွင်ႉၵႆႈတွင်ႉပွင်းသေ ၶူႈၼင်တၼ်ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီပႆႉႁႂ်ႈတၢင်းပဵၼ်ယွမ်းလူမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ပႆႉတူၺ်းသၢႆငၢႆမၼ်းလီလီသေၵွၼ်ႇၸင်ႇၵိုင်ႇလီဢၢပ်ႇၼမ်ႉ။
လွၵ်းလၢႆးဢၢပ်ႇၼမ်ႉ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]မိူဝ်ႈတေဢၢပ်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီဢဝ်ၼမ်ႉတွင်ႈ တႄႇဢဝ်တႃတိၼ်ၶိုၼ်ႈ တေႃႇႁူဝ်ၶဝ်ႇယဝ်ႉသေ သိုပ်ႇတွင်ႈၶႃလူင်ၶိုၼ်ႈမႃးလွႆးလွႆး၊ ပေႃးယဝ်ႉတွင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ႁႂ်ႈယမ်းတင်းတူဝ် ႁႂ်ႈဢၢႆတူဝ်ဢွၵ်ႇပူၼ်ႉယဝ်ႉသေ ၸင်ႇသိုပ်ႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉၵွႃႇ တေႃႇပေႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈ။ လၢႆးၼႆႉပဵၼ်လၢႆးဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈပၢႆးယူႇလီသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။
ၽွၼ်းလီလွင်ႈလႆႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းယၢမ်း
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- တိၼ်မိုဝ်းမူတ်းသႂ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ၊
- တၢင်းၵိၼ်လႅၵ်ႇလႅဝ် ယွႆႈလီ၊
- ႁူးၼင်တေပိုတ်ႇပၢင်သေ ဢၢႆတူႇၼဝ်ႈ လူမ်းမႆႈၼႂ်းတူဝ် ဢွၵ်ႇပူၼ်ႉလႆႈလီ၊
- ၸႂ်ၸိုၼ်ႈသႂ်သိူဝ်းသႃႇ၊
- တူဝ်တိၼ်မိုဝ်းၵႅၼ်ႇၶႅင်လီ၊
- ၶူမ်း၊ ႁဝ်ႈ၊ ႁုတ်း၊ လၢင်ႇ၊ တႄႇၵႂႃႇ တေၵၢင်းယၢၼ်၊
- ယွၼ်ႉၸႂ်ၸိုၼ်ႈသႂ်လႄႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉၶိုၵ်ႉတေၽုတ်းဢွၵ်ႇမႃး၊
- ႁၢင်ႈၽၢင်ၼုမ်ႇလဝ်းႁၢင်ႈလီ ၼၢၼ်းၵႄႇထဝ်ႈ တႄႇၵွႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽွၼ်းလီ လွင်ႈလႆႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉယဝ်ႉ။