ဝိၼေး

ဝိၼေး ပိတၵၢတ်ႈ ပဵၼ်တွၼ်ႈၼိုင်ႈၼႂ်းပိတၵၢတ်သၢမ်ၵွင် ဢၼ်ပဵၼ်ၶေႃႈႁၢမ်ႈဢၼ်ပုတ်ႉထၶမ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဝၢင်းဝႆႉပၼ်သင်ႇၶႃႇရႁၢၼ်းၸဝ်ႈၶဝ်၊ ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈၵျၢင်ႉၵမ်သူပ်း တူဝ် ႁူဝ် ၸႂ် တႃႇတတ်းပႅတ်ႈၵိလေႇသႃႇ လေႃးၽ တေႃးသ မေႃးႁ လႆႈငၢႆႈ တႃႇပဵၼ်လွင်ႈၵျၢင်ၵမ်ၵမ်ႉၸွႆႈတႃႇႁႂ်ႈလႆႈၼိပ်ႉပၢၼ်ႇပိူင်ၼိုင်ႈ၊ တႃႇလွင်ႈၵတ်းယဵၼ်မူႇသင်ႇၶႃႇပိူင်ၼိုင်ႈ၊ တႃႇပဵၼ်လွင်ႈၵျၢင်ႉၵမ်လီ ပဵၼ်တီႈၼပ်ႉထိုဝ်မိူဝ်ႈတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးၶဝ်ႁၼ်ပိူင်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။

ဝိၼေး ဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ လႆႈပိင်းၺၢပ်ႈ (ႁၢမ်ႈ) သင်ႇၶႃႇရႁၢၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉ မီး 2 ပိူင်–

1. ပုတ်ႉထပိင်းၺၢတ်ႈ ပဵၼ်ၶေႃႈႁၢမ်ႈဢၼ်ၽြႃးပဵၼ် ၸဝ်ႈပိင်းၺၢတ်ႈဝႆႉ ပေႃးရႁၢၼ်းပႃးလႂ်ႁဵတ်းၽိတ်းမႅၼ်ႈ တေလႆႈႁပ်ႉတၢင်းၽိတ်း ၸွမ်းၼင်ႇဢႃႇပၢတ်ႈ ဢၼ်ဝၢင်း ဝႆႉယဝ်ႉ။
2. ဢၽိသမႃၸႃရ ပဵၼ်လွင်ႈတိုဝ်းၵမ်လီ ၾိင်ႈယၢမ်ႈ လီ ဢၼ်လဵၵ်ႉယွႆႈ တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်လီၼမ်ႉယမ် ဢၼ်ၵိုင်ႇငၢမ်ႇၸွမ်းပုၵ်ႉၵူဝ်ႇ ဢၼ်လႆႈပဵၼ်သင်ႇၶႃႇရႁၢၼ်း ဢၼ်တၵႃႇၶဝ် ၼပ်ႉယမ်ႉဝႆသႃတၢင်ႇသုင်ယဝ်ႉ၊ လွင်ႈတိုဝ်း ၵမ်လီၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ လွင်ႈထႃ ႁူဝ်၊ လွင်ႈ ၵႅတ်းၵၢပ်ႇၼဵပ်ႉမိုဝ်း၊ လွင်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ၊ လွင်ႈၼုင်ႈႁူမ်ႇ၊ လွင်ႈပႆ၊ လွင်ႈၼင်ႈ၊ လွင်ႈၼွၼ်း၊ လွင်ႈသုင်းသွမ်း ၸၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ၊ ၶေႃႈတိုဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈဝႆႉ လွင်ႈထုၵ်ႇဢႃႇပၢတ်ႈ ၼႂ်းဝိၼေးပိတၵၢတ်ႈ ဝႆႉထၢင်ႇၸႅင်ႈ၊ ၵူၺ်းပေႃးသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈလႂ်ၽိတ်း မႅၼ်ႈၵေႃႈ ထုၵ်ႇဢႃႇ ပၢတ်ႈမဝ် မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ တုၵ်ႉၵၢတ်ႈ ဢႃႇပၢတ်ႈ လႄႈ ထူင်ႇလၸီးၽွင်ႈယဝ်ႉ။

ဝိၼေးရႁၢၼ်း 227

1. ပႃႇရႃႇၸိၵ 4 ပိူင်
2. သင်ႇၶႃႇတိသိၵ်ႈ 13
3. ဢၼိယတ 2 ပိူင်
4. ၼိတ်ႉသၵ်ႉၵီႇပႃႇၸိတ်ႈ 30
5. သုတ်ႉထပႃႇၸိတ်ႈ 92
6. ပႃႇတိတေႇသၼီႇ 4
7. သေႇၶိယ 75
8. ဢထိၵရၼ 7

ၽိုၼ်ဢိင်

1. ပႃႇတိမွၵ်ႈၽၢႆႇတႆး ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ၽတ်ႉတၼ်ႇတ ရႃႇၸိင်ႇတႃႇၽိဝမ်ႇသ ၵျွင်းလူင်မိူင်းၼၢင်း ပ.ၶ.1882။

1. ၸၼ်ႉသွၼ်ဝိၼေး (လိၵ်ႈတႆးၵဝ်ႇ) ၸဝ်ႈသြႃႇဢႃႇၸေႇယ ၵျွင်းထမ်ႇမေႃးတယ ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ပ.ၶ. 1854။