ဝဵင်းလူင်

တႄႇဢဝ် တၢင်းၼိူဝ်၊ ၽၢႆႇသၢႆႉၵႂႃႇၶႂႃ - ႁေႃၶမ်းဝႅတ်ႉမိၼ်ႇသ်တႃႇ တီႈဝဵင်းလၼ်ႇတၼ်ႇ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် သျီႇပုယ တီႈ တူဝ်ႇၵျူဝ်ႇ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းပူးလ်ဝႃးမူင်ႇမႃး တီႈ ပႃႇရီႇ ဢၼ် ၶႃႇမီႇလ်ပီႇသႃႇရူဝ်ႇ တႅမ်ႈဝႆႉ၊ ပွၵ်ႉၵူၼ်းႁႅင်းငၢၼ်း ရူဝ်ႇသျိၼ်ႇၺႃႇ တီႈဝဵင်းရီႇယူဝ်ႇတီႇၵျႃႇၼေးရူဝ်ႇ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ထီႉ 6 တီႈၵုၼ်မၼ်ႇႁတ်ႉတၼ်ႇ၊ ၵၢတ်ႈမီႇႁွမ် တီႈ ဝဵင်းၵဝ်ႇတေႇလီႇ၊ ႁွင်းၵွင်း လႄႈ သၢဝ်ပေႃးလူဝ်ႇမႄႇထရူဝ်ႇ

ဝဵင်းလူင် ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်မီးသႅၼ်းယႂ်ႇလူင် တႅတ်ႉတႅတ်ႉတေႃးတေႃးဢၼ်ၼိုင်ႈၶႃႈယဝ်ႉ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ "ဝဵင်းလူင်" ၼႆႉ မီးတီႈပွင်ႇပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် တီႈၼႂ်းပတ်ႉပိုၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉသေ တီႈယူႇတၼ်းသဝ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမၢင်ဢၼ်ၼႆႉ သႅၼ်းမၼ်းၸၢင်ႈလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၵေႃႈ ပဵၼ်လႆႈယူႇ။ ထိုင်ၵူၺ်းတႃႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႆႉ တႅၼ်းတီႈယူႇသႅၼ်းလူင်ၵူၺ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇပႆႇမီး ၶေႃႈပိုတ်ႇလႅင်း ဢၼ်လုမ်ႈၾႃႉႁူမ်ႈတုမ်ယုမ်ႇယမ်မိူၼ်ၵၼ် ဝႃႈလႅၼ်လိၼ်သႅၼ်းဢၼ်လဵၵ်ႉသုတ်းမၼ်း တေလူဝ်ႇမီးၵူၼ်းၵႃႈႁိုဝ် ၼႆၶႃႈ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႆႉ လႆႈမၵ်းတတ်းဝႆႉတွၼ်ႈတႃႇ တီႈယူႇတၼ်းသဝ်း ဢၼ်ယႂ်ႇလူင်ၼႆသေတႃႉ၊ ယင်းပႆႇမီး ၶေႃႈပိုတ်ႈတီႈပွင်ႇ ဢၼ်တင်းလုမ်ႈၾႃႉယုမ်ႇယမ်ႁပ်ႉႁွင်းဝႆႉမိူၼ်ၵၼ်ဝႃႈ လႅၼ်လိၼ်သႅၼ်းဢၼ်လဵၵ်ႉသုတ်းမၼ်း တေလူဝ်ႇမီးၵူၼ်းၵႃႈႁိုဝ် ၼႆၶႃႈ။^[1]^[2] ပေႃးဢဝ် တီႈပွင်ႇ ဢၼ်ၵိၼ်းၵႅပ်ႈဝႃႈၸမ်ႉ ဝဵင်းလူင်ၼႆႉ ၸၢင်ႈပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းမၼ်ႈၵိုမ်း လႄႈ တီႈဢၼ်မီးၵူၼ်းယူႇသဝ်း သတ်ႉတဵမ် မီးလႅၼ်လိၼ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း ဢၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၶဝ် တႅပ်းတတ်းဝႆႉ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် မဵဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။^[3] ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝဵင်းလူင်ၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆႉ မီးပိူင်သၢင်ႈမႄႇၶႂၢၵ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ႁိူၼ်းယေးယူႇသဝ်း၊ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၵႂႃႇမႃး၊ ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈပတ်း ႁႂ်ႈသႅၼ်ႈသႂ်၊ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ပိုၼ်ႉထၢၼ် (မိူၼ်ၼင်ႇ ၾႆးၾႃႉ တႄႇၵႂႃႇ)၊ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလိၼ်၊ လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၵုၼ်ႇသိၼ် လႄႈ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ။ လွင်ႈၵူၼ်းယူႇသဝ်းသတ်ႉတဵမ် တီႈဝဵင်းလူင်ၼႆႉ ၸွႆႈပၼ် ႁႂ်ႈမီးၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇတူင်ႉၼိုင် ဝူင်ႈၵၢၼ် ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ လႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈၵႃႉၶၢႆ၊ မၢင်ႈပွၵ်ႈမၢင်လႂ်ၵေႃႈ ပၼ်ၽွၼ်းလီၸူး ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ၸႅၵ်ႇၽႄၶူဝ်းၵုၼ်ႇသိၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉတိူဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇလီမႃး။

ၽိုၼ်ဢိင်

↑ Goodall, B. (1987). The Penguin Dictionary of Human Geography. London: Penguin.
↑ Kuper, A.; Kuper, J., eds. (1996). The Social Science Encyclopedia (2nd ed.). London: Routledge.
↑ Caves, R. W. (2004). Encyclopedia of the City. Routledge. p. 99.

[Goodall-1] Goodall, B. (1987). The Penguin Dictionary of Human Geography. London: Penguin.

[2] Kuper, A.; Kuper, J., eds. (1996). The Social Science Encyclopedia (2nd ed.). London: Routledge.

[3] Caves, R. W. (2004). Encyclopedia of the City. Routledge. p. 99.

[1]

[2]

[3]