ဝꩦံသၵႃ (သၵျသီႁ)
ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဝꩦံသၵႃ (သၵျသီႁ) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်ႈၵုၼ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်လိုဝ်းလင်ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းသင်ႇၶႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ။
ၸုမ်းၵုၼ်းၼႆႉ မွပ်ႈပၼ်တီႈၸဝ်ႈၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇၶႅၼ်ႈပီသေ ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉသွၼ်ႁဵၼ်း (စာသင်တန်း)လႄႈ ၸၼ်ႉၶူးသွၼ် (စာချတန်း) ၼႂ်းပၢင်ၶူၼ်ႉၶႆႈတႅမ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈ ဢၼ်ၸုမ်းပရိယတ်တိသႃသၼႁိတ မၢၼ်းတလေးၶဝ် ဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈဢၼ်ဢမ်ႇၶႅၼ်ႈပီသေ ဢွင်ႇပူၼ်ႉတင်းသွင်ၸၼ်ႉၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶဝ်တေမွပ်ႈပၼ် ပရိယတ်တိ သႃသၼႁိတ ꩪမ်မႃၸရိယ ဝꩦံသၵႃ (ပရိယတ္တိ သာသနဟိတ ဓမ္မာစရိယ ဝဋံသကာ)ၼႆယဝ်ႉ။ ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းၼႂ်းဝၢင်းၽြႃးသၵျသီႁ၊ မၢၼ်းတလေးၼၼ်ႉလႄႈ ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈၸုမ်းသၵျသီႁ (သကျသီဟအသင်းစာမေးပွဲ) ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ လႆႈဢွင်ႇပူၼ်ႉၼႂ်းပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈၼႆႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဝꩦံသၵႃ ၊ သၵျသီႁ (သကျသီဟ ဝဋံသကာ) ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈတင်ႈလႄႈ ပီတႄႇ -
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈၼႆႉ လႆႈတွပ်ႇတီႈ ဝဵင်းမၢၼ်းတလေးသေ တႄႇမႃးမိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ (၁၂၆၇)၊ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၸိုင် မီးၵႂႃႇ ပၢၵ်ႇပီပၢႆသၢဝ်းပီလိူဝ်လိူဝ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း (120) ပီၼႆႉ ၸဝ်ႈဢၼ်လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၵုၼ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉမီးယူႇ (10) ၸဝ်ႈၵူၺ်း။
ၸဝ်ႈဢၼ်လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႉၵုၼ်းၼႆႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း-
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶူး ဝိၸိတ်တသႃရႃꧤိဝံသ (မင်းကွန်းတိပိဋကဓရ ဆရာတော်ဘုရားကြီး)ၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးပီ (1953) ၼၼ်ႉ လၢၵ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးလၢႆး ၸဝ်ႈဢၼ်လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၵုၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းပီလဵဝ်မီးသၢမ်ပႃးၼႆယဝ်ႉ။ သၢမ်ပႃးၼၼ်ႉၸမ်ႉ - ၸဝ်ႈၶူး ၵုမႃရႃꧤိဝံသ (ဦးကုမာရာဘိဝံသ)၊ ၸဝ်ႈၶူး သုၼၼ်ၻႃꧤိဝံသ (ဦးရွှေအောင်)လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃရၻႃꧤိဝံသ (ဓမ္မာစရိယ ဦးထွန်းလှိုင်) ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈလႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၵုၼ်း (10) ၸဝ်ႈ ၸွမ်းပီလႂ်ပီၼၼ်ႉၸမ်ႉ -
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]| ၶပ်ႉ | ၸိုဝ်ႈ | တီႈယူႇ | ပီလႆႈႁပ်ႉ | ဢႃႇယု | မၢႆတွင်း |
|---|---|---|---|---|---|
| ၁ | ၸဝ်ႈၶူး ဝိၸိတ်တသႃရႃꧤိဝံသ | ၵျွင်းထမ်ႇမၼႃႇၻ
မိၼ်းၵုၼ်း၊ ဝဵင်းၸေႈၵႅင်း |
၁၂၉၆ | ၂၃ | ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ဝႃႈပဵၼ် မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော် ၼႆယဝ်ႉ။ |
| ၂ | ၸဝ်ႈၶူး ဢုတ်တမႃꧤိဝံသ | တိူၵ်ႈမူဝ်းၵွင်း
မၢၼ်းတလေး |
၁၂၉၉ | ||
| ၃ | ၸဝ်ႈၶူး လၵ်ၶꧣႃꧤိဝံသ | တိူၵ်ႈမူဝ်းၵွင်း
မၢၼ်းတလေး |
၁၃ဝ၉ | ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ဝႃႈ ပဵၼ် သြႃႇၵျီးဢူးၵျေႃႇသျဵင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ | |
| ၄ | ၸဝ်ႈၶူး သုမၼႃꧤိဝံသ | တိူၵ်ႈထီးလိၼ်း
မၢၼ်းတလေး |
၁၃၁၄ | ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ဝႃႈ ဦးသောင်းလွင် (B.A) ၽူႈတႅမ်ႈဢွၵ်ႇပပ်ႉ နည်းသစ်အင်္ဂလိပ်သဒ္ဒါ၊ နည်းသစ်မြန်မာသဒ္ဒါ | |
| ၅ | ၸဝ်ႈၶူး ၵုမႃရႃꧤိဝံသ | တိူၵ်ႈၽြႃးလူင်
မၢၼ်းတလေး |
၁၃၁၅ | ဝၢႆးလင်ပဵၼ်ၸဝ်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈ နိုင်ငံတော်သံဃမဟာနာယက (၂၀၁၀ - ၂၀၂၄) ၼႆယဝ်ႉ။ | |
| ၆ | ၸဝ်ႈၶူး သုၼၼ်ၻႃꧤိဝံသ | တိူၵ်ႈၽြႃးလူင်
မၢၼ်းတလေး |
၁၃၁၅ | ဝၢႆးလင်ပဵၼ်ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် ဦးရွှေအောင် ၼႆယဝ်ႉ။ | |
| ၇ | ၸဝ်ႈၶူး ၼႃရၻႃꧤိဝံသ | တိူၵ်ႈမျိၼ်းဝုၼ်ႇ
မၢၼ်းတလေး |
၁၃၁၅ | ဝၢႆးလင်ပဵၼ်ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်း ဓမ္မာစရိယ ဦးထွန်းလှိုင် ၼႆယဝ်ႉ။ | |
| ၈ | ၸဝ်ႈၶူး ၵၸ်ၸႃယၼႃလင်ၵႃရႃꧤိဝံသ | တိူၵ်ႈၽြႃးလူင်၊
မၢၼ်းတလေး |
၁၃၁၇ | ၂၁ | ဝၢႆးလင်ပဵၼ် ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၵျေႃႇၼႅင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ |
| ၉ | ၸဝ်ႈၶူး ၵေသရႃလင်ၵႃရႃꧤိဝံသ | တိူၵ်ႈမႁႃႇၵၼ်ႇထႃႇရုံ၊
အမရပူရ |
၁၃၄၈ | ဝၢႆးလင် ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵႂၢၼ်းတိူၵ်ႈသွၼ်ထမ်း ဢွင်ႇၶျၢမ်းသႃႇ၊ ဝဵင်းမၢၼ်းတလေး ၼႆယဝ်ႉ။ | |
| ၁၀ | ၸဝ်ႈၶူး ꧠေႃသိတႃလင်ၵႃရႃꧤိဝံသ | ၵျွင်းထမ်ႇမဝိၼယရံသီႇ၊ တိူၵ်ႈမၸူဝ်းယဵင်ႇမႂ်ႇ၊ မၢၼ်းတလေး | ၁၃၈၇ (၆၊၇၊ ၂၀၂၅) | ၂၃ | ၼၢၼ်းထိုင် (39) ပီ ၸင်ႇၽုတ်းမႃးၸဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ |