Jump to content

ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ

လုၵ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၼၼ်ႉမႃး

ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ (ပႃႇလိ: Aggamahāpaṇḍita, မၢၼ်ႈ: အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ) ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၼ်တွပ်ႇလိၵ်ႈယဝ်ႉႁေ လႆႈမႃး မိူၼ်ၼင်ႇ တိပိꩦိၵꩪရ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ၊ ယွၼ်ႉပိုဝ်ႈၵိုင်ႇထိူၵ်ႈသေလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင် ၸင်ႇလႆႈၼွပ်ႈၵၢပ်ႈဢၢပ်ႈထိုင် တီႈသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈ လႄႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်းၶဝ် ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ၊ တီႈပွင်ႇ ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ ၼၼ်ႉၸမ်ႉ -

ဢၷ်ၷ - မျၢတ်ႈတွၼ်း
မႁႃ - ယိုင်ႈယႂ်ႇ
ပꧣ်ꩨိတ - ၽူႈမီးပၺ်ၺႃ ၼႆယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ ပဵၼ် ၽူႈမီးပၺ်ၺႃႇယိုင်ႈယႂ်ႇမျၢတ်ႈတွၼ်းလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸင်ႇလႆႈ ၼွပ်ႈဢၢပ်ႈၵၢပ်ႈ ‘’ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ” ၼႆယူႇယဝ်ႉ။

ပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ပၢၼ်ၶုၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈဢုပ်ႉဝၢၼ်ႈၵိၼ်မိူင်း တႄႇဢဝ်ပီ 1915 ၼၼ်ႉမႃး ဢၼ်ပဵၼ်သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈ လႄႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်း ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလိၵ်ႈလၢႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈၼွပ်ႈဢၢပ်ႈ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ လႄႈ လူတၢၼ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၸွမ်းယူႇယဝ်ႉ။ ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢွၵ်ႇတီႈပွင်ႇဝႃႈ ၽူႈမီးပၺ်ၺႃႇယိုင်ႈယႂ်ႇမျၢတ်ႈတွၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ငိူၼ်ႈငဝ်ႈလွင်ႈတၢင်း ဢၼ်လႆႈတႄႇၼွပ်ႈယိုၼ်ႈ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃမꧣ်ꩨိတ ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈသြႃႇ တွင်ႇၶွိၼ်ႇ ႁေႃးလၢတ်ႈၸိၸမ်ႈၼႄသေလႄႈ ၸင်ႇၵွႆႈတႄႇၼွပ်ႈဢၢပ်ႈပၼ်မႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈသြႃႇ တွင်ႇၶွိၼ်ႇ လၢတ်ႈႁေႃး ၸိၸမ်ႈၼႄ တီႈၶုၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၶဝ် မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈ ဢၼ်ၼပ်ႉထိုင် ပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇၶဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈ ယၢမ်ႈၼွပ်ႈဢၢပ်ႈ မႃးၸုမ်ႈၵုၼ်း “ရႃꩡၷုရု” “ရႃꩡႃꩪိရႃꩡၷုရု” ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး တေႃႈၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်ႈၵုၼ်း “ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ” ၼႆႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီၼွပ်ႈ ဢၢပ်ႈ တီႈၽူႈၵေႃႉဢၼ် ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆးႁုၼမ်ၶဝ်ယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၶုၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ꧢႃၼၻ် ၸင်ႇလႆႈၸႂ်တူၵ်းလူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈသြႃႇ ၸိၸမ်ႈၼႄၼၼ်ႉလႄႈ တူဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇ တၢင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ ၼွပ်ႈဢၢပ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ပၢင်ပွႆးၼွပ်ႉဢၢပ်ႈ ၸုမ်ႈၵုၼ်းၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈပီ ႁဵတ်းသွင်ပွၵ်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉမႃး မူႇၸုမ်းၵုမ်းထိင်းငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် ၽြႃးလူင် မႁႃမုၼိၶဝ် ဢဝ်လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းမႃးၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေလႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ဝၢႆးသေ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ လႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းမႃးယဝ်ႉၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ လႆႈၼွပ်ႈဢၢပ်ႈ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ ၼၼ်ႉ လႆႈၼွပ်ႈဢၢပ်ႈထိုင် သြႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇ ၼႂ်း ပိꩦၵ ၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ

  1. လꩡ်ꩡီပေသလ
  2. သိၵ်ၶႃၵႃမ
  3. ပိꩦိၵတ်တယ
  4. ꧡေၵပရိယတ်တိ
  5. ဝိသႃရၻ
  6. ၷၼ်ထၵႃရၵ
  7. ꧤႃသၼ်တရၿႁုသုတ
  8. ၵေႃဝိၻ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈမၼ်းတႄႉ ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ဢၼ်လႆႈၶၢမ်ႇတၢင်းတၵႃႇၶဝ် ၼပ်ႉယမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းမႃး၊ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ သင်ႇၶႃရႁၢၼ်း လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၵုၼ်း “ရႃꩡၷုရု၊ ရႃꩡႃꩪိရႃꩡၷုရု” ၸိူဝ်းၼႆႉ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ရႁၢၼ်းၶုၼ်ဝႃႈၼႆမႃးလႄႈ ႁွတ်ႈမႃး ပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈ ၼွပ်ႈဢၢပ်ႈၵၢပ်ႈ လူႇတၢၼ်း ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢꧤိꩪꩡမႁႃရꩦ်ꩧၵုရု ၼႆႉၵေႃႈ မၵ်းမၼ်ႈ ပဵၼ် သြႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်ၶုၼ်ၼပ်ႉယမ် (သြႃႇၸဝ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်း) ၼႆယူႇယဝ်ႉ။

ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

ပေႃးၶိုၼ်းလိုမ်ႉတူၺ်းပိုၼ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ ၼႆႉၸိုင် လႆႈတႄႇ ၼွပ်ႈဢၢပ်ႈၵၢပ်လူႇတၢၼ်းမႃး မိူဝ်ႈပီ ၵေႃးၸႃ 1277 ၼီႈ၊ ပီၶရဵတ်ႉ (1915) ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၶေႃႈၸိၸမ်ႈ ၼင်ႇၸဝ်ႈသြႃႇ တွင်ႇၶွိၼ်ႇ ၼၼ်ႉဝႃႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉ တႃႇႁပ်ႉလႆႈ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ ၼႆႉၸိုင်

  1. တေလႆႈမီး ၵုင်ႇ “ပရိယတ်တိ ဝိသႃရၻ တိပိꩦၵꩪရ ပꩦိပတ်တိမႃမၵ”သေ လူင်ႉလႅၼ်ႇၽၢႆႇတႅပ်းတတ်း၊
  2. ၵၢၼ်သွၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းမီးဝႆႉယူႇတႃႇသေႇ၊
  3. တႅမ်ႈလႆႈ ပပ်ႉၽိုၼ် သၢၼ်း၊ ဢၽိထၢၼ်ႇ၊ ဢလင်ႇၵႃႇၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈ၊
  4. ဢဝ်ထမ်းတြႃးသေ လၢတ်ႈလႆႈ၊ ႁေႃးလႆႈ၊ သင်ႇသွၼ်လႆႈ၊
  5. ပဵၼ်ၽူႈၸွမ်းဝိၼေး သိၵ်ႉၶႃႇယႂ်ႇ။

မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႉ လႆႈၼွပ်ႈၵၢပ်ႈလူတၢၼ်း ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ တႄႇမိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1277 ၼၼ်ႉမႃးသေ ယွၼ်ႉပဵၼ်သိုၵ်းၵမ်ႇၾႃႇပွၵ်ႈသွင်လႄႈ ႁွတ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ - 1302 ၼီႈၼၼ်ႉ လႆႈၵိုတ်းယိုတ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။

ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

[1]

  1. လႆႈႁပ်ႉဝႆႉ ၸုမ်းၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃၷၼ်ထဝႃၸၵပꧣ်ꩨိတ၊
  2. တီႈဢေႇသုတ်း တေလႆႈမီး (40)ဝႃႇ၊
  3. ပဵၼ်ၽူႈမီးသိလ်
  4. လႆႈၸူပ်းယဝ်ႉ ၸၼ်ႉၶူးသွၼ် ꩪမ်မႃၸရိယ၊
  5. လူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇပႃလိ၊ ဢꩦ်ꩧၵထႃ၊ ꩦီꧠႃ သေ တႅမ်ႈလိၵ်ႈတႅမ်ႈလၢႆး၊
  6. ပဵၼ်ၶူးပူင်သွၼ် ပႃလိ၊ ဢꩦ်ၵထႃ၊ ꩦီꧠႃၸိူဝ်းၼႆႉတႃႇသေႇ၊
  7. ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း / ဝတ်ႉ၊
  8. မီးတပႄးၼမ် လႄႈ မီးဢႃႇၼႃႇၼိူဝ် ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းသင်ႇၶႃႇ၊
  9. ဢမ်ႇမီး လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထဵင်ၵၼ်မေႃးၵၼ်၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈထၢင်ႇလဵၵ်ႉၵၼ်။

မၢႆတွင်း - ပုၼ်ႈတႃႇသင်ၶၸဝ်ႈဢၼ်လႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈၼွၵ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈလူတ်းယွမ်းပၼ်လႆႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉမၢႆ(1) လႄႈ မၢႆ (4) ၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။

ၵေႃပွင်ၵၢၼ် မၵ်းမၼ်ႈၸုမ်ႈၵုၼ်း

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

ဝၢႆးသေလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းယဝ်ႉ တႄႇဢဝ်ပီၵေႃးၸႃႇ 1312 ၼၼ်ႉမႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၶိုၼ်း ၼွပ်ႈၵၢပ်ႈတၢၼ်းမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ လႆႈၵိုတ်းယိုတ်းၵႂႃႇ ၶၢဝ်းသိုၵ်းၵမ်ႇၾႃႇပွၵ်ႈသွင် 10 တဵမ်တဵမ်၊ မိူဝ်ႈပီမိူင်း 1315 (ပီၶရဵတ်ႉ 1953) ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၵေႃပွင်ၵၢၼ် မၵ်းမၼ်ႈၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ ၼၼ်ႉ

  1. ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ဢꧤိꩪꩡဢၷ်ၷမႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵ ၊ ဝဵင်းႁၢင်းသႃႇ
  2. ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၺွင်ႇယၢၼ်း ဢꧤိꩪꩡမႁႃရꩦ်ꩧၷုရု ၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ
  3. ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် မျွင်းမျႃႉ ဝတ်ႉမႁႃဝိသုၻ်ꩪႃရႃမ၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ
  4. ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် လေသႃ ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ ၊ ဝဵင်းပၶုၵ်ႉၵူႇ

ၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်မၵ်းမၼ်ႈ ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ ၼႆႉ 5 ၶေႃႈယူႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် 5 ၶေႃႈၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ

  1. လူင်ႉလႅၼ်ႇ ပႃလိ၊ ဢꩦ်ꩧၵထႃႇ၊ ꩨီၵႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ၊
  2. မီးၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ပႃလိ၊ ဢꩦ်ꩧၵထႃႇ၊ ꩨီၵႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယူႇတႃႇသေႇ၊
  3. တီႈဢေႇသုတ်း တေလႆႈမီး 20 ဝႃႇ၊
  4. ၸိုဝ်ႈသဵင်ႁူင်လိုဝ်း လူၺ်ႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ပႃလိ၊ ဢꩦ်ꩧၵထႃႇ၊ ꩨီၵႃႇ၊
  5. ပဵၼ်ၽူႈ မီးသိလ်

ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉ မၢႆမီႈ 5 ၶေႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီ 1953 ၼၼ်ႉၼႆသေတႃႉၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၸွမ်းပိူင်ၼႆႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ယူႇယဝ်ႉ။

ထတ်းသၢင်ႈ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပေႃးတေဢဝ်ပိုၼ်း လွင်ႈလႆႈၼွပ်ႈဢၢပ်ႈ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ ၼႆႉၼႆၸိုင် တႄႇဢဝ်ပီၵေႃးၸႃႇ - 1277 ၼၼ်ႉမႃးၼႆ၊ ပီမၼ်းမီးၵႂႃႇ 109 ပီယဝ်ႉ၊ ၼႂ်း 109 ပီၼၼ်ႉ ၵိုတ်းလိုဝ်ႈဝႆႉ ၽွင်းသိုၵ်းၵမ်ႇၾႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ 10 ပီ၊ ပၢၼ်ၸုမ်းၶွင်ႇၸီႇၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉ 17 ပီလႄႈ ဢၼ်လႆႈ ပီဢၼ်ၼွပ်ႈဢၢပ်ႈလူႇတၢၼ်းတႄႉတႄႉၼၼ်ႉ မီး 82 ပီၵူၺ်း။ ၼႂ်း 82 ပီၼၼ်ႉၸိုင်
  1. ပၢၼ်ဢိင်းၵလိတ်ႈဢုပ်ႉမိူင်း (25) ပီၼၼ်ႉ ၼွပ်ႈၸုမ်ႈၵုၼ်း 92 ၸဝ်ႈ
  2. ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင် ၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ၼွပ်ႇၸုမ်ႈၵုၼ်း 79 ၸဝ်ႈ
  3. ပၢၼ် ၸုမ်းၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ် ၶၢဝ်းတၢင်း (1) ပီၼၼ်ႉ ၼွပ်ႈၸုမ်ႈၵုၼ်း 28 ၸဝ်ႈ
  4. ပၢၼ် ၶွင်ႇၸီႇၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၼွပ်ႈၸုမ်ႈၵုၼ်း 68 ၸဝ်ႈ
  5. ပၢၼ်ၶွင်ႇသီႇၶိုၼ်းမႄးပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶၢဝ်းတၢင်း (3) ပီၼၼ်ႉ ၼွပ်ႈၸုမ်ႈၵုၼ်း 109 ၸဝ်ႈ

ႁူမ်ႈၵၼ် မီးၵႂႃႇ 376 ၸဝ်ႈလီလီယဝ်ႉ။ ၼႂ်း 376 ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈလူႇတၢၼ်းၼႂ်းမိူင်း 350 ၸဝ်ႈ၊ လႆႈလူႇတၢၼ်း ၼွၵ်ႈမိူင်း 26 ၸဝ်ႈၼႆ လႆႈႁုဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ၼႂ်းၵႃႈ လႆႈလူႇတၢၼ်း ၼွၵ်ႈမိူင်း 26 ၸဝ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၸမ်ႉ

  • မိူင်းထႆး 13 ၸဝ်ႈ
  • မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ 8 ၸဝ်ႈ
  • မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃး 1 ၸဝ်ႈ
  • မိူင်းလၢဝ်း 1 ၸဝ်ႈ
  • မိူင်းၼိပေႃး 1 ၸဝ်ႈ
  • မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ 1 ၸဝ်ႈ
  • မိူင်းဢိၼ်ႇၵလၢၼ်ႇ 1 ၸဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ဢၼ်မီးပၺ်ၺႃႇ ၽၢႆႇၵူၼ်းႁိူၼ်း 4 ၵေႃႉ

  • မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ - 1276 ၼီးၼၼ်ႉ သြႃႇလူင် ဢူးၽျေႇ
  • မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ - 1279 ၼီႈၼၼ်ႉ သြႃႇလူင်မေႃသၢၼ်ၽႃ ဢူးဢူင်းၺုၼ်ႉ
  • မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ - 1287 ၼီႈၼၼ်ႉ သြႃႇလူင် ဢူးဝိၼ်း
  • မိူဝ်းပီၵေႃးၸႃႇ - 1292 ၼီႈၼၼ်ႉ သြႃႇလူင် လႄႇတီႇ၊ ဝဵင်းသြႃႇ ၸိူဝ်းလႆႉ လႆႈၼွပ်ႇၸုမ်ႈၵုၼ်းတီႈၶဝ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။

လွင်ႈလူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ် ပၼ်ႁႅင်း

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

ၸိူဝ်းလႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ မိူဝ်ႈပၢၼ် ၶုၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼၼ်ႉ တူဝ်ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ၵေႃႉပၼ်

  • ၸုမ်ႈရႃႇပႃႇ
  • ၸုမ်ႈလူင်လႄႈ တိူၵ်ႈသႂ်ႇၸုမ်ႈၸႃႉလီလီ
  • ၽိုၼ်မႂ်ဢွင်ႇ(ဢၼ်ၼႃ) ၼိုင်ႈဢၼ်

ဝၢႆးသေလႆႈ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် ၶပ်းၶိုင်ပၼ် ၸဝ်ႈဢၼ်လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ ၼၼ်ႉ

  1. ၸုမ်ႈရႃႇပႃႇ
  2. ၸုမ်ႈလူင်လႄႈ တိူၵ်ႈသႂ်ႇၸုမ်ႈ (တိူၵ်ႈဢၼ်ဢဝ်မႆႉသၵ်းႁဵတ်းဢဝ်)
  3. ၵမ်ႉထႅမ် တႃႇၶဝ်ႈသွမ်းၽၵ်း ၼိုင်ႈပီလႂ် 750 ၊ လႄႈ
  4. ၸေႈဢၼ်ၼႃ ဢၼ်ပႃးၸုမ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼဵၵ်းပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉသေ လႄႈ ဢဝ်တင်းၵပ်ပီသွင်ၵေႃႉသေ လႆႈမႂ်ၶီႇလႆႈ လူတ်ႉၾႆး ဢိၵ်ႇတၢင်း ႁိူဝ်းၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶီႈလႆႈပဵၼ် ၸႃႉ VIP ၼၼ်ႉလွတ်ႈꧦလႅဝ်းꧦယူႇယဝ်ႉ။

ပၢၼ်ၶွင်ႇသီႇၶိုၼ်းမႄးပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉမႃး တိူဝ်းထႅမ်လူႇတၢၼ်းထႅင်ႈပႃး ငိုၼ်း 5000 ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ သြႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၸိုင် လူႇတၢၼ်းတႃႇ ပၢင်ꧢႃပၼ 2000 ၵျၢပ်ႈ၊ ပၢၼ် ၼ-ဝ- တ မႃးၸမ်ႉ တိူဝ်းလူႇတၢၼ်း 3000 ၵျၢပ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး သြႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃပꧣ်ꩨိတ ၼၼ်ႉ လူႇတၢၼ်းပႃး မႂ်ဢၼ် ၵႂႃႇမႃးလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၼိူဝ်လိၼ် လႄႈ ၼႂ်းၼမ်ႉ ပႃးၸဵမ် ၵပ်ပီယ ၼိုင်ႈၵေႃႉသေၼႆယူႇယဝ်ႉ။

[1] [2]

  1. အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဆရာကြီး ဒေါက်တာဦးလင်း၊ မောင်ညိုထွန်း(မြန်မာစာ)
  2. မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)