ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈ ဝဵင်းပၢင်လူင်
| ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈ ဝဵင်းပၢင်လူင် | |
|---|---|
 ႁူင်းထမ်းလူင်သုဝၼ်ၼၽူမိ | |
| သႃႇသၼႃႇ | |
| လွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇ | ထေႇရဝႃႇတ |
| ဢွင်ႈတီႈ | |
| ဢွင်ႈတီႈ | ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ ၸိုင်ႈတႆး |
| မိူင်း | မျၢၼ်ႇမႃႇ |
  ဢွင်ႈတီႈ ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈ ဝဵင်းပၢင်လူင် | |
| ၵူဝ်ႇဢေႃးတိၼဵတ်ႉ | 20°59′33″N 97°32′01″E / 20.99250°N 97.533480°E |
1308 ၼီႈ လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ လႄႈ 2 ၶမ်ႈ ဝၼ်းပီမႂ်ႇတႆး
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၵတ်းလႄႈ ၽွင်မူၺ်ၼၢႆး လူင်းဢွႆ ၼိူဝ်သၼ်လွႆမိူင်းတႆး ၵူႈတီႈသေ ပၼ် လွင်ႈတၢင်းၵတ်းယဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးယူႇ။ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၼင်ႇၵဝ်ႇ ပုၼ်ႈတႃႇတေပၼ် တၢင်းၵတ်းယဵၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႃႇသႃႇ သႃႇသၼႃႇၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်လႆႈဢုပ်ႇလၢတ်ႈၵၼ်မႃး မိူဝ်ႈ 1307 ၼီႈ တမ်ႈတီႈ မိူင်းပွၼ်၊ လၢႆးၶႃႈ၊ ဝၢၼ်ႈၸၢမ်ၵျေးသီး၊ မိူင်းၼၢင်း၊ မိူင်းၼွင်၊ မိူင်းသူႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၽူႈ ဢၼ်တေမႃးပဵၼ် ၵေႃႉပိူင်းၾႆး သႃႇသၼႃႇၸိုင်ႈတႆး ၶဝ်ၸဝ်ႈၸင်ႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် တႃႇတေ ဢဝ်လိၵ်ႈပိတၵၢတ်ႈ ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ပိၼ်ႇပဵၼ် ၽႃႇသႃႇၽၢႆႇတႆးၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ၵၼ် တီႈၵျွင်းမူၺ်ႇတေႃႇ ဝဵင်းပၢင်လူင်ယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇၽွတ်ႈပဵၼ် “မုၵ်ႉၸုမ်းပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၽၢႆႇတႆး” ၼႆသေ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ပၺ်ၺႃႇၽေႃးၵ (မိူင်းသူႈ)၊ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ပꧣ်တိတ (မိူင်းၼွင်)၊ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ (ꩪမ်မႃၸရိယ ဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇ)၊ ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵိတ်ႉတိသႃႇရ (လၢင်းၶိူဝ်း)၊ ၸဝ်ႈၸၢင်း ဝိၸိတ်တသႃႇရ လႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇမိူင်းတႆး တူင်ႇၸၢၼ်း တင်းသဵင်ႈ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၼၢမ်းၼႃႈ ၶိုင်သၢင်ႈ တႃႇတေပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ မုၵ်ႉၸုမ်းရႁၢၼ်းၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈၸင်ႇၵႂႃႇဢုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄ ၸဝ်ႈၶမ်းသိူၵ်ႈ (ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ယွင်ႈႁူၺ်ႇ)လႄႈ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၸဝ်ႈၶမ်းသိူၵ်ႈၵေႃႈ တူၺ်းႁၼ်ထိုင် ပုၼ်ႈတႃႇ သႃႇသၼႃႇ မိူင်းတႆးသေ ၶဝ်ႈၸႂ်ၶဝ်ႈၶေႃး ပၼ်ဢဵၼ်ပၼ်ႁႅင်း ၵမ်ႉထႅမ်တႄႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း သႃႇသၼႃႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးတင်းသဵင်ႈလႄႈ ၸင်ႇၶိုၼ်း ပၢင်းဢဝ် ရႁၢၼ်းသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵူႈတီႈတီႈ၊ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇပႃး ၵူၼ်းႁိူၼ်း ၽူႈမီးပၺ်ႇၺႃႇၶဝ်သေ ထိုင်မႃး 1319 ၼီႈ လိူၼ် 12 လွင်ႈ 12/13/14 ၶမ်ႈ (18,19,20/11/1957) ၸင်ႇၶိုၼ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် တီႈႁူင်းငဝ်းတူင်ႉ ဢွင်ႇသီႇရိ ဝဵင်းလွႆလႅမ်ယဝ်ႉ။
တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈတႄႇတင်ႈ “ငဝ်ႈငုၼ်း မုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး” သေ ဢဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ (မိူင်းသူႈ) ၶိုၼ်ႈပဵၼ် မႁႃႇၼႃႇယၵ သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆးယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၽွတ်ႈပႃး “မုၵ်ႉၸုမ်းၵူၼ်းလမ် ၵမ်ႉထွၵ်ႈသင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး” သေ ဢဝ်ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ယွင်ႈႁူၺ်ႇ ၸဝ်ႈၶမ်းသိူၵ်ႈ ၼၢမ်းႁူဝ်ယဝ်ႉ။
ၽွင်းမိူဝ်ႈ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ယူႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် တႃႇတေပဵၼ်ၵျွင်း တီႈပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇတႆး ၼႆလႄႈ ၸင်ႇလိူၵ်ႈႁႃတူၺ်း တီႈဢၼ်ၵႂႃႇငၢႆႈမႃးငၢႆႈ၊ တီႈဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇ ၵူႈပိူင်ပိူင်သေ ၸင်ႇလႆႈမႃး လိူၵ်ႈဢဝ် တီႈဝဵင်းပၢင်လူင် ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၵျွင်းမူၺ်ႇတေႃႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈလႆႈလိူၵ်ႈပၢင်လူင် ပဵၼ်ၵျွင်းတႃႇပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉၶမ်းသိူၵ်ႈ ၵႂႃႇလွမ်တူၺ်း သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် ဢွၵ်ႇတုင်းသွမ်း ၵၢင်ၼႂ် တီႈဝဵင်းလွႆလႅမ် လႄႈ တီႈဝဵင်းပၢင်လူင်ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် တုင်းသွမ်း တီႈလွႆလႅမ်သေ ပွၵ်ႈမႃးၵျွင်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈသွမ်း ဢမ်ႇပေႃးလႆႈသင်ၵႃႈႁိုဝ်။ ၽိူဝ်ႇမႃးႁၼ် သင်ႇၶႃႇတီႈပၢင်လူင် တုင်းသွမ်း ပွၵ်ႈမႃးၵျွင်းၸိုင် လႆႈႁၼ် ၶဝ်ႈသွမ်း တဵမ်သပိတ်ႈဝႆႉလႄႈ ၸဝ်ႈၾႃႉၶမ်းသိူၵ်ႈ ၸင်ႇလိူၵ်ႈတီႈ ပၢင်လူင် ႁႂ်ႈပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈ ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၽၢႆႇတႆးယဝ်ႉ။ [1]
မိူဝ်ႈပႆႇပဵၼ်ၵျွင်းၼၼ်ႉ တီႈၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပႃႇတူၼ်ႈမႆႉႁုင်းယႂ်ႇ မႆႉႁုင်းလူင်ၵူၺ်းၵူၺ်း၊ လွမ်တူၺ်း ပေႃးၸမ်ႉဢိုၵ်ႉႁိုၵ်ႉ၊ သမ်ႉၵႆႉမီး သိူဝ်လႄႈ တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇမၼ်း ၽႂ်ဢမ်ႇႁတ်းၶဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ တႅပ်းတတ်း မၵ်းမၼ်ႈ ပဵၼ်တီႈလိၼ်ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈယဝ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ ၶိုၼ်းၵျွမိူဝ်း မိူင်းသူႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ၸဝ်ႈၽူႈပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၶဝ် မိူဝ်းတႄႇပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ တီႈၵျွင်းယုမ်းပွင်ႇ မိူင်းသူႈယူႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ ပွမ်ႈၽၼ်းမႆႉႁုင်း ပတ်းၽဵဝ်ႈယဝ်ႉ 1318 ၼီႈ လိူၼ်ၵမ်မႂ်ႇ 13 ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းၽတ်း၊ ဝၼ်းဢၼ်မီး မင်ႇၵလႃႇလီၼၼ်ႉ ၸင်ႇပၢင်းဢဝ် သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် မႃးတမ်ႈတီႈ ၵျွင်းမူၺ်ႇတေႃႇ ပၢင်လူင်သေ ၵၢင်ၼႂ် 7 မွင်း ၵၢပ်ႈသွမ်း သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ်ယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ၵၢင်ၼႂ် 8 မွင်း ပၢင်းဢဝ် သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် မႃးတမ်ႈတီႈ လိၼ်ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈ (ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႉ ၵျွင်းမူၺ်ႇတေႃႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ပွၵ်ႉတုမ်ႉမူဝ်၊ ၽၢႆႇတူၵ်း ပွၵ်ႉၼွင်ၸွၵ်ႉ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ပွၵ်ႉသီႇ)သေ ပၢင်းဢဝ် ရႁၢၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ ၽတ်းႁေႃး ၵမ်ႇမဝႃႇ (ကပ္ပိယ ဘူမိ သမ္မုတိ) ၸဵတ်းၵမ်း တဵမ်တဵမ်ယဝ်ႉသေ ယိုဝ်းၵွင်ႈသၢမ်ၵမ်းယဝ်ႉ။ တၵႃႇၶဝ် ၸိူဝ်းဢၼ်ၽႅဝ်မႃး ၵူႈပွၵ်ႉ ၵူႈဝၢၼ်ႈ ၵူႈၸုမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ႁႆႇၵွင်မွင်းသႅင်ႇ ၶြွင်း (ၶရွင်း)၊ ၸီးၸေႇ သမ်ႉပေႃး ဢူၼ်ပၼ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈမိူင်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ သဵင်ၵွင်မွင်းသႅင်ႇ ယဵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ ယၢမ်း 8 မွင်းၶိုင်ႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ၼိုင်ႈၸုမ်း သီႇပႃးသီႇပႃး ၵျွႃႉၵႂႃႇၽတ်းႁေႃး ၶေႃႈပူင်(ဢမိင်ႉ)ၽြႃး ဢၼ်ထၢမ်ဢၼ်တွပ်ႇသေယဝ်ႉ သိုပ်ႇၽတ်း ပဗ္ဗာဇနိယကမ္မဝါစာ တီႈၸဵင်ႇၵျွင်း သီႇၸဵင်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ ၽႃရႃႇၸမၢတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃး ၽတ်းယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် ႁႆႇၵွင်မွင်းထႅင်ႈ ၸုပ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး ၶၢဝ်းယၢမ်း 9 မွင်း ၸင်ႇႁဵတ်း ပွႆးၶပ်ႉဝၢင်းမၢၵ်ႇဢုတ်ႇ တိၼ်သဝ်ငဝ်ႈ မင်ႇၵလႃႇၵျွင်း ပိတၵၢတ်ႈပၢင်လူင် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၶပ်ႉမၢႆ တီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
- ၸဝ်ႈသြႃႇၵုၼ - ၵျွင်းၼွင်ၵုတ်ႇ ပၢင်လူင် တၢင်တူဝ်သင်ႇၶႃႇရႁၢၼ်း တင်းသဵင်ႈသေ ၶပ်ႉဝၢင်းမၢၵ်ႇဢုတ်ႇသႅင် သွင်လုၵ်ႈ။
- ၶုၼ်ဢုင်းၵျႃႇ ၶရႅင်ႇဝုၼ်ႇ လွႆလႅမ်သမ်ႉ တၢင်တူဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးသေ ၶပ်ႉဝၢင်းမၢၵ်ႇဢုတ်ႇၶမ်း လုၵ်ႈၼိုင်ႈ။
- ၸဝ်ႈဢုင်းမွင်ႇ တေႃႇမိူင်းၼွင်သမ်ႉ တၢင်တူဝ် ၸဝ်ႈၾႃႉၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ တၢင်တူဝ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတင်းသဵင်ႈသေ ၶပ်ႉဝၢင်းမၢၵ်ႇဢုတ်ႇငိုၼ်း လုၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ ၶပ်ႉဝၢင်း မၢၵ်ႇဢုတ်ႇရတၼႃႇယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ႁႆႇၵွင်မွင်းသႅင်ႇ ဢူၼ်ပၼ်း ပၼ်သဵင်လီ ပုၼ်ႈတႃႇ သႃႇသၼႃႇ မိူင်းတႆးယူႇယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး 10:30 ၶိုၼ်းၵၢပ်ႈသွမ်းဝၼ်း သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် တီႈၼိူဝ်ၵျွင်းမူၺ်ႇတေႃႇ ပၢင်လူင်သေ ပေႃးၵၢပ်ႈသွမ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11:20 မူင်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵၼ်ႇတေႃႈ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ်သေ သိမ်းပၢင် ၶပ်ႉဝၢင်းဢုတ်ႇတိၼ်သဝ် ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ယၢမ်းမိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈသြႃႇမႁႃႇၼႃႇယၵ သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး တိုၵ်ႉၵႂႃႇပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇယူႇ တီႈမိူင်းသူႈယူႇၼၼ်ႉ တီႈၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈၼႆ့ ၸဝ်ႈသြႃႇၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ (ထမ်ႇမႃႇၸရိယ) မႃးဢဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပႂ်ႉလူထိင်းတူၺ်း ဝႆႉထႃႈယူႇယဝ်ႉ။
1320 ၼီႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ (ထမ်ႇမႃႇၸရိယ) ဢွၼ်ႁူဝ်သေ ၸဝ်ႈသြႃႇဝိၸိတ်တ ၵျွင်းမူၺ်ႇတေႃႇ၊ ၸဝ်ႈဝိၸိတ်တသႃႇရ၊ ၸဝ်ႈၵိတ်ႉတိသႃႇရ ၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၸင်ႇတႄႇႁဵၻ်း “ပၢင်ပွႆးတႅမ်ႈတွၵ်ႇလိၵ်ႈထမ်းၸဝ်ႈ” ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ရႁၢၼ်း သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈတႅမ်ႈတွပ်ႇ မီး 12 တူၼ်သေ ဢွင်ႇၵွႃႇတင်း 12 တူၼ်ယဝ်ႉ။ 1320 ၼီႈ ပထမလိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 12 ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ႁဵတ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ 1320 ၼီႈ တုတိယလိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 12 ၶမ်ႈ ၵျွင်းလူင်ပိတၵၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဝဵင်းပၢင်လူင်ၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈပဵၼ် ဂဏသံဃိက စတုဒိသာ သေ လူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၵႂၢမ်းလူႇဢၢပ်ႈ ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]• ဘန္တေ သံသာရ ၀ဋ္ဋဒုက္ခတော မောစနတ္ထာယစေဝ သျာမရေဋ္ဌ သျာမဘာသာယ ဗုဒ္ဓ၀စန ဝိရုဠိယာစ၊ ဣမေ ဝိဟာရေ ပိဋကတ္တယဿ ဒေမ (ဂဟပတိကုဋိ) • ဣဒံ နော ပုညံ အာသ၀က္ခယာ ၀ဟံ ဟောတု။ • ဣဒံ နော ပုညံ နိဗ္ဗာနဿ ပစ္စယော ဟောတု။ • မယံ ဘန္တေ သံသာရ ၀ဋဒုက္ခတော မောစနတ္ထာယ ဣမေဝိဟာရေ ဓမ္မဝိနယ သင်္ခါတ သတ္ထုဘူတဿ ပိဋကတ္တယဿ ဒေမ ပူဇေမ ဩဏောဇေမ (ဗုဒ္ဓ ပမုခဿစ သျာမိက ဘိက္ခု သံဃဿ ဣမေ ရက္ခိတုံ ဂေါပိတုံစ သဒ္ဓဟိတွာ ဩဏောဇေမ သျာမဘာသာယ ဗုဒ္ဓ၀စနဿ ဝိရုဠှိယာ ပဋိ၀ုဒ္ဓိယာစ) သျာမိကဘိက္ခုသံဃော ပဋိဂ္ဂဏှာတု နေ ပုညေ အမှာကံ (အနုကမ္ပာယ) အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယစ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈ ဢၼ်မီးယူႇ တီႈဝဵင်းပၢင်လူင်ၼႆႉ တၵႃႇႁူဝ်ၵျွင်းၸမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး တင်းသဵင်ႈ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၽႃႇသႃႇ သႃႇသၼႃႇတႆး တင်းသဵင်ႈသေ ပဵၼ်ၵျွင်းသင်ႇၶႃႇတႆး တင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ။
1320 ၼီႈ လိူၼ် 12 မႂ်ႇ 8 ၶမ်ႈ ဝၼ်းဢၢင်းၵၢၼ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် မိူင်းသူႈ ၼၢမ်းႁူဝ်မုၵ်ႉၸုမ်းပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ ဢၼ်ၵႂႃႇမီးတီႈ မိူင်းသူႈၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းၵျွႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃး တီႈပၢင်လူင်ယူႇယဝ်ႉ။ ၶဝ်ၸဝ်ႈ ယူႇသဝ်း တီႈၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈသေ သိုပ်ႇပိၼ်ႇ ပိတၵၢတ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈ 1321 ၼီႈ ဝၼ်းလိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 8 ၶမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ ၵၢၼ်ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ ပုၼ်ႈတႃႇ တေၶိုၼ်း သွၼ်ႁဵၼ်းပၼ်ၵၼ် ႁႂ်ႈၽႄႈတိူၼ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ သိုပ်ႇပၢင်းဢဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်မိူင်းသူႈ ဢွၼ်ႁူဝ်သေ ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈၼႆ့ ၶိုၼ်းၽုၺ်ႇပဵၼ် တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။
1323 ၼီႈ ၸင်ႇၶိုၼ်းသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁၢင်ႈပွင် ပၢင်ပွႆးတႅမ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်သေ တေႃႇထိုင်ပဵၼ်မႃး “ပၢင်ပွႆး ပရိယတ်တိ သတ်ႉထမ်ႇမပႃႇလ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈၸိုင်ႈတႆး” ယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈ 1345 ၼီႈ လိူၼ်ၸဵင်လွင်ႈ 4 ၶမ်ႈ ဝၼ်းသုၵ်းၼၼ်ႉ မႄႈထဝ်ႈႁွမ်းဢု (ဢႃႇယု 84) ဝၢၼ်ႈတုမ်ႇမူဝ် လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ “တီႈၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈၼႆႉ ယၢမ်ႈမီးၵျွင်းဝႆႉယူႇ၊ မိူဝ်ႈမႄႈၶဝ် လဵၵ်ႉၼၼ်ႉ တၼ်းလႆႈႁၼ်ယူႇ၊ မိူဝ်ႈပၵ်းၵျွင်းမူၺ်ႇတေႃႇၼႆႉ ယင်းႁၼ်ႁွႆးသဝ်ယူႇ တီႈၵျွင်းမူၺ်ႇတေႃႇ လႄႈ ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈၼႆႉ ပဵꧣ်ဢုမ်ႇမႆႉႁုင်းလူင် ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈတႄႉတႄႉ” ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇဢဝ် 1320 ၼီႈ တေႃႇထိုင် 1333 ၼီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ (မိူင်းသူႈ) ပဵၼ်ၸဝ်ႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် 1333 ၼီႈ တေႃႇထိုင် 1337 ၼီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇၸိၼ်ႇတိတ (တူၼ်ႈတီး၊ ႁူဝ်ပူင်း) ပဵၼ်ၸဝ်ႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈယဝ်ႉ။ 1337 ၼီႈ တေႃႇထိုင် 1371 ၼီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ ပဵၼ်ၸဝ်ႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈယဝ်ႉ။