Jump to content

ၸဝ်ႈၶူး သႆႇဢွၼ်ႇ သုꩡႃတ

လုၵ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၼၼ်ႉမႃး
ၸဝ်ႈၶူး သႆႇဢွၼ်ႇ သုꩡႃတ
သႃႇသၼႃႇသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ
ပၢႆးထေရဝႃတ
ၸိုဝ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်းၸၢႆးသႆႇဢွၼ်ႇ
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်
ၵူၼ်းမိူင်း တႆး
ၵိူတ်ႇပီၵေႃးၸႃႇ (1338 – 1977) ၶု၊ လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ (7) ၶမ်ႈ ဝၼ်းသဝ်
ဝၢၼ်ႈယၢင်းလဝ်း၊ ဝဵင်းမိူင်းယၢင်း၊ ၸေႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်
ပေႃႈမႄႈပေႃႈၸၢင်းယီႈၼၢၼ် + မႄႈၸၢင်းၼၢင်းၼွႆႉ
ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်
ၵွၼ်းဝတ်ႉ
  • ဝတ်ႉယၢင်းလဝ်း၊ ဝဵင်းမိူင်းယၢင်း၊ ၸေႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်

ၸဝ်ႈၶူး သႆႇဢွၼ်ႇ သုꩡႃတ (ၸၢႆးသႆႇဢွၼ်ႇ) ၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး ပေႃႈၸၢင်းယီႈၼၢၼ် + မႄႈၸၢင်းၼၢင်းၼွႆႉၶဝ်သေ လႆႈၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ မိူဝ်ႈ ပီၵေႃးၸႃႇ (1338 – 1977) ၶု၊ လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ (7) ၶမ်ႈ ဝၼ်းသဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉၵၼ် မီး (11) ၵေႃႉသေ မၼ်းၸၢႆးၼႆႉ ပဵၼ် ၵေႃႉထူၼ်ႈၵဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

  • မီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈၵၼ် (11) ၵေႃႉ -
  1. ၸၢႆးလူင်တၢၼ်း
  2. ၼၢင်းဢိူၺ်ႈလဝ်း
  3. ၼၢင်းၶမ်း
  4. ၼၢင်းသႅင်
  5. ၸၢႆးယီႈလဝ်း
  6. ၼၢင်းၼၢင်း
  7. ၼၢင်းၼူၼ်း
  8. ၸၢႆးသၢမ်လူင်
  9. ၸၢႆးသႆႇဢွၼ်ႇ
  10. ၼၢင်းၼွႆႉ
  11. ၼၢင်းသုၵ်း။

ၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ လႄႈၸၢင်း

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

ပီ (1340-1986) ၼီႈ၊ ပေႃႈမႄႈၸဝ်ႈၵျေးၸူး (ပေႃႈၸၢင်းယီႈၼၢၼ် + မႄႈၸၢင်းၼၢင်းၼွႆႉ) ႁဵတ်းပဵၼ်တၵႃႇ ပတ်ႉၸေးသီႇပိူင်သေ လုၵ်ႉတီႈၽဝၵူၼ်းႁိူၼ်း ၸၢႆးသႆႇဢွၼ်ႇၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၽဝ ၸဝ်ႈသၢင်ႇ လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈသၢင်ႇသုၸႃႇတ တမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇယီႈ၊ ၸဝ်ႈၼင်ႈ ဝတ်ႉယၢင်းလဝ်း ဝဵင်းမိူင်းယၢင်း၊ ၵဵင်းတုင်။ ထိုင်မႃး ပီ (1350-1996) ၼီႈ လိူၼ်ႁူၵ်း မႂ်ႇ (14) ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းဢၢင်းၵၢၼ်းၼၼ်ႉ၊ (ပေႃႈၸၢင်းလွႆလဵဝ်း + မႄႈ ၸၢင်းလွႆမၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈသေးတၢၼ်း လႄႈ ပေႃးၸၢင်းယီႈၼၢၼ် + မႄႈၸၢင်းၼၢင်းၼွႆႉ (ပေႃႈမႄႈၸဝ်ႈ) ဝၢၼ်ႈ ယၢင်းလၢဝ်း) ဝဵင်းမိူင်းယၢင်း ၵဵင်းတုင်။ ႁဵတ်းပဵၼ်ပတ်ႉၸေးသီႇသေယဝ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇၸၼ်ႇတေႃးၽႃသ ဝတ်ႉ ထမ်မိၵ ၿုပ်ၽႃရႃမ ၵၢတ်ႇတၢဝ်ႇ ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ႁဵတ်းပဵၼ်သြႃႇ ဢုပတ်ႉၸေႇသေ လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၽဝရႁၢၼ်း ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။

တီႈယၢမ်ႈယူႇပိုင်ႈၽူၺ်း ၽွင်းႁဵၼ်းသွၼ်ပၺ်ႇၺႃႇ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
  1. ဝတ်ႉယၢင်းလဝ်း ဝဵင်းမိူင်းယၢင်း ၵဵင်းတုင်
  2. ဝတ်ႉထမ်မပႃလ ယၢင်းႁၢဝ်ႉ ၵဵင်းတုင်
  3. ဝတ်ႉသေးတၢၼ်း (သၢႆလႅင်းသႃႇသၼႃႇ) ဝဵင်းမိူင်းယၢင်း ၵဵင်းတုင်
  4. ဝတ်ႉလူင်သီရိၼေႃႇ ဝဵင်းၵဵင်းတုင် (ယူႇယၢမ်းလဵဝ်)
  5. ဝတ်ႉၵျၶတ်ႉဝႅင်း ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်
  6. ဝတ်ႉထမ်မသုၶ တူၼ်ႈတေး ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ
  7. ဝတ်ႉၼၵႃးမုင်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ
  8. ဝတ်ႉမႂ်ႇၽိရဵၼ်း ပၢင်ၵွၵ်ႇယႂ်ႇ မိူင်းၵွၵ်ႇ မိူင်းထႆး
  9. ဝတ်ႉပေႃးထိရႃၸႃႇ ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ မိူင်းသီရိလင်းၵႃ
  10. ဝတ်ႉမႁႃၽေႃးထိ ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ ဝဵင်းသီရိလင်းၵႃ။

ၸုမ်ႈၶူး ဢၼ်လႆႈဝႆႉ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
  • ပီ (2010) ပီႇဢေႇ (ၸၼ်ႉၸွမ် မႁႃၸူရႃးလူင်းၵွၼ်း)၊ မိူင်းထႆး။
  • ပီ (2013) ဢႅမ်ႇဢေႇ ( ၸၼ်ႉၸွမ် ၵေႇလႃႇၼီႇယ) မိူင်းသီရိလင်းၵႃ
  • ပီ (2015) ဢႅမ်ႇဢေႇ (ၸၼ်ႉၸွမ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉလႄႈပႃႇလိ) မိူင်းသီရိလင်းၵႃ
  • ပီ (2023) ဢႅမ်ႇၽိဝ်း (ၸၼ်ႉၸွမ် ၿေရႃႇတေႇၼီးယ) ဝဵင်းၷၼ်ႇတီႇ မိူင်းသီရိလင်းၵႃ။

ၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်ယၢမ်ႈႁဵၼ်း

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
  1. ပဵၼ်ၶူးသွၼ် ၽိင်ႈပုတ်ႉထ လႄႈ လိၵ်ႈတႆးၶၢဝ်းမႆႈမႃး တီႈဝဵင်းမိူင်းယၢင်း ၵဵင်းတုင်၊ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်၊ ထုင်ႉပဵင်း ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်ႇ၊ ဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇ၊ ဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႉ လႄႈ ထုင်ႉယိူင်း လၢႆးၶႃႈ။
  2. ယၢမ်ႈပဵၼ် ၽူႈၵိုဝ်းၵုမ် (English Club - Academic Advisor (MCU)၊
  3. ပဵၼ်ၽူႈႁူမ်ႈတၢင်ႇၸုမ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး မိူင်းထႆး၊
  4. ယၢမ်ႈပဵၼ် ၽူႈၵုမ်းတူၺ်း ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ ၸဝ်ႈၵၢင်းသိူဝ် မိူင်းသီရိလင်းၵႃ၊

ပပ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
  1. ပပ်ႉထမ်မၸၵျႃႇ (ဢဝ်မိုဝ်းတႅမ်ႈ မိူဝ်ႈပီ 1996 တီႈၵျွင်းလူင်သီရိၼေႃႇ)
  2. ပပ်ႉၵပျႃႇ/ ဝွၵ်း ၸိုဝ်ႈ ပပ်ႉသၢမ်ႁူဝ်ၸႂ်တၢင်းႁၵ်ႉ (ႁူမ်ႈၵၼ်လၢႆၵေႃႉတႅမ်ႈ) (2002)
  3. ပပ်ႉ ၵၢၼ်ၽွင်းၶဵဝ် (Diplomacy) (2013) (ပိုၼ်းတႆး လႄႈ သၢႆၽႃႉ)
  4. ၶေႃႈၵႂၢမ်းၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း (မိူင်းထႆး) တူၼ်ထူၼ်ႈၵဝ်ႈ သင်ႇပွၼ်ႈသွၼ်လုၵ်ႈ (2000)
  5. ပိုၼ်းၶဵဝ်ႈၵႅဝ်ႈပုတ်ႉထၵေႃးတမ လႄႈ တူၼ်ႈမႆႉၺွင်ႇပေႃးထိ မိူင်းသီရိလင်းၵႃ (2021)
  6. ပပ်ႉပိုၼ်း ဢုပ်ပႃတသၼ်တိ ၵႅမ်ထူင် (2021)
  7. ပပ်ႉ သဵၼ်ႈတၢင်းတႃႇၵတ်းယဵၼ် (ဢမ်ႇၼၼ်) သႃႇမၺ်ႇၺၽလသုတ်ႈ ပိၼ်ႇ-သိူဝ်သႅဝ်း (2022)

ၼႃႈၵၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်

[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
  1. ပဵၼ်ၶူးသွၼ် ၼႂ်းဝတ်ႉလူင်သီရိၼေႃႇ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်
  2. ပဵၼ်ၶူး ၽိုၵ်းၶူး လၵ်းသုတ်ႇမႂ်ႇ ၽၢႆႇဢၢင်းၵိတ်း သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး မိူင်းတႆးပတ်ႉပိုၼ်ႉ
  3. ၶဝ်ႈၸုမ်း ၽူႈမၢႆပၢႆးပၺ်ၺႃႇ ပရိယတ်ႉတိသတ်ထမ်မပႃႇၵၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ၸဝ်ႈၶူး လူင် ပႃမွၵ်ႉၶတွၵ်ႉတႃႇၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ ဢွၼ်ႁူဝ်ယူႇ၊
  4. ၶဝ်ႈၸုမ်း ၵႅမ်ၽူႈမၢႆ ငဝ်ႈငုၼ်း မုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး၊
  5. ၼႂ်းၸုမ်း ၽူႈမၢႆပၢႆးပၺ်ၺႃႇ ႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉလႄႈ ၵပ်းသၢၼ် ၸုမ်းတႅမ်ႈ လၵ်းသုတ်ႈမႂ်ႇ တင်းသဵင်ႈ။
  6. ပိုၼ်ၽေႈသႃႇသၼႃႇ မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ၊ UK, ဝတ်ႉဢွၵ်ႉၸၾိူတ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ်။
  1. ၶၢဝ်းတၢင်းသီႇႁူဝ်ႇ မၢႆ (20). ၵတ်း ၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ. 2018. p. VII.