ပိူင်လိူင်း:ၸဝ်ႈၶူး Dr. တေဝိၼ်တႃၽိပႃလ

ၸဝ်ႈၶူး Dr. ၻေဝိၼ်ၻႃꧤိပႃလ သႅင်ၶမ်းတႆး
သႃႇသၼႃႇ	သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ
ပၢႆး	ထေရဝႃတ
ၸုမ်ႈၵုၼ်း	သၻ်ႉꩪမ်မ ꩡေႃတိၵꩪၸ
ၵေႃႉတႄႇတင်ႈ	ႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉပရႁိတထုင်ႉမၢဝ်း ဢိူင်ႇ 22 မၢၼ်ႈ
ၸိုဝ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း	ၸၢႆးယီႊပွႆး
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်
ၵူၼ်းမိူင်း	တႆး
ၵိူတ်ႇ	(1979-03-03) မၢတ်ႉၶျ် 3၊ 1979 တမ်ႈတီႈမၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ တူင်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း
ပေႃႈမႄႈ	ၶိင်းသႅင်ၶမ်းသႂ် + ၼၢႆးမႆၶမ်း
ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်
ၵွၼ်းဝတ်ႉ	ဝတ်ႉၼွင်ၶမ်း လႄႈ ဝတ်ႉပရႁိတထုင်ႉမၢဝ်း

ပိုၼ်းလင်

ၸဝ်ႈၶူး တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ တေဝိၼ်တႃၽိပႃလၼႆႉ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈမိူဝ်ႈပီႊၶရဵတ်ႉ 1979 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် လႆႈ 3 ဝၼ်း တမ်ႈတီႈမၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ တူင်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းသေ ပေႃႈမႄႈပဵၼ် ၶိင်းသႅင်ၶမ်းသႂ် + ၼၢႆးမႆၶမ်း မၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ တူင်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၶူးႁဝ်းမီးပီႈၼွင်ႉၵိူတ်ႇႁူမ်ႈတွင်ႉ 4 ၵေႃႉသေ ၸဝ်ႈၶူးႁဝ်းပဵၼ်ၵေႃႉ မၢႆသွင်ယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈ ပီႈၼွင်ႉ 4 ၵေႃႉၼၼ်ႉၸိုင်

1. ၸၢႆးလႃႉၵျေႃႇ
2. ၸၢႆးယီႊပွႆး (ၸဝ်ႈၶူး)
3. ၸၢႆးတၢၼ်း (သဵင်ႈၵၢမ်ႇ)
4. ၼၢင်းၶမ်းဢေး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၸဝ်ႈၶူး Dr. တေဝိၼ်တႃၽိပႃလႁဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၵေႃႉလဵၵ်ႉ လႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းပၺ်ႇၺႃႇၸၼ်ႉ ငဝ်ႈ တီႈမၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ တေႃႇပေႃးဢွင်ႇၸၼ်ႉ (4) ယဝ်ႉ။

ၶဝ်ႈၼႂ်းသႃႇသၼႃႇ

ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈပီႊၶရဵတ်ႈ 1988-9 ၼီႈ ဢႃႇယုလႆႈ 8-9 ၶူပ်ႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉမၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈသေ ႁူင်းႁဵၼ်း ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈဢိုတ်းဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်ႈယူႇၵျွင်းမုၼ်ႈၸဝ်ႈ ႁဵတ်းၵပ်ႉပီႇ တမ်ႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၽတ်ႉတၼ်ႇတၺႃႇၼ ဝတ်ႉၵုင်းသႃႇသေ မိူဝ်ႈပီႊ 1991 ၼၼ်ႉ လႆႈၶၢမ်ႇသၢင်ႇ ၼုင်ႈၽႃႈလိူင်သၢင်ႇၵၢၼ်းလႆႈႁပ်ႉ ၸိုဝ်ႈဝႃႈ “သၢင်ႇတေႇဝိၼ်ႇတ” ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၼ်းပွႆးၶၢမ်ႇသၢင်ႇ လႆႈႁပ်ႉၽႃႈလိူင်ယဝ်ႉ ယၢမ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇ လူင်ၺႃႇၼ လႆႈၽႃႈဝၢင်းပႅတ်ႈၶၼ်ႇထႃႇ ၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ လႆႈသိုပ်ႇယူႇတႂ်ႈ ႁူမ်ႈငဝ်း ၸဝ်ႈသြႃႇဢေႃးပႃႇသသေ ႁဵၼ်းဢဝ်လိၵ်ႈတႆးၵဝ်ႇ လိၵ်ႈတႆးမႂ်ႇ လိၵ်ႈတႆးထူဝ်ႇငွၵ်ႈ လိၵ်ႈဝႆႊၽြႃး ပရိတ်ႈလူင် 11 သုတ်ႈ လိၵ်ႈၸဝ်ႈသၢင်ႇ တိုဝ်းၵမ်လိၵ်ႈသုတ်ႉတ လိၵ်ႈလေႃးၵၼီႇတိ လိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇ ဢၽိထမ်ႇမႃႇ ပိုၼ်ႉငဝ်ႈပေႇ တၢင်ႇၵႃႇလႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ တမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလႄႈၸဝ်ႈၶူးၶဝ်ၼႂ်းၵျွင်း ၽွင်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

သိုပ်ႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႊ

မိူဝ်ႈပီႊၶရဵတ်ႈ 1994 ၼၼ်ႉ လႆႈႁူပ်ႉၺႃးသြႃႇၸဝ်ႈလူင်ဢူးဝိမလ ဝတ်ႉၵျွင်းသွမ်း တိူၵ်ႈမႁႃႇၵၼ်ႇထႃႇ ဝဵင်း ဢမရပူရ တိူင်းမၢၼ်းတလေး(တႃႈလိူဝ်ႇ) ၽွင်းမၼ်းၸဝ်ႈယေႃးမႃးဢႅဝ်ႇထိုင် တီႈဝတ်ႉၵုင်းသႃႇၼၼ်ႉသေ ၸဝ်ႈသြႃႇ ဢေႃပႃသ ဝတ်ႉၵုင်းသႃႇ ၸင်ႇဢဝ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇတေႇဝိၼ်ႇတ ဢၢပ်ႈပၼ်ႁႂ်ႈလႆႈမိူဝ်းႁဵၼ်းလိၵ်ႈ တီႈၼႂ်းတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတႄႇၶဝ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈၼုင်ႈၽႃႈၶၢဝ် ႁဵတ်းသၢင်ႇၽိူၵ်ႇ လႆႈႁူၵ်းလိူၼ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇၶိုၼ်း လႆႈၼုင်ႈၽႃႈလိူင်။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသၢင်ႇတေႇဝိၼ်ႇတၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈႁဵၼ်းလၢႆး ၵူႊမိူဝ်ႈဝၼ်းၵႃးသေ ဢွင်ႇ ပူၼ်ႉၸၼ်ႉ လိၵ်ႈၸၼ်ႉ ၼိူင်ႈယဝ်ႉၸၼ်ႉၼိူင်ႈယူႇ။ ၸဝ်ႈသြႃႇဢေႃးပႃႇသ ဝတ်ႉၵုင်းသႃႇ လႄႈ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ ပေႃႈ မႄႈလဵင်ႉ တၵ်ႉၵႃႇတင်းသဵင်ႈ ၵေႃႈ ယူႇတီႈၵႆသေ ပၼ်ႁႅင်းၸွႆႈထႅမ်ၵူႊၸိူဝ်ႉၵူႊလွင်ႈ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ သိုပ်ႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ တေႃႇပေႃးဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉမူႇလ ၸၼ်ႉပထမ (တွၼ်ႈငဝ်ႈ) ၸၼ်ႉပထမ (တွၼ်ႈလိုၼ်း) ၼႂ်းဝတ်ႉ၊ ၸၼ်ႉသႃႇ မၼေႇၵျေႃႇ ၸၼ်ႉပထမ လႄႈ တုတိယ၊ လႆႈၶိုၼ်ႈထိုင်ၸၼ်ႉတတိယ၊ တီႈၸၼ်ႉလိၵ်ႈလူင်ပွင် ၸိုင်ႈသမ်ႉဢွင်ႇပူၼ်ႉ ၸၼ်ႉငဝ်ႈမူႇလ ၸၼ်ႇဢွၼ်ႇ ၸၼ်ႇၵၢင် ၸၼ်ႉလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉသေ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဢႃႇယုလႆႈသၢဝ်းပၢႆၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇ မႁႃႇၼႃႇယၵလူင် ၽတ်ႉတၼ်ႇတၵဝိၼ်ႇတ ႁဵတ်းပဵၼ်ဢုပၸ်ႉၸေႇသေ ဢူးၵျေႃႇသူၺ်ႇ+ၻေႃႇတွင်းတွင်းၶဝ် ဝဵင်း တႃႈလိူဝ်ႇ ႁဵတ်းပဵၼ်တၵ်ႉၵႃႇၸၢင်း ၵမ်ႉထႅမ်ပၸ်ႉၸေး 4 ပိူင်မႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးပဵၼ်ၸၢင်းယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈသိုပ်ႇ ၶိုၼ်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉထမ်ႇမႃႇၸရိယ သၢမ်ၵျၢမ်း၊ လႆႈမိူဝ်းတွပ်ႇၽၢႆႇတႆး တီႈငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်း လူင်သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆးလႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈႁပ်ႉလႆႈၸုမ်ႈၶူး “ပရိယတ်ႉတိသꩪ်ႉꩪမ်ႇမပႃႇလ ꩪမ်ႇမႃႇၸရိယ” မိူဝ်ႈပီႊ 2003 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈသိုပ်ႇတွပ်ႇ ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈၼိၵႄႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး “ဝိၼယဝိတူႇ” မိူဝ်ႈပီႊ 2000၊ ၸုမ်ႈၶူး “ဢင်ႇၵုတ်ႉတရၼိၵႃႇယဝိတူႇ” မိူဝ်ႈပီႊ 2004 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီႊ 2003 ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈ ႁပ်ႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း မူႇၸုမ်းလူလွမ်ပႂ်ႉပႃး လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆးဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇသေ လႆႈတူင်ႉၼိုင် ၵၢၼ်မူႇၸုမ်း သင်ႇၶတႆး ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇမႃး၊ လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပႃး ၽိုၼ်လိၵ်ႈ “လႅင်းမုၼ်းမႂ်ႇ” ၊ ပၢင်ယွင်ႈယေႃးၸဝ်ႈဢွင်ႇလိၵ်ႈ လႄႈ ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉပၢင်သွၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လၢႆလၢႆတီႈယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈၵႆႉၵႆႉတႅမ်ႈမူႇလိၵ်ႈၽၢႆႇတႆး သႂ်ႇၼႂ်းပပ်ႉ ၸဵင်ႇၶမ်းလႅင်း လႄႈ ယွတ်ႈမႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။ ၽွင်းမီးၶၢဝ်းယၢမ်းၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ဢဝ်လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ လႄႈ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတိူဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၶၢဝ်းတၢင်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း

မိူဝ်ႈပီႊ 2005 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၸဝ်ႈသြႃႇဝိသုတ်ႉထ ဝတ်ႉၵွင်းမူးၶမ်း တိုၵ်းသူၼ်းပၼ်ႁႅင်းလႄႈ ၸဝ်ႈၶူး တေႇဝိၼ်ႇတ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈဢူၺ်းၵေႃႉ ၸဝ်ႈၶူးထမ်ႇမသီႇရိ ဝတ်ႉၸေႇယသုၶ ၼမ်ႉၶမ်း ၸဝ်ႈၶူးပၼ်ႇတိတ ဝတ်ႉၵုၼ် လူင် ၼမ်ႉၶမ်း လႆႈၸွမ်းၸဝ်ႈၶူးသိရိၼ်ႇတ (ထမ်ႇမႃႇၸရိယ၊ M.A) ၼမ်ႉၶမ်းသေ သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇမိူင်းလင်းၵႃ ဢၼ်ႁွင်ႉ ဝႃႈ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း လႆႈသိုပ်ႇႁဵၼ်းဢင်းၵိတ်ႉ တီႈဢၶႂႆးၼၢတ်ႉၶေႃလိၵ်ႉ (Aquinas College) တႃႇၸၼ်ႉၻီႇပလူဝ်ႇမႃႇ (Diploma) ယဝ်ႉသမ်ႉသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈ ႁဵၼ်းၸၼ်ႉM.A တီႈၸၼ်ႉ ၸွမ်ပုတ်ႉထ လႄႈပႃႇလိ (BPU) သီႇပီႊသေ ၸူပ်းလႆႈၸုမ်ႈၶူး B.A Hons မိူဝ်ႈပီႊ 2009 ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ လႆႈၶိုၼ်ႈ ႁဵၼ်းဢင်းၵိတ်ႉထႅင်ႈ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းပရိတ်ႉတိတ်ႉ (Brutish Council) တေႃႇ ထိုင်ၸၼ်ႉသုင် (Pre-Advanced Level) ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးလူင်တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိ သမ်ႉၶိုၼ်းပၼ်ပုၼ်ႈ ၽွၼ်း ႁႂ်ႈၵႂႃႇၸွႆႈၵၢၼ် သႃႇသၼႃႇ တီႈဝတ်ႉတႆးမိူင်း ၸိင်ႇၵပူႇလႄႈ မိူဝ်ႈပီႊ 2010 ၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်သႃႇ သၼႃႇ တီႈ မိူင်းၸိင်ႇၵပူႇ လႄႈ မိူင်းမလေးသျႃး ယဝ်ႉၵေႃႈ လႆႈသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ M.A ၵိင်ႇၽႄၸၼ်ႉၸွမ် ၵေႇလၼီႇယ ဢၼ်ပိုတ်ႇဝႆႉ တီႈႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈၸၢဝ်းပုတ်ႉ (Buddhist Library Graduate School) တီႈမိူင်း ၸိင်ႇၵပူႇၼၼ်ႉသေ လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈ ၶူး M.A မိူဝ်ႈပီႊ 2012 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼႆႉ ပီႊ 2013 လႆႈၶိုၼ်းမႃး သိုပ်ႇ ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉပႃႇရၵူႇ (PhD) တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႁိတူၼ်း လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ဢသမ်းသိၼ်း မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးသေ ၸူပ်း လႆႈၸုမ်ႈၶူးပႃႇရၵူႇ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ဢသမ်းသိၼ်းမိူင်းထႆး (Assumption University) ၽၢႆႇပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉလႄႈသႃႇ သၼႃႇ ( Philosophy and Religions) မိူဝ်ႈပီႊ 2019 ယူႇယဝ်ႉ။

ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇလႄႈတူဝ်ထူပ်း

1. ၵႅမ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ ဝတ်ႉဢွၵ်ႉသၽိူတ်ႉပုတ်ႉထဝိႁႃႇရ မိူင်းၸိင်ႇၵပူႇ (2010-2012)၊
2. ၶူးသွၼ်ပႃႇလိလႄႈၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ မိူင်းၸိင်ႇၵပူႇ (2010-2012)၊
3. ၽွင်းယူႇတီႈမိူင်းၸိင်ႇၵပူႇၼၼ်ႉ ၵႆႉလႆႈႁေႃးတြႃးလႄႈသွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈထမ်း တီႈဝတ်ႉထႆးဢုတ်ႉတမမယမုၼိ၊ တီႈ ဝတ်ႉၸုမ်းပုတ်ႉထမၼ်ႇတလ (Buddha Mandala Society)၊ တီႈဝတ်ႉမင်ႇၵလဝိႁႃႇရ လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၼီ ဢၢၼ်း (Ngee Ann Polytechnique Buddhist Society) ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
4. ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇပၢင်တြႃး လႄႈ ၸွႆႈၵၢၼ် တီႈဝတ်ႉတႆးၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႈပုတ်ႉထၵယႃႇ (2008-2009)၊
5. ယၢမ်ႈပဵၼ်ၶူးသွၼ်တီႈပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ တီႈဝတ်ႉၸေႊၵဝ်ႇ၊ မိူင်းမၢဝ်း လၢႆလၢႆပီႊ၊
6. ယၢမ်ႈပဵၼ်ၶူးသွၼ်တီႈဝတ်ႉၵျွင်းသွမ်း တိူၵ်ႈမႁႃႇၵၼ်ႇထႃႇရူင်ႇ၊ ဝဵင်းဢမရပူႇရ၊
7. ယၢမ်ႈပဵၼ်ၶူးသွၼ်ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထလႄႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆး ဝတ်ႉၵုင်းသႃႇ ၸေႊဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊
8. ယၢမ်ႈပဵၼ်ၶူးသွၼ်ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထလႄႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆး ထုင်ႇလိၼ်ပဵင်း၊
9. ယၢမ်ႈႁေႃးတြႃး တီႈၼမ်ႉၶမ်း မူႇၸေႊ မိူင်းမၢဝ်း မိူင်းမိတ်ႈ လႃႈသဵဝ်ႈ တႃႈလိူဝ်ႇ မိူင်းပၼ်ႇ မိူင်းပွၼ် သႅၼ်ဝီ
10. တီႈၼွၵ်ႈမိူင်း ယၢမ်ႈႁေႃးတြႃးတီႈ မိူင်းၸိင်ႇၵပူႇ၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းမလေးသျႃး၊ မိူင်းဝႅတ်ႉၼမ်း၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ၊
11. ယၢမ်ႈၼႄတြႃးဝိပသ်သၼႃႇ တီႈဝတ်ႉတႆးပုတ်ႉထၵယႃႇ မိူင်းဢိၼ်းတီးယိူဝ်း (ပီႊ 2013)၊
12. ယၢမ်ႈၼႄတြႃးဝိပသ်ႉသၼႃႇ တီႈဝတ်ႉၵုင်းသႃႇ ၼမ်ႉၶမ်း၊ ဝတ်ႉၼွင်လွင်း မူႇၸေႊ၊ ဝတ်ႉဢွင်ႇၶျၢမ်းသႃႇ မူႇၸေႊ၊ ဝတ်ႉႁူဝ်လွၼ်ႊ ဢိုင်ႇ 19 မၢၼ်ႈ၊ ဝတ်ႉမၢၼ်ႈဝဵင်းလူင် ထုင်ႉလွႆႁူဝ်သိူဝ် မိူင်းၶၢင်။
13. ၽူႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် မူႇၸုမ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵႃႊႁဵၼ်း မုၵ်ႉၸုမ်းႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ (ပီႊ 2015 တေႃႇ ယၢမ်း လဵဝ်)
14. ယၢမ်ႈပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ပိုတ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ တီႈဝတ်ႉၵုင်းသႃႇ ဝတ်ႉၸေႊႁႆး ဝတ်ႉၵွင်းဝဵင်း လႄႈ ဝတ်ႉၼွင်ၶၢင် တူင်ႇဝဵင်း ၼမ်ႉၶမ်း၊ (ပီႊ 2014-2015)
15. ဢွၼ်ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ “မွၵ်ႇၶၢဝ်မၢဝ်း” တမ်ႈတီႈ ဝတ်ႉၵုင်းသႃႇ၊ ၸေႊဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ (ပီႊ 2014)
16. ဢွၼ်တႄႇတင်ႈယေးငိုၼ်းဝူင်းမႅတ်ႈတႃႇ တီႈဝတ်ႉၵုင်းသႃႇ ၸေႊဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ (ပီႊ 2014)
17. ယၢမ်ႈပဵၼ်ၽူႈၼမ်းထတ်းပပ်ႉၶၢဝ်းတၢင်းသီႇႁူဝ်ႇ မၢႆ 9-10၊
18. ယၢမ်ႈပဵၼ်ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် လႄႈ ၽူႈၵုမ်းထတ်းပပ်ႉလိၵ်ႈသႅင်သယၢမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ
19. ယၢမ်ႈပဵၼ်ၵႅမ်ၼႃႇယၵသင်ႇၶတႆး မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ (ပီႊ 2008-2009)
20. ယၢမ်ႈပဵၼ်ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း လႄႈ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း မူႇၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ (ပီႊ 2002-2004)၊
21. ယၢမ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶမိူင်းမၢၼ်ႊ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၸုမ်း ၸွႆႈၵႃႊႁဵၼ်းၵူဝ်းရီးယိူဝ်း တီႈမိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ (ပီႊ 2007-8)၊
22. ၸွႆႈၵၢၼ်ၸဝ်ႈၶူးလူင် ပႃႇမွၵ်ႇၶ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိ ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း၊
23. ပဵၼ်ၽူႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ႁူင်းႁဵၼ်းပူၵ်းပွင်ၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်း မၢၼ်ႈၼွင်ၶိင် တူင်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊
24. ပဵၼ်ၽူႈႁူမ်ႈၵေႃႇတင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းပရႁိတထုင်ႉမၢဝ်း ဝဵင်းမၢၼ်ႈႁဵဝ်း ဢိုင်ႇ 19 မၢၼ်ႈ တူင်ႇဝဵင်းမူႇၸေႊ၊
25. ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းဝတ်ႉ ဝတ်ႉၼွင်ၶမ်း ဢိုင်ႇ 19 မၢၼ်ႈ တူင်ႇဝဵင်းမူႇၸေႊ
26. ပဵၼ်ၶူးသွၼ် (တႄႇ 2018) လႄႈ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ (2020) ၶေႃးလိၵ်ႉသႃႇရိပုတ်ႉတ၊ ဝဵင်းမူႇၸေႊ၊
27. ပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈ လႄႈ ၶူးသွၼ် ၽၢႆႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈၾိင်ႈၶိူဝ်းၵူၼ်း တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး တူၼ်ႈတီး တႄႇပီႊ 2018 တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။
28. ပဵၼ်ၵႅမ်ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ (လက်ထောက်မဟာဌာနမှူး) တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး တူၼ်ႈတီး တႄႇပီႊ 2019 တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။
29. ပဵၼ်ပႃးၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းသီးၼိၵ်ႉ (ႅၼၺဢေၼ) လႄႈ ဢီးသီႇ (EC) တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး တႄႇပီႊ 2020 တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။
30. ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၶူင်းၵၢၼ်ပိၼ်ႇပိတၵၢတ်ႈထႆး ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်ႉ တႃႇမၵ်းမၼ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းထႆး တူၼ်ထိ 10 ၶိုၼ်ႈႁေႃ
31. ပဵၼ်ၼႃႇယၵ ၸၼ်ႉၸွမ်ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ (Integrated Development Institute- IDI) ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။

ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉ လႄႈ ပၢင်လူလိၵ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး လႄႈ ယၢမ်ႈႁူမ်ႈၸတ်းမႃး

1. ယၢမ်ႈၶိုၼ်ႈလူၽိုၼ်လိၵ်ႈပႃႇလိ တီႈၸၼ်ႉၸွမ် မႁႃႇမၵုတ်ႈ မိူင်းထႆး မိူဝ်ႈ (ပီႊ 2009)
2. ယၢမ်ႈၶိုၼ်ႈလူၽိုၼ်လိၵ်ႈပႃႇလိ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃး တီႈမိူင်းထႆး (ပီႊ 2010)
3. ယၢမ်ႈၶိုၼ်ႈလူၽိုၼ်လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉလွင်ႈသႃႇသၼႃႇၼႂ်းမိူင်းတႆး တီႈပၢင်ၵုမ် လွင်ႈၸၢဝ်းပုတ်ႉဝႆႉဝၢင်းၸႂ်ၼိူဝ်တၢင်ႇ သႃႇသၼႃႇ၊ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႁိတူၼ်း မိူင်းထႆး (ပီႊ 2015)
4. ယၢမ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉမိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထသႃႇဝၵ ဝဵင်းဢၼု ရႃႇထပူႇရ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ (2009)
5. ယၢမ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈတႆး တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၸုလႃးလွင်းၵုၼ်း မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး (ပီႊ 2010)
6. ယၢမ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈလႄႈၸွႆႈၵၢၼ်ၸဝ်ႈၶူးလူင် တွၵ်ႇတိူဝ်ႇထမ်ႇမသႃႇမိ တီႈၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလွင်ႈဝိပသ်ႉသၼႃႇလႄႈပၢႆးၸႂ် တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ထေႇရဝႃႇတ တႃႈၵုင်ႈ (ပီႊ 2013-2014)
7. ယၢမ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈလႄႈ ၸွႆႈၵၢၼ်ၸဝ်ႈၶူးလူင် တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ထမ်ႇမသႃႇမိ တီႈၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉ လွင်ႈႁၵ်ႉသႃထိင်းသိမ်း ၾိင်ႈ ပၢႆးမွၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်သီႇတၵူႇ တႃႈၵုင်ႈ (ပီႊ 2013)
8. ယၢမ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ လူၽိုၼ်လိၵ်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ တီႈၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉဝေႇသၵ်ႉလူၵ်ႈ (ဝၼ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း) ၵူႊမိူင်း မိူင်း တီႈမိူင်းဝႅတ်ႈၼမ်း (ပီႊ 2014ႇ 2019)
9. ယၢမ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ဝေႇသၵ်ႉၵူႊမိူင်းမိူင်း တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃး လႄႈ လုမ်းယူႇဢႅၼ်ႇ United Nations HQ ၸိုင်ႈထႆး (ပီႊ2015)
10. ယၢမ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉပႃႇလိ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်သီႇရိၸယဝတ်တၼပူႇရ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ (ပီႊ 2005)
11. ပဵၼ်ၵႅမ်ၽူႈမၢႆ လႄႈ ၽူႈတိတ်းတေႃႇ တီႈပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉပႃလိ ၵူႊမိူင်းမိူင်း တီႈဝတ်ႉဝေလုဝၼ်ႇ တူၼ်ႈတီး၊ မိူင်းတႆး၊ (ပီႊ 2014)၊
12. လူၽိုၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉပႃႇလိ တီႈပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉပႃလိၵူႊမိူင်းမိူင်း တီႈဝတ်ႉဝေလုဝၼ်ႇ တူၼ်ႈတီး၊ မိူင်းတႆး၊ (ပီႊ 2014)၊
13. ပဵၼ်ၽူႈႁူမ်ႈၸတ်းပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ဝူၼ်ႉသၢၼ် လွင်ႈပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇလႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း တီႈမိူင်းမၢဝ်း (ပီႊ 2014)၊
14. ပဵၼ်ၽူႈႁူမ်ႈၸတ်းပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ဝူၼ်ႉသၢၼ် ပွၵ်ႈၵမ်း-2 လွင်ႈပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇလႄႈလွင်ႈၵတ်းယဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တီႈ မိူင်းမၢဝ်း (ပီႊ 2015)၊
15. ပဵၼ်ၽူႈၸွႆႈပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ တီႈပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ဝူၼ်ႉသၢၼ် ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉၵူႊမိူင်းမိူင်း လွင်ႈပိုၼ်းတႆး- ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇ ၾႃႉ လႄႈ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၵႃႊၾႃႉ တီႈ မိူင်းမၢဝ်း၊ (ပီႊ 2015)၊
16. ယၢမ်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၼမ်ႉၵတ်ႉပီႊမိူင်းႁူဝ်ပၢၵ်ႇသၢဝ်းဢဵတ်း တမ်ႈတီႈပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ဝူၼ်ႉသၢၼ် ပၢႆး ပၺ်ႇၺႃႇလႄႈၾိင်ႈထုင်း တီႈဝတ်ႉၸေႇယသုၶ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ (ပီႊ 2015)
17. ၽူႈပွင်ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးလိၵ်ႈလူင်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉ ပွၵ်ႈၵမ်း (1) တေႃႇထိုင် ပွၵ်ႈၵမ်း (6) (2013-2018)
18. ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၸုမ်းၽူႈမၢႆပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး
19. ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင် တီႈၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႊၶၢမ်ႈၸၢင်ႉ ဝဵင်းၸၼ် မိူင်းလၢဝ်း ပီႊ 2019၊
20. ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၸၢဝ်းပုတ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ (Global Buddhist Congregation) တီႈဝဵင်းဢူရင်ၵပတ်ႉ မိူင်း ဢိၼ်းတီးယိူဝ်း ပီႊ 2019၊
21. ႁူမ်ႈၸတ်းပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉပႃႇလိ လႄႈ ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်းၵူႊပီႊပီႊ ႁူမ်ႈပႃးသႅမ်ႇမီႇၼိူဝ်ႇ (Seminar) ဝိူၵ်ႉသွပ်ႉ (workshop) တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၵူႊပီႊပီႊ တႄႇ 2016 တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။

ပပ်ႉလိၵ်ႈဢၼ်တႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃး

1. ပပ်ႉပိုၼ်းၵႅပ်ႈၵေႃႉႁၢၼ်သႃႇသၼႃႇဝတ်ႉၵုင်းသႃႇ လႄႈ လိၵ်ႈႁွမ်တွမ် မွၼ်းထမ်း မၢႆ-1
2. ပပ်ႉယုၵ်ႉယွင်ႈဝၼ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈလိူၼ်ႁူၵ်း လႄႈ လိၵ်ႈႁွမ်တွမ်မွၼ်း ထမ်း မၢႆ-2
3. ၵႂၢမ်းထမ်းထႅမ်ႁႅင်းၸႂ်
4. ပပ်ႉၵႅမ်မိုဝ်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် (ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ)
5. ပပ်ႉပိုၼ်းၵႅပ်ႈ လႄႈ လိၵ်ႈႁွမ်တွမ်မွၼ်းထမ်း မၢႆ-3
6. သဵၼ်ႈတၢင်းတႃႇငမ်းယဵၼ်း (ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ)

လိူဝ်သေၼႆႉ လႆႈၶပ်ႉၶိုင်ဢွၵ်ႇပပ်ႉပီႊၵွၼ်းသႅင်(75)ပီႊ ဝတ်ႉၵုင်းသႃႇ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း လႄႈ ပပ်ႉယုၵ်ႉယွင်ႈ ႁပ်ႉ လႆႈၸုမ်ႈၶူး PhD ။

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႊ ၼွပ်ႈဢၢပ်ႈၸုမ်ႈၶူး

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ဢၼ်ၸဝ်ႈၶူး Dr. တေဝိၼ်တႃꧤိပႃလႁဝ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈ ပွင်မႃး ပႃႈၼိူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈပီႊ 2016 လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႊ ၸင်ႇလႆႈၼွပ်ႇဢၢပ်ႈ ၸုမ်ႈၶူးပွင် ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ သၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪၸၼႆႉ တမ်ႈတီႈၸဝ်ႈၶူးႁဝ်း တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႊ ဝဵင်းလူင်ၼေႇ ပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တေႃႈလဵဝ် ၸဝ်ႈၶူး Dr. တေဝိၼ်တႃၽိပႃလႁဝ်း ယူႇသဝ်းတီႈဝတ်ႉၵွင်းမူးၶမ်း ဝဵင်းမူႇ ၸေႊသေ ၸွႆႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ပဵၼ်ၶူးသွၼ် လႄႈ ၸတ်းၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈ တီး လႄႈ တီႈၶေႃးလိၵ်ႉသႃႇရိပုတ်ႉတ ဝဵင်းမူႇၸေႊ ဢိၵ်ႇၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇလၢႆလၢႆဝႆႉယူႇဢေႃႈ။