ၸဝ်ႈၶူး Dr. ဝႃယႃမိၼ်တႃၽိပႃလ

ၸဝ်ႈၶူး Dr. ဝႃယႃမိၼ်ၻႃꧤိပႃလ (ၸဝ်ႈၶူး သိင်ႇၵပူဝ်ႇ)
သႃႇသၼႃႇ	သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ
ပၢႆး	ထေရဝႃတ
ၸုမ်ႈၵုၼ်း	သၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ မႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ
ပၢႆးပႆႇၺႃႇ	သႃသၼꩪꩡꩪမ်မႃၸရိယ ပရိယတ်တိသၻ်ꩪမ်မႃပႃလꩪမ်မႃၸရိယ M.A, Sri Lanka, MSc, King’s College London, UK, PhD, Sri Lanka
ၸိုဝ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း	ၸၢႆးလဵၵ်ႉ (ႁွင်ႉ) ၸၢႆးလၢဝ်ၶိူဝ်း
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်
ၵူၼ်းမိူင်း	တႆး
ၵိူတ်ႇ	(1979-10-17) ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 17၊ 1979 ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊၊
ပေႃႈမႄႈ	ပူႇမုၼ်သႃႇလိင်ႇ+ၼၢႆးမုၼ်တၢၼ်းၶိၼ်ႇ
ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်
ၵွၼ်းဝတ်ႉ	ၵျွင်းလူင်ဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇၽူဝ်းတေႃႇ ၵျွင်းၵွင်းမူးႁေႃၶမ်း
ၸၢတ်ႈပၢၼ်သႃႇသၼႃႇ
သြႃႇ	ၶူးသွၼ်ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး

ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇႁၼ်ၼႃႈ

ၸဝ်ႈၶူး ဝႃႇယႃႇမိၼ်ႇတ ၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉၸိုဝ်ႈႁိူၼ်းႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢႆးလဵၵ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸၢႆးလၢဝ်ၶိူဝ်း၊ ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇႁၼ်ၼႃႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1341 ၼီႈ၊ လိူၼ် သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ (12) ၶမ်ႈ၊ (17.10.1979) ဝၼ်းပုတ်ႉ၊ ပေႃႈၸဝ်ႈ ပူႇမုၼ်သႃႇလိင်ႇ+မႄႈၸဝ်ႈ ၼၢႆးမုၼ်တၢၼ်းၶိၼ်ႇ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇ ပေႃႉ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ မီးပီႈၼွင်ႉ(7)ၵေႃႉသေ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႉမၢႆ (5)ယဝ်ႉ။

လႆႈလီလႆႈၵျ ၽဝၸဝ်ႈသၢင်ႇ

ၸၢႆးလဵၵ်ႉ(ႁွင်ႉ)ၸၢႆးလၢဝ်ၶိူဝ်း ၼႆႉ ပူႇၸၢင်းတေႇၸ + ၼၢႆးၸၢင်းလူႇ ၶဝ် တင်းႁိူၼ်း ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ ႁဵတ်းပဵၼ် ၸဝ်ႈတႃႇၼ ပၸ်ႉ ၸေးသီႇပိူင် (ပၸ်ၸယႃၼုၵ်ၵႁတႃယၵႃ) ႁဵတ်းပဵၼ် ပေႃႈဢွၵ်ႇမႄႈဢွၵ်ႇ သေယဝ်ႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ တမ်ႈတီႈသြႃႇၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် တူၼ်ၶူးလူင် ဝိၸိၼ်တႃ (ၵျွင်းလူင်ယူမ်း၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ) မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ မိူဝ်ႈပီ 1353 ၼီႈၼၼ်ႉသေ ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈသၢင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ဝႃယႃမိၼ် တ ၼႆယဝ်ႉ။

ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း မိူဝ်ႈဢႃႇယုတဵမ်တၼ်း

ၸဝ်ႈသၢင်ႇဝႃယႃမိၼ်တ ၼႆႉ ဢူးတွင်းယိၼ်ႇ+တေႃႇတိၼ်ႇတိၼ်ႇ မျိၼ်ႉ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ႁဵတ်းပဵၼ် ၸဝ်ႈတႃႇၼပၸ်ႉၸေးသီႇပႃး (ပၸ်ၸယႃၼုၵ်ၵႁတႃယၵႃ) ပဵၼ်ပေႃႈဢွၵ်ႇမႄႈဢွၵ်ႇသေယဝ်ႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ရႁၢၼ်း တမ်ႈတီႈသြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၽၻ်ၻၼ်တ ၵေသရႃၽိဝမ်သ ၵျွင်း မင်ၵလႃရႃမ ပႃႇလိတၵ်ႉၵသူဝ်ႇ၊ ဝဵင်းပူဝ်ႇတထွင်ႇ၊ တႃႈၵုင်ႈ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈ ပီ 1361ၼီႈ၊ လိူၼ်ႁႃႈမႂ်ႇ(5)ၶမ်ႈ (21.03.1999) ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ထၢပ်ႈၵၢမ်ႇယေႃးမုၼ်

1. ပေႃႈဢွၵ်ႇ ၸၢႆးဢၢႆႈၽူင်း + မႄႈဢွၵ်ႇ ၼၢင်းဢေႇသၢဝ်၊ လုၵ်ႈယိင်း ၼၢင်းဢေးလူႇ ၶဝ်တၢင်းႁိူၼ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ႁဵတ်းပဵၼ် ပေႃႈဢွၵ်ႇမႄႈယေႃး (ပၸ်ၸယတႃယၵႃ)သေယဝ်ႉ ထၢပ်ႈၵၢမ်ႇယေႃးမုၼ်။
2. ပေႃႈဢွၵ်ႇၸၢႆး ၸၢမ်ႇထုၼ်း+မႄႈလဵင်ႉၼၢင်းလႃႉထေး ၶဝ်တင်းႁိူၼ်း (ရွှေမူဆယ်စား သောက်ဆိုင်၊ရန်ကုန်) ၶဝ် ႁဵတ်းပဵၼ် ပေႃႈဢွၵ်ႇ မႄႈယေႃး (ပၸ်ၸယတႃယၵႃ) သေယဝ်ႉ ထၢပ်ႈၵၢမ်ႇယေႃးမုၼ်။
3. ပေႃႈဢွၵ်ႇ လုင်းၸၢင်းဢွၼ်ႇလူႈ+ပႃႈၸၢင်းယေႈ (ႁူဝ်ပဝ်ႈဢိူင်ႇၵုင်း သႃႇ) ၶဝ်တင်းႁိူၼ်း ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ ႁဵတ်းပဵၼ် ပေႃႈဢွၵ်ႇ မႄႈယေႃး (ပၸ်ၸယတႃယၵႃ)သေယဝ်ႉ ထၢပ်ႈၵၢမ်ႇယေႃးမုၼ်။
4. လုင်းတဵင်းမွင်ႇ+ပႃႈၼၢင်းၵျီႇဢေး ၶဝ်တင်းႁိူၼ်း ဝၢၼ်ႈ ၵုင်းသႃႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ ႁဵတ်းပဵၼ် ပေႃႈဢွၵ်ႇ မႄႈယေႃး (ပၸ်ၸယတႃယၵႃ) သေယဝ်ႉ ထၢပ်ႈၵၢမ်ႇယေႃးမုၼ်။
5. လွႆၵျွင်းႁိူင်းလူႇလႃႉ+ဢွၵ်ႇလွႆၵျွင်းႁိူင်းၼုမ် ဝဵင်းတၢင်ႉယၢမ်း (ပၢၼ်ႉၼမ်ႉ မၼ်း“ရူႇပီ”ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး)ႁဵတ်းပဵၼ်ပေႃႈဢွၵ်ႇမႄႈယေႃး (ပၸ်ၸယတႃယ ၵႃ) သေယဝ်ႉ ထၢပ်ႈၵၢမ်ႇယေႃးမုၼ်။
6. သြႃႇ လႄႈ တၵႃ်ႇ ၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ တႂ်ႈ/ၼိူဝ် တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ ႁူမ်ႈၵၼ် ႁဵတ်းပဵၼ် ပေႃႈဢွၵ်ႇမႄႈယေႃး (ပၸ်ၸယတႃယၵႃ) သေယဝ်ႉ ထၢပ်ႈ ၵၢမ်ႇယေႃးမုၼ်။
7. သြႃႇ လႄႈ တၵႃႇ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ ႁဵတ်းပဵၼ် ပေႃႈဢွၵ်ႇ မႄႈယေႃး (ပၸ်ၸယတႃယၵႃ)သေယဝ်ႉ ထၢပ်ႈၵၢမ်ႇယေႃးမုၼ်။

ႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ၺႃ ႁွတ်ႈလၢႆတီႈၼႃႇ

ၸဝ်ႈၶူးဝႃယႃမိၼ်တ ၼႆႉ ယၢမ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းႁူႉတၢင်ႈမေႃပိင်ႇၺႃႇ တမ်ႈတီႈ တူၼ်ၶူးလူင် ဝိၸိၼ်တႃ (ၵျွင်းလူင်ယူမ်း၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ)သေယဝ်ႉ ထိုင်မႃးပီ 1354 ၼီႈၼၼ်ႉ လႆႈႁပ်ႉ ဢဝ်ၶေႃႈသင်ႇသွၼ် ဢေႃးဝႃႇတ တမ်ႈတီႈ တူၼ်ၶူးလူင် ၸဝ်ႈမိလိၼ်ၻ(ႁူဝ်ပဝ်ႈငဝ်ႈၵိူင်းလူင်သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ) ၵျွင်း လူင်ဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇၽူဝ်းတေႃႇ၊ သြႃႇၸဝ်ႈ ၽတ်တၼ်တ ဝိၸိၼ်တႃ ၵျွင်းလူင်ယူမ်း လႄႈ ၸဝ်ႈၸၢင်း ဢိၼ်တႃၸႃရ(ၽႃသႅင်) ၵျွင်းလူင်ယူမ်း၊ ဢိူင်ႇ ၵုင်းသႃႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉသေ လႆႈလူင်းၵႂႃႇႁဵၼ်ႈလိၵ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈတႂ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ-

1. ပီ 1354 ၼီႈ၊ ပီၶရဵတ်ႉ - 1993၊ တီႈၵျွင်းဢွင်ႇၶျၢမ်းသႃႇ၊ ဝဵင်းလႄႈၵူး၊ တႃႈၵုင်ႈ။
2. ပီ 1355-1356 ၼီႈ၊ ပီၶရဵတ်ႉ - 1994၊ တီႈၵျွင်းမင်ႇၵလႃႇသိတ်ႉထိ၊ ဝဵင်းတွင်ႇ ဢုၵ်ႉၵလႃႇပ၊ တႃႈၵုင်ႈ။
3. ပီ 1357 ၼီႈ၊ ပီၶရဵတ်ႉ - 1996၊ တီႈၵျွင်းသီရိဝေႇလႃႇ၊ ဝဵင်းၸၢၼ်းၶျွင်း၊ တႃႈၵုင်ႈ။
4. ပီ1358-1363 ၼီႈ (1997-2002)၊ တီႈၵျွင်းၺွင်ႇတူင်း ပႃႇလိ တၵ်ႉၵသူဝ်ႇ၊ ဝဵင်းပ ႁၢၼ်း၊ တႃႈၵုင်ႈ။
5. ပီၶရဵတ်ႉ 2004-2007 ၼီႈ တီႈမိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ (မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ) လႄႈ 2018-2023 မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ
6. 2020-2022 မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉလိၵ်ႈ

ဝၢႆးသေဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉငဝ်ႈ (မူလတန်း )၊ ၸၼ်ႉဢွၼ်ႇ (ပထမငယ်တန်း) ၊ ၸၼ်ႉၵၢင် (ပထမလတ်တန်း) ယဝ်ႉ

1. မိူဝ်ႈပီ 1999 ၼီႈၼၼ်ႉ ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉလူင် (ပထမကြီးတန်း) မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉပဵၼ်ၽဝ ၸဝ်ႈသၢင်ႇ၊
2. မိူဝ်ႈပီ 2002 ၼၼ်ႉ ဢႃႇယု ၸဝ်ႈ(22)၊ ရႁၢၼ်းလႆႈ(2)ဝႃႇၼၼ်ႉ ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉၶူးၽၢႆႇမၢၼ်ႈ အစိုးရ သာသနဓဇဓမ္မာစရိယ ပီလဵဝ် သၢမ်ၵျၢမ်း တီႈၵျွင်းၺွင်ႇတူင်း ပႃႇလိတၵ်ႉၵသူဝ်ႇ ဝဵင်းပႁၢၼ်း၊
3. မိူဝ်ႈပီ 2007 ၼၼ်ႉ ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉဢႅမ်ႇဢေႇ M.A (မဟာဝိဇ္ဇာ) မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ၊
4. မိူဝ်ႈပီ 2008 ၼၼ်ႉ ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉၶူး ၽၢႆႇတႆး ပရိယတ္တိ သဒ္ဓမ္မ ပါလဓမ္မာစရိယ တီႈဝဵင်းပၢင်လူင်။
5. ပီ2023 ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉၶူးမေႃလူင် တွၵ်ႉတိူဝ်ႇ ( PhD) တီႈၸၼ်ႉ တီႈၸၼ်ႉၸွမ် ၵေႇလၼီႇယ မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ
6. ပီ 2024 ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉ MSc (Master of Science), King’s College London, UK တီႈမိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ။

ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ

ပုၼ်ႈၽွၼ်း လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇၼႂ်းမိူင်းယၢမ်းလဵဝ်

• ၽူႈၵွၼ်းဝတ်ႉ ၵျွင်းလူင်ဢွင်ႇမင်ႇလၵႃႇၽူဝ်းတေႃႇ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
• ၽူႈၵွၼ်းဝတ်ႉ တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈၵျွင်းၵွင်းမူးႁေႃၶမ်း ဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
• ၽူႈၵွၼ်းဝတ်ႉ ၵျွင်းလူင်ယူမ်း၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ မိူင်းတႆးပွတ်ႈႁွင်ႇ။
• ၶူးသွၼ်(ၵထိၵ) လႄႈ ၼႃယၵ ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
• ႁူဝ်ပဝ်ႈ မုၵ်ႉၸုမ်းပရိယတ်တိသၻ်ꩪမ်မပႃလ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
• ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
• ꧤူႈမၢႆၸုမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃ ငဝ်ႈငုၼ်ႈမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး။
• ပဵၼ်ႈၽူႈႁေႃးတြႃး ၼႄတြႃးၽၢႆႇတႆး ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ လႄႈ ဢင်းၵိတ်ႉ။

ပုၼ်ႈၽွၼ်း လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ၼွၵ်ႈမိူင်း

• မိူဝ်ႈပီ 2007 ၼီႈၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈပဵၼ်ဢၼုၼႃႇယၵသေ ၸွႆႈထႅမ်မူႇ ၸုမ်းသင်ႇၶ တီႈဝတ်ႉမၵုတႃႇရႃႇမ ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ။
• မိူဝ်ႈပီ 2008 ၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ်ႁေႃးတြႃး ၼႄတြႃး ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ၊ ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်း လႄႈ ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်း တီႈ Myanmar Buddhist Center လႄႈ Buddhist English Library of Seoul တီႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃး ၸၢၼ်း၊
• တႄႇဢဝ်ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2009 ၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈ ႁပ်ႉ ဢဝ်ၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ဢေႃးဝႃႇတ တမ်ႈတီႈၸဝ်ႈၶူးလူင် Prof. Dr. ၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိ ၽူႈၵေႃႇတင်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး သေလႄႈ ပဵၼ်ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းဝတ်ႉ ဝတ်ႉဢွၵ်ႉၸ်ၽိူတ်ႉ ပုတ်ထ ဝိႁႃရ (မိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇ)။
• ပဵၼ် ၼႃယၵ (ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်) ဝတ်ႉဢွၵ်ႉၸ်ၽိူတ်ႉ ပုတ်ထ ဝိႁႃရ (မိူင်းၵျပၢၼ်ႇ)။
• လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢိင်ၼိူဝ်တၵႃႇသတ်ႉထႃးၶဝ် ၽိတ်ႈပၢင်း သေလႄႈ ယၢမ်ႈလႆႈၵႂႃႇႁေႃးတြႃး ၼႄတြႃး လႄႈ သွၼ်လိၵ်ႈ လၢႆ လၢႆတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ Uttamayanmuni Buddhist Temple, Buddha Dhamma Mandala Society, Nanyang Polytechnic Buddhist Society Nanyang Technology University တႄႇၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ပပ်ႉလိၵ်ႈဢၼ်တႅမ်ႈဢွၵ်ႇ

1. ၽွင်းလႆႈထူပ်းၵၼ် ၼႂ်းၽဝၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်း
2. ၸႃႉႁူမ်ႈၶီ လီႁူမ်ႈသိူဝ်း
3. မူႇလိၵ်ႈလၢႆ ꧦၽိုၼ်

မိူင်းဢၼ် ၸဝ်ႈယၢမ်ႈၵႂႃႇႁွတ်ႈထိုင် လႄႈ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇမႃး

မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ(မိူင်းသီရိလင်းၵႃ)၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း(မိူင်းၵၢဝ်းလီၸၢၼ်း)၊ မိူင်းမလေးသျႃး၊ မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး၊ မိူင်းၼေႇပေႃး၊ မိူင်းၵႃႇတႃႇ(မိူင်းၶႃႇတႃႇ)၊ မိူင်းသႃးပီးယႃး၊ မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ လႄႈ မိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼွပ်ႇဢၢပ်ႈပၼ်ၸုမ်ႈၵုၼ်း

ၸဝ်ႈၶူး Dr. ဝႃယႃမိၼ်တႃၽိပႃလ ႁဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ မီးၵုၼ်းမုၼ်ၿုၻ်ꩪသႃသၼဝုꩦိꩡႃရ၊ ၵုၼ်းမုၼ်ၿုၻ်ꩪသႃသၼႁိၻꩪရ၊ ၵုၼ်းမုၼ်ၿုၻ်ꩪသႃသၼႃရၵ်ၶိတ၊ ၵုၼ်းမုၼ်မႁႃꩪေရ၊ ၵုၼ်းမုၼ် သီလ သမႃꩪိ ပၺ်ၺႃ ၸိူဝ်းၼႆႉတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၸင်ႇလႆႈယုၵ်ႉယွင်ႈ ၼွပ်ႇဢၢပ်ႈၸုမ်ႈၵုၼ်း

1. ၸုမ်ႈၵုၼ်း“သၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ”။
2. ၸုမ်ႈၵုၼ်း“မႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ” ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

တီႈယူႇသဝ်းလဵဝ်

ယၢမ်းလဵဝ် ၸဝ်ႈၶူး တွၵ်ႉတိူဝ်ႇ လၢဝ်ၶိူဝ်း ဝႃယႃမိၼ်တႃၽိပႃလ ႁေႃးတြႃး ၼႄတြႃး ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းလၢႆ ꧦတီႈ၊ ပဵၼ်ၶူးသွၼ်တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်း တႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးသေယဝ်ႉ၊ ၵမ်ႈၼမ် ယူႇသဝ်း ပိုၼ်ၽႄသႃႇသၼႃႇဝႆႉတီႈ ၵျွင်းလူင်ဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇၽူဝ်းတေႃႇ၊ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇယူႇယဝ်ႉ။