ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း:ၾၼ်ၸေး

ႁူင်းႁဵၼ်းၽူႈမီးၸၼ်ႉ ( Officer Training School )

ၶေႃႈၼၢမ်း

သင်တေတႄႇၼပ်ႉမႃးပိုၼ်းၸႅၼ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၼႆၸိုင် ဢဝ်ႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇဢိၵ်ႇပႃးဢွင်ႈတီႈဢၼ် မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉတွၼ်ႈၼိူင်ႈ၊ ဢဝ်လၢႆးၵၢၼ်ဢၼ်လႆႈသွၼ်ဢွၵ်ႇပဵၼ်မႃးၽူႈမီးၸၼ်ႉၼၼ်ႉ သမ်ႉ မီးယူႇတွၼ်ႈၼိူင်ႈ၊ လႆႈႁၼ်ဝႆႉသွင်တွၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မီးမႃးပိုၼ်းလင် 2 တွၼ်ႈၼႆသေတႃႉ ဢဝ်ၾၢင်ႁၢင်ႊႁူၼ်းလူင်တပ်ႉသိုၵ်းၼိူင်ႈလုၵ်ႈဝႃႈတႄႉၸိုင် လႆႈဝႃႈပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ်ၵိုၵ်းၸပ်းၸွမ်းတပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး( SSA )မႃး တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼႆ ႁၼ်ၸႅင်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။

           တွၼ်ႈပႆႇမီးႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇၶိူင်ႇၶမ်ႉလႄႈ ဢွင်ႈတီႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈဢဝ်လၢႆးၵၢၼ် သွၼ်/ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းပၼ်ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ႁႂ်ႈမီးမႃးပၢႆးဝူၼ်ႉပၢႆးမိူင်းလႄႈ ႁူႉပွင်ႇၸႂ်မႃးၼိူဝ် ၵၢၼ်လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသေ ၶွၼ်ႈတုမ်သူၼ်းဢဝ်ႁႅင်းၶွတ်ႇ လိူတ်ႈတီႈၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ(ၽူႈမီးၸၼ်ႉ) ဢိၵ်ႇလုၵ်ႈတပ်ႉ မႃးတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈၼႆ ႁၼ်မႃးတႂ်ႈတႃထူပ်းမိုဝ်း ၼၼ်ႉယူႇ။

ဝၢႆးသေ ၽွတ်ႈတင်ႈပဵၼ်မႃးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး မိူဝ်ႈ 1964 ယဝ်ႉ ထိုင်မႃးၼႂ်းပီႊ 1970 ၼီႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉ လူၺ်ႈငဝ်းလၢႆးၵူႊၽၢႆႇၽၢႆႇသေယဝ်ႉ ဢဵၼ်ႁႅင်းတပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး လႆႈပဵၼ်မၢႆထွၼ်(ယွမ်းလူင်း)ဝႆႉလႄႈ ယူႇတီႈ ၸဝ်ႈသိူဝ်ဝၢႆႇၸင်ႇသွၵ်ႈႁႃ ၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆးၵဵဝ်ႇၵၢၼ် လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ဢၼ်တေၶူပ်းငၢမ်ႇမႅၼ်ႈငဝ်းလၢႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈထူပ်းမႅၼ်ႈၺႃးယူႇၼၼ်ႉ ပိၼ်ႇ တႅမ်ႈပဵၼ်မႃး ၽႃႇသႃႇပူင်သွၼ်သေ ပိုတ်ႇပၢင်သွၼ် သွၼ်ပၼ်ၽူႈမီးၸၼ်ႉ တီႈတပ်ႉႁူမ်ႇမိူင်း၊ မိူင်းၶိူဝ်း ၼၼ်ႉ မႃးလၢႆလၢႆၸုပ်ႈ။ ပိူဝ်ႈၼၼ် ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈပႆႇပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ၵေႃႈ လုၵ်ႉတီႈပၢင်သွၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး တႄႇမႃးမိူဝ်ႈ 1970 ၼီႈ လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၽူႈမီး ၸၼ်ႉၼႆၵေႃႈ လႆႈဝႃႈတႄႇမႃးမိူဝ်ႈ 1970 ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။

ဝၢႆးလင်ႁဵတ်းလွင်ႈၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်တင်းတပ်ႉမတေႃႇ (သိုၵ်းမၢၼ်ႈ) မိူဝ်ႈ 1989 မႃးၽၢႆႇလင်သေ ၽႅဝ်ထိုင် ပီႊ 2003 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ( သႅင်ၵႅဝ်ႉ ) ပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း GSO-3 ၸဝ်ႈႁၢၼ်သၢမ်မုၼ်တူမ်း ၵွၼ်းၵုမ်းပၢင်ပူင်သွၼ်ၽူႈမီးၸၼ်ႉသေ ၽိုၵ်းဢွၵ်ႇလႆႈမႃးထႅင်ႈၽူႈမီးၸၼ်ႉမႂ်ႇ၊ လႆႈပွတ်ႈသုၵ်ႈသီယုၵ်ႉမုၼ်းပၼ်မႃးၼမ်ႉၵတ်ႉၽူႈမီးၸၼ်ႉၵဝ်ႇၸိူဝ်းၵမ်ႈ ၽွင်ႈလႄႈ လႆႈဝႃႈ တူင်ႇသိုပ်ႇသၢႆၸႂ်ႁူင်းႁဵၼ်းၽူႈမီးၸၼ်ႉ တူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်ပၼ်ႇႁွၼ်ႈမႃးထႅင်ႈၶၵ်ႉၼိူင်ႈယူႇယဝ်ႉ။

တႄႇႁႅၵ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇ

မိူဝ်ႈပီႊ 2014 ပၢတ်ႈ( 1 )လိူၼ်ၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ် ၽူႈၼင်ႈလုမ်းႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၸၢႆးသူႉ ႁပ်ႉဢဝ်ၶေႃႈသင်ႇတီႈႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်သေ တႄႇဢဝ်ၵႃး ၸၢၵ်ႈထုၺ်လိၼ် ထုၺ်ၼိူဝ်ၵွင်းသူၼ်မၢၵ်ႇၵဵင် တပ်ႉၵွင် (601) တေႃႇပေႃးလႆႈတၢင်ႉလိၼ်ပဵင်း ပုၼ်ႈမီးတီႈႁဵတ်း ႁူင်းသဝ်း/ ႁူင်းသွၼ်/ ပၢင်ႇသွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ဢၼ်မီးဝႆႉယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈတႄႇထုၺ်လိၼ်ယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၼႃႈတီႈႁူင်းႁဵၼ်း ဢၼ်မီးလုမ်းပွင်ၵၢၼ်၊ ႁူင်းသဝ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း၊ ႁူင်းသဝ်းၽူႈ ႁၢပ်ႇၵၢၼ် လႄႈ ႁွင်ႈသွၼ်ႁဵၼ်း( တင်းႁွင်ႈၵိၼ်ယႅမ်ႉ တီႈလဵဝ်ၵၼ် ) ၵႂၢင်ႈ 13,654 m² (151,574 ft²) ပၼ်ႇႁွပ်ႈသေ၊ ပေႃးၼပ်ႉသွၼ်ႇပႃးပၢင်ႇသွၼ်ၵၢၼ်လႄႈ သူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၸိုင်ႁူမ်ႈသဵင်ႈၵႂၢင်ႈ 86,611 m² (932,273 ft²)ပၼ်ႇႁွပ်ႈယူႇယဝ်ႉ။

ၶၢဝ်းတၢင်း 2 လိူၼ်ပၢႆပၢႆ ထုၺ်တီႈလိၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၸၢႆးသူႉ ႁွင်ႉၸုမ်းမေႃမိုဝ်း ၸုမ်းလုင်းၸႃႇၵရ မႃးႁဵတ်းဢမ်ႇယဝ်ႉလႆႈလႄႈ ႁွင်ႉထႅင်ႈ ၸုမ်းလုင်းၵေႃးသၼ်ႇလ မႃးႁဵတ်းႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇယဝ်ႉၵႂႃႇ လုမ်းပွင်ၵၢၼ် ႁူင်းႁဵၼ်း(1)လင်၊ ႁူင်းသဝ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း(5)လင်၊ ႁူင်းသဝ်းၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်(1)လင်၊ ႁူင်းသဝ်းသိုၵ်း ႁူမ်ႇလူမ်ႈ(1)လင်၊ ႁွင်ႈၵိၼ်ယႅမ်ႉ(1)လင်၊ သိုင်ႇၾႆး(1)လင်၊ သုမ်ႉၵိၵ်ႉၶဝ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း(1)သုမ်ႉ၊ ယွင်ၼမ်ႉလူင်(1) လုၵ်ႈ၊ ထၢင်ၽၢႆႈ( 5 ႁွင်ႈ) 2 တႅဝ်းယူႇယဝ်ႉ။

ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း

ထိုင်မႃးပီႊ 2020 ၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ်ပၢႆးမိူင်း ၶိုၼ်းၸင်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶၢႆႉၼႃႈၵၢၼ် ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၸုမ်း(738) ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၾူၼ်ၸဵင် ပုတ်ႈတၢင် ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်လၢဝ်ႁိူဝ်ႈ ပဵၼ်မႃးၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၽူႈမီးၸၼ်ႉသေ ၽူႈၼင်ႈလုမ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၶုၼ်ႁၢၼ်လႅင်းႁၢၼ်( ပီႊ 2021 ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉသိုၵ်း ၶုၼ်သိုၵ်း )၊ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ႁူင်း ႁဵၼ်းပိူင်ၽဵၼ်ႈ(ပုင်ႇမၢၼ်ႇ) မီး 15 ၵေႃႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတႅပ်းတတ်းပၢင်ၵုမ်ႁူဝ်ႁုပ်ႈပီႊ 2021 ၼီႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးသေ တႃႇပွင်ၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၼႂ်းပီႊ 2022 ၼီႈ ၼၼ်ႉ မီးမႃးၵေႃႇမတီႇႁူင်းႁဵၼ်း 5 ၵေႃႉ-

           (ၵ)       ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၾူၼ်ၸဵင်                  ( ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း )

           (ၶ)       ၶုၼ်သိုၵ်းလႅင်းႁၢၼ်                  ( ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း )

           (င)       ၶုၼ်ႁၢၼ်သီမိူင်း                       ( ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၽေၽၢႆႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းသွၼ် )

           (ၸ)     ၶုၼ်ႁၢၼ်ဢွၼ်မိူင်း                   ( ၽူႈၵွၼ်းလုမ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉ )

           (ၸ)     ၶူးသွႆႈၶမ်းသႅင်                          ( ၶူးပူင်သွၼ်ၽၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ )

တီႈပၢင်ၵုမ်ႁူဝ်ႁုပ်ႈပီႊ 2022 ၼီႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းမႄးၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၵေႃႇမတီႇပွင်ၵၢၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၽူႈမီးၸၼ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉ-

(ၵ)       ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၾူၼ်ၸဵင်                  ( ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း )

(ၶ)       ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် လႅင်းႁၢၼ်          ( ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း )

(င)       ၶုၼ်ႁၢၼ်ဢွၼ်မိူင်း                   ( ၽူႈၵွၼ်းလုမ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉ )

(ၸ)     Dr. ၸၢႆးဢၢႆႈ                              ( ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၽေၽၢႆႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းသွၼ် )

(သ)     ႁူဝ်သိုၵ်းလူင်ၸၢႆးၼွင်ႉ                ( ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၽေၽၢႆႇထႆႇငဝ်းႁၢင်ႊမၢႆတွင်း )

           ႁူဝ်သိုၵ်းၼၢင်းၶမ်းၸိင်ႇ             ( ၽူႈၼင်ႈလုမ်း )

ယိူင်းဢၢၼ်းပၢင်သွၼ်ၽူႈမီးၸၼ်ႉ (Aim)

 “ တႃႇတေၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်သႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉပိုၼ်ႉႁူႉ ပၢႆးမေႃ၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉပၢႆးတူဝ်ပၢႆးၸႂ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်လႄႈ မီးတၢင်းယၢမ်ႈလီတဵမ်ထူၼ်ႈသေ ၶဝ်ႈပႃးဢွၼ်ႁူဝ် ၵႂႃႇလႆႈၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၵၢၼ်သူၼ်းတုမ်ပူၵ်းပွင်ပေႃႈမႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၼႃႈတီႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈ ”

ၵၢၼ်လိူၵ်ႈႁပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း

- ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၵူၼ်းသိုၵ်း = ၸၢႆး (45) ၵေႃႉ၊ ယိင်း (20) ႁူမ်ႈ (65) ၵေႃႉ။

- ဢႃႇယု တေလႆႈမီး (17) ၶူပ်ႇ တေႃႇထိုင် (25) ၶူပ်ႇ။

- ပၢႆးယူႇလီတေလႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈသေ တူဝ်ၶိင်းဢမ်ႇမီးတီႈယူပ်ႈယွမ်း။

ၼမ်ႉၵတ်ႉပၢႆးပိင်ႇၺႃႇ

ၵေႃႉဢၼ်ယၢမ်ႈယူႇႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ထိုင်ၸၼ်ႉ(8)(ဢမ်ႇၼၼ်)တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ-ပရိယတ်ႉတိသႃႇသၼႃႇ ထိုင်ၸၼ်ႉၵၢင်။

(1) တေလႆႈမေႃလိၵ်ႈတႆး “ မ ” ႁႃႈတူဝ်၊

(2) လိၵ်ႈမၢၼ်ႊ မေႃတႅမ်ႈ / မေႃလူ/ မေႃလၢတ်ႈ၊

(3) လိၵ်ႈဢၢင်းၵဵတ်ႉ တေလႆႈမေႃလူ။

ပိူင်လိူၵ်ႈႁပ်ႉ

(1)       တေလႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်တႅပ်းတတ်းၸႂ်ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊

(2)       တေလႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းပႆႇမီးၼႃႈႁိူၼ်း၊

(3)       တေလႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ၶႂ်ႈႁဵၼ်းႁူႉတၢင်းမေႃ၊

(4)       တေလႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ဢမ်ႇသူႇသမ်းၵိၼ်ၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်။

လွင်ႈၶတ်းၸႂ်

-  တေလႆႈပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းတေႃႇထိုင်ပၢင်သွၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈ၊

ၵေႃႉဢၼ်ၶၢမ်ႇလႆႈၵႂၢမ်းပွင်ႉထႃႉသင်ႇသွၼ်။

လွင်ႈထွၼ်ဢွၵ်ႇပၢင်သွၼ်

- (1)     လုတ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းသွၼ် (3)ၽႃႇသႃႇ၊ ( ဢမ်ႇၼၼ် )

  (2)     ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပၢင်သွၼ်ယွၼ်းၶႂၢင်ႉလိူဝ်(15)ဝၼ်း၊ ( ဢမ်ႇၼၼ် )

  (3)     တွပ်ႇထဵင်သၢၼ်ၶတ်းၽူႈၵုမ်းထိင်း၊ ( ဢမ်ႇၼၼ် )

  (4)     လႆႈပၼ်ၾၢင်ႉ(3)ပွၵ်ႈ။

လၢႆးပူင်သွၼ်

(1)   ပူင်သွၼ်ယူဝ်းယူဝ်း(Lecturing)၊

      ၽွတ်ႈၸုမ်းသေ လဵပ်ႈႁဵၼ်း (Group Learning / discussing)၊

(2)   ထၢမ် / တွပ်ႇ (Examination test)၊

(3)   ၽိုၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉပွတ်း (Assignment)၊

(4)   ၽိုၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ (Research paper)၊

(5)   လူင်းႁဵတ်းထူပ်းမိုဝ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ (Practical Experience)။

လွင်ႈၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်ၵမ်ႉထႅမ်

· ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းငဝ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ် တေလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵမ်ႉထႅမ်။

· ပေႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းပၢင်သွၼ် တေလႆႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းဢၼ်မုၵ်ႉၸုမ်း ပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း။

ၶူဝ်းၶွင်ထုၵ်ႈပၼ်ၼႂ်းပၢင်သွၼ်

(1)       ၶူဝ်းၶွင်ၵဵဝ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းသွၼ် -

· ထူင်တိဝ်ႈ (တႃႇသႂ်ႇပပ်ႉၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း)၊

· ပပ်ႉ / ၵမ်ၸိုမ်း / ၵမ်ႁႅင်ႈ / မႆႉထတ်း၊

· သုၼ်ႇလႆႈပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈပႃးႁူင်းလူလိၵ်ႈ “ ၸဝ်ႈသိူဝ်ဝၢႆႇ ”။

(2)        ၶူဝ်းၼုင်ႈမႆ -

· သွၵ်းတိၼ်သိုၵ်း / ၶႅပ်းတိၼ်၊

· ထူင်ပိူဝ်ႉ၊

· ၽႃႈယၢင်၊

· ၶူဝ်းသိုၵ်းသွၼ်ၵၢၼ် (2 ၸုမ်ႇ)၊

· ၶူဝ်းသိုၵ်းတႅၵ်ႈယဵပ်ႉ (မိူဝ်ႈတႄႇ 1 ၸုမ်ႇ၊ ၸမ်ယဝ်ႉ 1 ၸုမ်ႇ)။

(3)        ၶူဝ်းၼွၼ်း -

· မွၼ်ႁူဝ်၊

· ၽႃႈသိူဝ်ႇ / ၽႃႈႁူမ်ႇ / ၽႃႈၵၢင်။

(4)        ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း -

· ၶေႃၵွင်ႉသိူဝ်ႈ၊

· တိူၵ်ႈသႂ်ႇၶူဝ်းလႄႈ မၢၵ်ႇသေႃး၊

· ၵွၵ်းၼမ်ႉၵိၼ် / ၵွၵ်းဢၢပ်ႇၼမ်ႉ၊

· ၶိူင်ႈၶူဝ်းဢၢပ်ႇၼမ်ႉလႄႈ ၽႅၼ်ႇၸဵတ်ႉတူဝ်။

ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢၼ်သွၼ်

ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ (1)၊ ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် (4) လိူၼ် - ပိုၼ်ႉႁူႉၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်း (Inter - political skills)

· ပိူင်ၵၢၼ်လၢႆးၵၢၼ်ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊

· ပိူင်ၵၢၼ်တပ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး၊

· ပိူင်ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊

· လွင်ႈၸဵပ်းသၢင်ႈ၊ ပိုၼ်းတႆး၊ ပိုၼ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ၊

· ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်း၊

· ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉၵၢၼ်ၶွမ်း (Computer)၊

· တႄႇသွၼ်ၽႃႇသႃႇဢၢင်းၵဵတ်ႉ (English 4 skills) / ၶႄႇ (Chinese 4 skills by Pinyin) (ၼိူင်ႈၵေႃႉတေလႆႈလိူၵ်ႈဢဝ် 1 ၽႃႇသႃႇ)၊

· ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်၊ ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်လုမ်း၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢႆမၢႆ၊ ၵၢၼ်ၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်း၊

· ၽိုၵ်းၼမ်ႉၵတ်ႉ(5)မဵဝ်း-                                                                      ၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်ႇလၢတ်ႈ၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉလူဢၢၼ်ႇ၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉပၢႆးဝူၼ်ႉ၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉလၢႆးႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉၶူၼ်ႉသွၵ်ႈ ႁႃႁၼ် (ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ)၊

· ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉၵၢၼ်သူၼ်းတုမ်လႄႈ လူင်းတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းထူပ်းမိုဝ်း (လူင်း ထူပ်းပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း)၊

· ပိုၼ်ႉႁူႉလၵ်းမိူင်း / မၢႆမီႈဢုပတေႇ။

ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ (2)၊ ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် (4) လိူၼ် -

· ၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇတင်းၼွၵ်ႈ မႃးပူင်သွၼ်ပၼ်၊

· ၶၵ်ႉၵၢၼ်လုမ်းတြႃးလုမ်ႈၾႃႉ၊ မၢႆမီႈဢုပတေႇ၊ မၢႆမီႈလုမ်ႈၾႃႉ၊

· ပၢႆးဢွၼ်ႁူဝ်၊ ပၢႆးၸတ်းပွင်၊ ပၢႆးသူၼ်းတုမ်၊

· ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈထုင်း၊

· လဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလႄႈ ၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းႁွင်ႈၵၢၼ်။

ၵၢၼ်သိုၵ်း (Military skills)

· ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်းလၢႆးၵၢၼ်ၶွမ်ႇမၢၼ်ႇတူဝ်ႇ (Basic Military drill, Commando)၊

· ဢဵၼ်ႁႅင်းလႄႈလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ( Weapon Knowledge )၊

· လၢႆးတူၺ်းၽႅၼ်ႇတီႈ (Topology, UTM Map, Compass)၊

· ငဝ်ႈပိုၼ်ႉလၢႆးသႅၼ်ႉတႆး( ၶွၼ်ႉ / လႅဝ်း / မိုဝ်း )၊

· ဢွၵ်ႇတၢင်းၶၢဝ်းၵႆၼႂ်းထိူၼ်ႇ (Jungle long march and camping)၊

· လၢႆးလုမ်းလႃးႁူဝ်တီး (First Aids)။

ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ (3)၊ ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် (4) လိူၼ် -

· ( လူင်းႁဵတ်းထူပ်းမိုဝ်းၼႂ်းၵူႊတပ်ႉ / ၵူႊႁွင်ႈၵၢၼ် ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်တူၵ်းၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်း )၊

· ႁဵတ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊

· လူင်းႁဵတ်းၵၢၼ်ထူပ်းမိုဝ်းၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၽေ ႁူင်းႁဵၼ်းၽူႈမီးၸၼ်ႉ၊

· ဢွၵ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်းၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်/ ပၢင်သွၼ်/ ပၢင်ၵႅဝ်ႈ လႄႈ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း။

မၢႆတွင်း။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း (3) ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ တေမီးၵၢၼ်ထူပ်းမိုဝ်းလူင်းႁဵတ်းလွင်ႈဢဝ်ႁႅင်းတူဝ်ၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်ၵူၼ်းၼမ်(Service - ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း)။

ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ

· သၽေႃးတြႃးလႄႈ ၵၢၼ်ထူပ်းမိုဝ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်းၵၼ်။

ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်၊ ၵၢၼ်ၸတ်းပွင် (Leadership and Management Skills)

ၵၢၼ်လုမ်း

· ပၢႆးၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လႄႈ လၢႆးဢဝ်မၢႆတွင်း (Effective Meeting,       taking meeting minutes)။

· ပၢႆးၸတ်းၵၢၼ်လုမ်း (လိၵ်ႈၶဝ်ႈ၊ လိၵ်ႈဢွၵ်ႇ၊ လၢႆးငၢၼ်း၊ မၢႆတွင်း၊ သိမ်းၽၢႆႇ) Office Management (Documentation, registration, filing, log book / sheet)။

ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ လၢႆးဢဝ်ၶၢဝ်ႇ၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉၽူႈၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇ၊ ႁူမ်ႇလူမ်ႈဢိၼ်ႇတႃႇၼႅတ်ႉ (ဢမ်ႇၼၼ်) ႁူမ်ႇလူမ်ႈၵၢၼ်ၼႅင်ႈ

· (Media, Investiestigating skills, internet security or cyber security)။

ၵၢၼ်မိူင်း (ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမုၵ်ႉၸုမ်း) (Mainstream Political Skills)

· လွင်ႈမုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵူႊၸုမ်းၸုမ်း(Knowledge on History and   current situation of EAOs)။

တၢင်းႁူႉတႃႇၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်သူၼ်းတုမ် / ပူၵ်းပွင်ၵူၼ်းမိူင်း (Complementary skills of Mobilizing)

· ပၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ လဵင်ႉလူတူဝ်သတ်း (Agriculture and livestock)

· ဢုပတေႇလိၼ်ႁႆႊသူၼ်ၼႃး (Land law)၊

· သၽႃႇဝသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလႄႈ ထိင်းသိမ်းထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉ (Environment)၊

· ပၢႆးယူႇလီ၊ ယႃၼမ်ႉၶဵဝ်၊ ယႃၸွမ်ႇၵွမ်ႇ (Public Health knowledge)၊

· ပၢႆးဝူၼ်ႉလႅတ်းၽၢႆလႄႈ လၢႆးဝူၼ်ႉၸွမ်းလွၵ်း(Critical thinking skill,        design thinking)။

ပၵ်းပိူင်ဢွၵ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈလႄႈ ယွၼ်းၶႂၢင်ႉ

(1)     ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၶႅၵ်ႇလီ/ ပၢင်ၸႃႉၼၼ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပၢင်သွၼ်တႄႇတေႃႇ ယဝ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇတၢင်ႇယွၼ်းၶႂၢင်ႉၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၶႅၵ်ႇလီ။

(2)     တီႈလွင်ႈပၢင်ၸႃႉၼၼ်ႉ ပေႃးပဵၼ်ဢၼ်ၸမ်ၸႂ်ထီႉသုတ်း (မိူၼ်ၼင်ႇ - ဢူႈ / မႄႈ ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ၊ ပူႇ / ၼၢႆး၊ ၶိင်း / ဢွၵ်ႇ)သေ မီးလိၵ်ႈတၢင်ႇယွၼ်း ၶႂၢင်ႉၸိုင် ၸင်ႇၸၢင်ႈပၼ်ၶႂၢင်ႉလႆႈ။

(3)     ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၼႃႈၵၢၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းသေ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇလင် ဢၼ်မီး ပုၼ်ႈၽွၼ်းသုင်သုတ်း တႅမ်ႈလိၵ်ႈၵမ်ႉထႅမ်ယွၼ်းၶႂၢင်ႉပၼ် ၸင်ႇၸၢင်ႈပၼ် ၶႂၢင်ႉလႆႈ။

(4)     ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၼႃႈၵၢၼ်တီႈႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈသင် လႆႈၶႂၢင်ႉဢွၵ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈၸူဝ်ႈ ၵႅပ်ႉလႄႈသင် တေလႆႈသႂ်ႇၶူဝ်းလႄႈ မိၵ်ႈမၢႆဢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ။