ၸဝ်ႈၶူးလူင် တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ၊ ၼႆႉပဵၼ် ၽူႈၵေႃႇတင်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထ မိူင်းတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး]]

=ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ လႄႈ ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထ မိူင်းတႆး

ၽႃႈၵေႃႇတင်ႈ လႄႈ ၽူႈၵႂၢင်းၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထ မိူင်းတႆး ၸဝ်ႈၶူးလူင် ပႃႇမွၵ်ႉၶ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ၶမ်းမၢႆ ꩪမ်မသႃမိ ꩪမ်မႃၸရိယ၊ MA, Phil(Kelaniya), Dphil(Oxford) မႃႁꩪမ်မၵꩪိၵၿႁုꩡၼႁိတထရ၊ ဢၷ်ၷမႁႃၷၼ်ထဝႃၸၵပၼ်ꩦိတ၊ ဢၷ်ၷမႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪၸ၊ ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ ၼႂ်းၵႃႈၽူႈၵေႃႇတင်ႈၸၼ်ႉၸွမ် ဢၼ်ၸဝ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၼႂ်းလူၵ်ႈၼၼ်ႉ သင်ၶႃႇၶဝ်ၵေႃႈ ႁူမ်ယူႇဝႆႉယူႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ် ၼႃႇလၼ်တ ၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးၼၼ်ႉ ပဵꧣ်ဢၼ်သင်ၶႃႇၶဝ်ၸဝ်ႈ ၵေႃႉဢွၼတႄႇတင်ႈဝႆႉသေ သမ်ႉႉပဵၼ်ဢၼ်ၸဝ်ႉလိူဝ်သေ ၸၼ်ႉၸွမ်ဢွၵ်ႇသ်ꧤူတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၸၼ်ႉၸွမ် ဢၼ်သွၼ်ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်ႉၸဝ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ မၢႆၼိုင်ႈသေ ပေႃးဢဝ်ၸၼ်ႉၸွမ် ၼႂ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းဝႃႈၸမ်ႉ ပဵၼ်မၢႆသၢမ်ယဝ်ႉ။ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၼႃႇလၼ်တ ၼႆႉ မီးၶူးသွၼ် 2000 ၵေႃႉလႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း100000 ၵေႃႉ၊ လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းပုတ်ႉၽႃႇသႃႇၵူႈတီႈတီႈသေ မႃးၶိုၼ်ႈသွၼ်ႁဵꧣ်းၵၼ် ပဵꧣ်ၸၼ်ႉၸွမ်ၵပ်ႈၵၢႆႇၵၼ်မိူင်းမိူင်း ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢႄႇရႃႇလီ ဢႄႇပရႃႇႁမ် လၢတ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းပပ်ႉ The first Spring: The Golden Age of India ပီ (2011) ၼၼ်ႉဝႃႈ- ၸၼ်ႉၸွမ်ၼႃႇလၼ်တၼႆႉ ဝၢင်းမၼ်းမီး 8-ဝၢင်း၊ မီးၵျႂင်းလူင် 10-လင်၊ မီးႁွင်ႈၽႃႇဝၼႃႇ ၵၢၼ်ၻြႃး လႄႈ ႁွင်ႈသႂၼ်ႁဵၼ်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။

ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉ မိူင်းတႆး(2023)

[[ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထ မိူင်းတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးဝဵင်းတူၼ်ႈတီး]]ၼႆႉၽၢႆႇဢင်းၵိတ်ႉတႅမ်ႈဝႃႈ SSBU

ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထၸိုင်ႈတႆး SSBU လႄႈ ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈမၼ်း (SSBU) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸိုင်ႈတၢင် တႃႇၽွင်းယၢမ်း မိူဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူၺ်း (ၸဝ်ႈသြႃႇပႃႇမွၵ်ႉၶလူင် ၸဝ်ႈၼၼ်ႇတမႃႇလႃႇၽိဝမ်သ ဝူၼ်ႉၸွႆႈပၼ် တႃႇတၢင်ႇၸိုင်ႈ SSBU ႁႂ်ႈပဵၼ်ၸိုဝ်ႈသႃႇဝၵꧤြႃးသေၸဝ်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ၸၼ်ႉၸွမ်ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းမိူင်းတႆး၊ ဢၼ်လႆႈပူၵ်းတင်ႈ ႁူဝ်ႁႅၵ်ႈသုတ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးသေ ၸၢၼ်တူဝ်ႁဝ်းၸဝ်ႈၶူးလူင်ꩪမ်မသႃမိၸဝ်ႈၶူးလူင် ၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1987 ဢၼ်လႆႈယၢမ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်သႃႇသၼႃမႃးၵူႈမိူင်းမိူင်းၼၼ်ႉ တႄႇမႃးဢွၼ်ႁူဝ်သေ ႁဵတ်ႈသၢင်ႈၵႂႃႇ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶွႆ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၸၼ်ႉၸွမ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉ ၼႂ်းမိူင်း၊ ၼွၵ်ႈမိူင်းသေယဝ်ႉလႄႈ ၸွင်ႇလႆႈမီးလွင်ႈဝူၼ်ႉၽၼ်မႃး တႃႇတင်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထ တႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းသူၼ်ၸႂ်လဵပ်ႈႁဵတ်းၶေႃႈသင်ႇသွၼ် ပၢႆးပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းၸၢင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၵူႈမိုဝ်ႉဝၼ်းၼၼ်ႉ တီႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႅၼ်ႇမႃႇလႄႈ တီႈၼွၵ်မိူင်းယူႇယဝ်ႉ။ ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တႃႇယုၵ်ႉၸၼ်ႉၵၢၼ်ႁဵၼ်းသုင်ၵူၺ်း ပဵၼ်တီႈၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇလႄႈ ၽိုၵ်းပၼ် ႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ လႄႈ လႅတ်းသႅဝ်း တႃႇသႃႇသၼႃႇ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထမိူဝ်းၼႃႈလႄႈ တႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လွင်ႈမုင်ႈႁၼ်

ယူႇတꧣီႈၵေႃႉဢၼ် လႆႈယၢမ်ႈႁဵၼ်း ယၢမ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉ တီႈၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉလႄႈ ၸဝ်ႈၶူးၶႂ်ႈႁႂ်ႈ SSBU ၼႆႉ မေႃဢဝ် ၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်းဢၼ်လီသုတ်း- ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်ပူင်သွၼ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်မႃးႁူမ်ႈၵၼ်သေ ႁဵတ်းပဵၼ်ၶွင်လီႁဝ်း၊ ၸၼ်ႉသႃႇၵၼႄႇၵျေႃႇလႄႈ ထမ်ႇမၸရိယ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လွၼ်ႉမွၼ်း သႅင်လီ တႃႇႁဵၼ်းႁူႉယဝ်ႉ။ ၶူးလၢႆးပူင်သွၼ် တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ဢၵ်ႇသ်ၽူတ်ႉ လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်တႅမ်ႈပွင်တႅမ်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၵူႈၽႃႇသႃႇယဝ်ႉ။ ၸၼ်ၸွမ်ႁႃးပတ်ႉၸမ်ႉ ၽိုၵ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း မေႃဢဝ်တီႈပွင်ႇတဵမ်တီႈသေ ႁႂ်ႈပွင်ႇၸႂ်လႅင်းလီယဝ်ႉ။ ၸႂ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်ႈလူလိၵ်ႈသေ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းတႅမ်ႈႁူဝ်ႁုပ်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလူ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ၶူးၶဝ်ၸႂ်ႉလူၼၼ်ႉ ၵူႈဝူင်ႈယူႇယဝ်ႉ။

တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းလူဝ်ႇမေႃသွၼ်ႁဵꧣ်းဢဝ် လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢိင်တီႈ-ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ လႄႈ ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထ မိူင်းတႆး(Shan State Buddhist University A Concept Paper, Second edition, November, 2023, Distributed by Shan State Buddhist University, Taunggyi