Jump to content

မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်း

လုၵ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၼၼ်ႉမႃး

မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်း
Temporal range: Eocene–Recent
Rosa rubiginosa, a wild rose native to Europe and West Asia
Rosa 'Precious Platinum', a hybrid tea garden cultivar
လွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄပၢႆးသၢႆႊ e
ၸိုင်ႈ: Plantae
Clade: Tracheophytes
Clade: Angiosperms
Clade: Eudicots
Clade: Rosids
ၶိူဝ်း: Rosales
ၶိူဝ်းႁိူၼ်း: Rosaceae
ၶိူဝ်းႁိူၼ်းၽႄ: Rosoideae
ၸၢဝ်း: Roseae
ၸိူဝ်ႉ: Rosa
L.[1]
မဵဝ်းၽၼ်း
Rosa cinnamomea
L.[2]
Species

See List of Rosa species

Synonyms[3]
  • Bakeria (Gand.) Gand., nom. illeg.
  • Chabertia (Gand.) Gand.
  • Chavinia (Gand.) Gand.
  • Cottetia (Gand.) Gand.
  • Crepinia (Gand.) Gand., nom. illeg.
  • Ernestella Germ.
  • Hesperhodos Cockerell
  • Hulthemia Dumort.
  • × Hulthemosa Juz.
  • Juzepczukia Chrshan.
  • Laggeria (Gand.) Gand.
  • Lowea Lindl.
  • Ozanonia (Gand.) Gand.
  • Platyrhodon Decne. ex Hurst, nom. illeg.
  • Pugetia (Gand.) Gand.
  • Rhodophora Neck., nom. invalid.
  • Rhodopsis (Endl.) Rchb., nom. rejic.
  • Ripartia (Gand.) Gand.
  • Saintpierrea Germ.
  • Scheutzia (Gand.) Gand., nom. illeg.
Roses Boutons FR 2012

မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်မွၵ်ႇတူၼ်ႈၵႅၼ်ႇ ဢႃႇယုယၢဝ်းသေ ပဵၼ်ၸၢဝ်းမွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်း Rosa. ပဵၼ်မွၵ်ႇ ဢၼ်ၶၢမ်ႇလႆႈၶၢဝ်းႁိုင်။ မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်းၼႆႉ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈမၼ်း မီး 3,000 လိူဝ်သေ ၵူၼ်းဢၼ်ၶဝ်ႈၸႂ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်။ မၼ်းပဵၼ် ၸုမ်းတူၼ်ႈ၊ မီးၼၢမ်သေ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ်တူၼ်ႈယုမ်း၊ ပဵၼ်တူၼ်ႈၶိူဝ်းယၢဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် တူၼ်ႈတၢၵ်ႇတိူၼ်းယဝ်ႉ။ လူင်ႇမွၵ်ႇမၼ်းတႄႉ မီးၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း မီးပိူင်ၽၢင်တင်းၼမ်သေ ႁၼ်ၸႅင်ႈၸၼ်ၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်းတႄႉယဝ်ႉ။

သီမၼ်းတႄႉ တႄႇဢဝ်သီၽိူၵ်ႇ တေႃႇသီလိူင် ထိုင်ၵႂႃႇ သီလႅင် မီးၵူႈပိူင်ယူႇ။ ငိူၼ်ႈငဝ်ႈၸႃႇတိ မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်းၵမ်ႉပႃးၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ် တီႈဢေးသျႃးယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸႃႇတိ ယူးရူပ်ႉ၊ ဢမေႇရိၵႃးႁွင်ႇ လႄႈ ဢႅပ်ႉၾရိၵိူဝ်ႉ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းၵေႃႈ မီးၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းပၵတိ ဢိၵ်ႇ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းပၢၼ်ႇၸၢပ်ႈသေ ပဵၼ်မွၵ်ႇႁၢင်ႈလီ ၸၼ်ၸႂ် ပဵၼ်မွၵ်ႇမီးဢၢႆသႅဝ်ႁွမ်လႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်လေႉၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တင်းယႂ်ႇတင်းၼမ်။ တီႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁဝ်းၸမ်ႉ မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်းၼႆ့ လွၵ်းလၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လုမ်းလႃးမၼ်း မီးတင်းၼမ်။ လူင်ႇမွၵ်ႇမၼ်း မီးသႅၼ်းလဵၵ်ႉယႂ်ႇ ၼႃမၢင် ၵူႈပိူင်ပိူင်၊ မၢင်ၸိူဝ်းပဵၼ်တူၼ်ႈၶိူဝ်းသေ သုင်ယၢဝ်းလႆႈ 7 မီႇတိူဝ်ႇ (21 ထတ်း)။ တႃႇတေ ဢဝ်တူၼ်ႈမၼ်း မွၵ်ႇမၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ၵပ်းၵၼ်ၵေႃႈ ငၢႆႈယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် တီႈသူၼ်မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇၶိုင်ပွင်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁၢင်ႈၶိူင်ႈတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼၼ်ႉ မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်း ပဵၼ်မွၵ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ထုၵ်ႇၸႂ်မႅၼ်ႈၸႂ်။ လိူဝ်သေ ဢွင်ႈတီႈ ၼမ်ႉမူၺ်ၵၢမ်ႈၼၼ်ႉ တူၼ်ႈမၼ်း ဢွၵ်ႇလႆႈၵူႈတီႈသေ ၽုၵ်ႇလႆႈၵူႈၶဝ်း၊ သီမွၵ်ႇမၼ်းၵေႃႈ မီးသီၵူႈပိူင်ပိူင်သေဢမ်ႇၵႃး ဢၢႆသႅဝ်ႁွမ်မၼ်းၵေႃႈ ႁွမ်ဢူၼ်ႈႁွမ်ဢွၼ်ႇလႄႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈယင်းသႂ်ႇၸိုဝ်ႈပႅင်းမၼ်းဝႃႈ မွၵ်ႇၼၢင်းႁေႃၶမ်း (Queen of Flower) ၼႆၵွၼ်ႇ။ (br)

မွၵ်ႇၵၢႆးလဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်မွၵ်ႇၽၢင်ႁၢင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ မိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇသေ ပဵၼ်မွၵ်ႇဢၼ်ဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယႂ်ႇလူင် ပုၼ်ႈတႃႇ ပွႆးၶရိတ်ႉသမၢတ်ႉ၊ ပွႆးဝၼ်းၵႅဝ်ႈမႄႈ၊ ပွႆးဝၼ်းၵႅဝ်ႈၵေႃႉႁၵ်ႉ ဢိၵ်ႇ ပွႆးယႂ်ႇပွႆးလူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

Bouquet de roses roses
  1. "Rosa L." International Plant Names Index (IPNI) (in ဢိင်းၵလဵတ်ႈ). Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria & Libraries; Australian National Botanic Gardens. ၶိုၼ်းဢဝ်မႃး 2025-01-07.
  2. "Rosa cinnamomea L." International Plant Names Index (IPNI) (in ဢိင်းၵလဵတ်ႈ). Royal Botanic Gardens, Kew; Harvard University Herbaria & Libraries; Australian National Botanic Gardens. ၶိုၼ်းဢဝ်မႃး 2025-01-07.
  3. "Rosa L." Plants of the World Online (in ဢိင်းၵလဵတ်ႈ). Royal Botanic Gardens, Kew. ၶိုၼ်းဢဝ်မႃး 2024-01-20.
  4. Wikipedia Rose ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်း