မိူင်းၵႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇ
(လုၵ်ႉတီး Kyrgyzstan ၼႆႈသေ ၶိုၼ်းပိၼ်ႇဝၢႆႇမႃး)
မိူင်းၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇ | |
|---|---|
 ၸွမ်ပိဝ်
 Emblem
| |
| ၽဵင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ: Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик Гимни (Kyrgyz) "National Anthem of the Kyrgyz Republic" | |
.svg) Location of Kyrgyzstan (dark green) | |
| ဝဵင်းလူင် and largest city | Bishkek 42°52′N 74°36′E / 42.867°N 74.600°E |
| ၽႃႇသႃႇဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် | |
| Spoken languages | |
| ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း (end of 2021[2]) | |
| သႃႇသၼႃႇ (2021)[3] |
|
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းငဝ်ႈမိူင်း | Kyrgyz |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ | Unitary presidential republic |
| Sadyr Japarov | |
| Akylbek Japarov | |
| Nurlanbek Shakiev | |
| ၸုမ်းသၢင်ႈၵူတ်းမၢႆ | Supreme Council |
| Formation History | |
| 840 | |
| 27 November 1917 | |
| 5 December 1936 | |
| 31 August 1991 | |
| 26 December 1991 | |
| 11 April 2021 | |
| လႅၼ်တီႈ | |
• ႁူမ်ႈလေႃး | 199,951 km2 (77,202 sq mi) (85th) |
• ၼမ်ႉ | 7,198 km2 (2,779 sq mi) |
• ၼမ်ႉ (%) | 3.6 |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း | |
• 2022 estimate | 7,000,000[5] (112th) |
• Density | 27.4/km2 (71.0/sq mi) (109th) |
| GDP (PPP) | 2022 estimate |
• ႁူမ်ႈလေႃး |  $37.79 billion[6] (134th) |
• Per capita | $5,562[6] (148th) |
| GDP (nominal) | 2022 estimate |
• ႁူမ်ႈလေႃး | $9.02 billion[6] (151th) |
• Per capita | $1,327[6] (166th) |
| Gini (2020) |  29.0[7]low inequality |
| HDI (2021) | 0.692[8] medium (118th) |
| ယူင်ႉငိုၼ်းတွင်း | Kyrgyzstani som (c) (KGS) |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC+6 (KGT) |
| ပိူင်ဝၼ်းထိ | dd/mm/yyyy |
| ပိူင်ႁေႃႈလူတ်ႉ | Right |
| ၶူတ်ႉႁွင်ႉၽူၼ်း | +996 |
| ISO 3166 code | KG |
| ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ TLD | .kg |
ၵႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇ[မၢႆတွင်း 1] ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇ[မၢႆတွင်း 2] ၼႆႉ ပဵၼ် မိူင်း တီႈဢမ်ႇမီးတၢင်းဢွၵ်ႇၸူး ပၢင်ႇလၢႆႇ တီႈ ဢေးသျႃး ပွတ်းၵၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇၼႆႉ ၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၵၼ်တင်း တီး ပွတ်းႁွင်ႇ မီး မိူင်းၵႃႇၸၢၵ်ႈသတၼ်ႇ၊ တီး ပွတ်းတူၵ်း မီး ဢူႇၸပႄႉၵိတ်ႇသတၼ်ႇ၊ တီႈ ပွတ်းၸၢၼ်း မီး မိူင်းတႃႇၵျီႇၵီႇသတၼ်ႇ လႄႈ တီႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇ မီး မိူင်းၶႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းလူင် မၼ်း လႄႈ ဝဵင်းဢၼ်ယႂ်ႇတီႈသုတ်း ၼႆႉ ပဵၼ် ပိသ်ျၶႅတ်ႉ ယဝ်ႉ။[10][11][12]
မၢႆတွင်း
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- ↑
- Kyrgyz: Кыргызстан, romanized: Kyrgyzstan, pronounced [qɯrɣɯstɑn]
- Russian: Кыргызстан, romanized: Kyrgyzstan, pronounced [kɨrɡɨzstan]
- ↑ Article 1 of the Constitution of the Kyrgyz Republic states: "1. Kyrgyzstan (Kyrgyz Republic)...".[9]
ဢၢင်ႈဢိင်
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]- ↑ "Kyrgyzstan's Constitution of 2010 with Amendments through 2016" (PDF). Constitute Project. ၶိုၼ်းဢဝ်မႃး 2 September 2020.
- ↑ "Kyrgyzstan – Brief Statistical Handbook" (XLS).
- ↑ "2021 Report on International Religious Freedom: Kyrgyz Republic". United States Department of State (in ဢိင်းၵလဵတ်ႈ (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ)). ၶိုၼ်းဢဝ်မႃး 2022-09-18.
- ↑ "History of Central Asia". Encyclopædia Britannica. ၶိုၼ်းဢဝ်မႃး 12 March 2021.
- ↑ "Kyrgyzstan". The World Factbook (2026 ed.). Central Intelligence Agency. ၶိုၼ်းဢဝ်မႃး 19 October 2022. (Archived 2022 edition)
- ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 "World Economic Outlook Database, April 2022". IMF.org. International Monetary Fund. April 2022. ၶိုၼ်းဢဝ်မႃး April 19, 2022.
- ↑ "GINI index (World Bank estimate) - Kyrgyz Republic". data.worldbank.org. World Bank. ၶိုၼ်းဢဝ်မႃး 26 September 2022.
- ↑ "Human Development Report 2021/2022" (PDF) (in ဢိင်းၵလဵတ်ႈ). United Nations Development Programme. 8 September 2022. ၶိုၼ်းဢဝ်မႃး 8 September 2022.
- ↑ "2021-жылдын 5-майындагы "Кыргыз Республикасынын Конституциясы" (2021- жылдын 11-апрелиндеги референдумда (бүткүл элдик добушунда) кабыл алынган)".
- ↑ "Constitution of the Kyrgyz Republic". CIS Legislation. CIS Legislation. ၶိုၼ်းဢဝ်မႃး 31 December 2021.
- ↑ "Kyrgyzstan Constitution" (PDF). Constitution Net. Constitution Net. ၶိုၼ်းဢဝ်မႃး 31 December 2021.
- ↑ "Constitution of the Kyrgyz Republic" (PDF). Legislationline. Legislationline. Archived from the original (PDF) on 21 January 2022. ၶိုၼ်းဢဝ်မႃး 31 December 2021.
{{cite web}}: More than one of|accessdate=and|access-date=specified (help)