ယူးရူပ်ႉ

လုၵ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၼၼ်ႉမႃး
Jump to navigation Jump to search

ယူးရူပ်ႉ

ယူးရူပ်ႉၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႊလိုမ်လိၼ်ၸဵတ်းဢၼ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉပဵၼ်ဢၼ်ၼိူင်ႈ။ မၼ်းမီး 34 ၸိုင်ႈမိူင်း တင်းတူဝ်ၼပ်ႉႁွပ်ႈႁူဝ်ၵူၼ်း တင်းသဵင်ႈမွၵ်ႈႁိမ်းႁွမ်း 690 လၢၼ်ႉ။ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉဢၼ်ၼိူင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်သူဝ်းဝီးယႅတ်ႉယူးၼီးယၼ်း(ရတ်ႉသျႃး)ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈတီႈသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႊတႃႇမွၵ်ႈၶိုင်ႈၼိူင်ႈမိူင်းၼႆႉ ၵွၺ်းလႆႈၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်းယူးရူပ်ႉ။ တႃႇထႅင်ႈပွတ်းၼိူင်ႈသမ်ႉ မီးတီႈၼႂ်းဢေးသျိူဝ်း။

ၼမ်ႉသမုတ်ႉ ဢၢၵ်ႈတိၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆ့ၽၢႆႇႁွင်ႇလိုမ်ယူးရူပ်ႉသေ ၽၢႆႇၸၢၼ်းသမ်ႉ မီးပၢင်ႇလၢႆႇမႅတ်ႇတီႇတႂ်ႇရေးၼီးယၼ်း။ သၢႆၾင်ၼမ်ႉပွတ်းတၢင်းတူၵ်းယူးရူပ်ႉသမ်ႉ ပဵၼ်တေႃႇၼမ်ႉသမုတ်ႉဢႅတ်ႉတလၢၼ်းတိၵ်ႉယဝ်ႉ။ လႅၼ်ႊၶႅၼ်ႈတၢင်းဢွၵ်ႇတႄႉ သမ်ႉပဵၼ်ႁၢဝ်းလွႆႈလူင်ယူးရလ်း တီႈၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းသူဝ်းဝီးယႅတ်ႉယူးၼီးယၼ်း(ရတ်ႉသျႃး)။

ၵူၼ်းမိူင်းလိုမ်ယူးရူပ်ႉၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂၢမ်းလၢတ်ႈဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် မွၵ်ႈ 30 မဵဝ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၾရႅၼ်ႉၶျ်ႉ၊ ၸႂ်ႇမၼ်ႇ၊ ဢိတ်ႇတႃႇလီးယၼ်း၊ သပႅၼ်းၼိသ်ႉ၊ တင်းရတ်ႉသျၼ်းလႂ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းယူးရူပ်ႉၶဝ် ၵမ်ႈၼမ်ၼမ် ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶရိသ်ႉတီးယၼ်းယဝ်ႉ။

ပၢႆးၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈလႄႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ တႄႇမႃးတီႈယူးရူပ်ႉမိူဝ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊ 18 ၼီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိုင်ႈမိူင်းၵူၼ်းယူးရူပ်ႉၶဝ် ၶၢႆၶူဝ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶဝ်တေႃႇတင်းပတ်းပိုၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉယဝ်ႉ။ ၼႆႉမၼ်းႁဵတ်းပၼ်တၢင်းမၢၵ်ႈမီးလူင်လၢင် တေႃႇၸိုင်ႈမိူင်း ၵူၼ်းယူးရူပ်ႉၶဝ်ၵမ်ႈၼမ်ယဝ်ႉ။

ယူးရူပ်ႉပဵၼ်တီႈၽင်ႁူၵ်ႉႁႄႇ ဢၼ်ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်ပၢႆးယဵၼ်ႇငႄႈမိူင်းဝၼ်းတူၵ်း။ ၶူဝ်းၵိုင်ႇၵႃႊဢၼ်ဢမ်ႇတႅပ်းတတ်းမၵ်းၶၼ်မၼ်းတင်းၼမ်လၢႆ မီးဝႆႉၼႂ်းႁူင်းၼႄၶူဝ်းၶဝ်။ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈ လူၾ်ႉဝႂ်းရီး၊ ပႄးရိသ်ႉလႂ်၊ ၾရႅၼ့်လႂ်။ သမ်ႉတီႈပရႃႇတူဝ်းမႅတ်ႈတရိတ်ႉ၊ သပဵၼ်း။ ယူးရူပ်ႉၼႆႉ ၽီမိုဝ်းၾၢႆႇပိူင်ၵေႃႇၵၢႆႇၶဝ်ၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇၵျွင်းၽြႃးလူင်ၶိူဝ်းၵရိၵ်ႉၶဝ်လႄႈရူမ်းမႅၼ်းၶဝ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉလႂ်၊ ယဝ်ႉသမ်ႉ ၵျွင်းၽြႃးလူင်ဢမ်ႇၼၼ် ဝတ်ႉ ၵျွင်းလူင်မိူဝ်ႈၵၢပ်ႈပၢၼ်ၵၢင်ၶဝ်ၼၼ်ႉလႂ်ယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈပၢၼ်းသီ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶၢႆးဝႆႉၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၶိူဝ်းၵူၼ်းယူးရူပ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈပႃး မၢႆႇၵလ်ႇဢႅၼ်ႇၸလူဝ်ႇရႅမ်းပရၢၼ်ႉတ်ႉ၊ သီးသၼ်းၼီး၊ တင်းပီႇၵသ်းသူဝ်းၶဝ်လႂ်ယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈပေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုၵ်ႉၶၢႆးလူင်ၶဝ်ၵေႃႈ ဢွၵ်ႇတီႈယူးရူပ်ႉယသ်ႉ။ မိူင်ၼင်ႇ သျဵၵ်ႉသပီးယႂ်း၊ တိၵ်ႉၵႅၼ်းသ်ႉ၊ တွသ်ႉတူဝ်းဝသ်ႉၵီး၊ တင်း ပၢလ်းသႅၵ်ႉၶဝ်လႂ်ယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈၽွင်းသိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉၵမ်းၼိူင်ႈ(1914-1918) တင်းၵမ်းသွင်(1039-1945) ၼၼ်ႉ ပွတ်းတွၼ်ႊမိူင်းယူးရူပ်ႉတင်းယႂ်ႇလူင်ၶဝ် လႆႈၶၢမ်ႇယႃႉလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႊ ဝဵင်းလူင်ၶဝ်လႄႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆတႄႉ ၶိုၼ်းမႄးၵေႃႇတင်ႈယဝ်ႉ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မၼ်းတိုၵ်ႉၵိုတ်းပဵၼ်ဝႆႉ တီႈငဝ်ႈငႃႇ လူင်လၢင်ၾၢႆႇႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈလႄႈပၢႆးယဵၼ်ႇငႄႈဝႆႉယူႇၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၸိုင်ႈမိူင်းယူးရူပ်ႉၶဝ်ၼႆႉ မိူင်းၼိူင်ႈတင်းမိူင်ၼးိူင်ႈ ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်ဝႆႉတင်း လၢႆးတေႃႉတၢင်ႇသူင်ႇပၢၼ်မႂ်ႇ၊ ႁူမ်ႈပႃးသၢႆတၢင်းလူမ်း(ၾၢႆႇၵၢင်ႁၢဝ်)၊ တၢင်းလူတ်ႉၾႆးဢိၵ်ႈတင်းသဵၼ်ႈတၢင်းမိူင်း(သဵၼ်ႈတၢင်းဝႆးလူင်)ၶဝ်လႂ်ယဝ်ႉ။

မိူင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]