လႁႄႇ၊ ဝဵင်း

လုၵ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၼၼ်ႉမႃး
Jump to navigation Jump to search
ဝဵင်းလႁႄႇ
ဝဵင်း
ဝဵင်းလႁႄႇ ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း မိူင်းမၢၼ်ႊ
ဝဵင်းလႁႄႇ
ဝဵင်းလႁႄႇ
ဢွင်ႈတီႈဝဵင်းလႁႄႇ
ၵူဝ်ႇဢေႃးတိၼဵတ်ႉ: 22°19′31″N 95°26′34″E / 22.32528°N 95.44278°E / 22.32528; 95.44278ၵူဝ်ႇဢေႃးတိၼဵတ်ႉ: 22°19′31″N 95°26′34″E / 22.32528°N 95.44278°E / 22.32528; 95.44278
မိူင်း  မျၢၼ်ႇမႃႇ
ၸႄႈတိူင်း  ၸႄႈၵႅင်း
ၸႄႈတွၼ်ႈ ၼႃႈလိၼ် ၼႃႇၵ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ
ၸႄႈဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းလႁႄႇ
ၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢႆႇ 1,032 မီႇတႃႇ (3,387 ထတ်း)
ႁူဝ်ၼမ်ၵူၼ်း (၂၀၁၄)
 • ႁုပ်ႈ 3,141[1]
ၶၢဝ်းယၢမ်း ၼႃႈလိၼ် MST (UTC+6.30)

ဝဵင်းလႁႄႇ (မၢၼ်ႈ: လဟယ်မြို့ ; ဢင်းၵိတ်ႉ: Lahe ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [lǎ hɛ̀]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းလႁႄႇၼႃးလိၼ် ၼႃႇၵ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]

လႁႄႇ ၼႆႉ ၸူးႁွင်ႉၵိုၵ်းတင်းၸိုဝ်ႈ ပူႇၵႄႇၼႃႇၵ ဢီႇၼွႆႇလႁႄႇ သေ ၸင်ႇလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ လႁႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1967-68 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၾိင်ႈၾႃႉႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ လႆႈပဵၼ်တၢင်းၸဵပ်းတၢင်းၼၢဝ်ၼမ်လႄႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ် ႁႃဢွင်ႈမႂ်ႇသေ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႃႇၵလႅင်ၼွင်ၼႆႉ လႆႈၵႂႃႇလိူၵ်ႈဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်မီးတူၼ်ႈမႆႈႁႅင်ႈ ဢၼ်ၶွၵ်ႇမၼ်းၵွၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၸူးလႆႈတႄႇဝၢၼ်ႈသေ ႁွင်ႉဝႃႈ ဝၢၼ်ႈပီးၵူႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈပီးၵူႇၼႆႉ ပဵၼ် ဢီႇၼွႆႇလႁႄႇ ယဝ်ႉ။

လႁႄႇ ဢၼ်မီးဝႆ့တီႈၼိူဝ် တၢင်းသုင်ၽိဝ်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ 4,313 ထတ်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈဝႃႈပဵၼ်ထုင်ႉၼိူဝ်လွႆသေတႃႉ မီးဝႆႉတီႈၼႃႈလိၼ်ပဵင်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ဝၢၼ်ႈသိၼ်ႇတေႇ ဝဵင်းၶမ်းတီႈ သေၵေႃႈ ၵႂႃႇလႆႈ လႁႄႇယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၵႃးဢမ်ႇပႆႇမီးၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈသိၼ်ႇတေႇသေၵေႃႈ လႆႈဢဝ်မႃႉလႃးၸိူဝ်းၼႆႉ တၢင်ႇၵုၼ်ႇသိၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်း ၶမ်းတီႈ သိၼ်ႇတေႇ လႁႄႇ ၼႆႉ ၵႆ 59 လၵ်းယဝ်ႉ။ လႆႈႁဵတ်းတၢင်းၼႆႉမႃး မိူဝ်ႈပီ 1952 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1990 မႃးၶိုၼ်းမႄးတၢင်းသေ ထိုင်မႃး 1992 တႄႉ ၸၢင်ႈတေႃႉသူင်ႇၵုၼ်ႇသိၼ်လႆႈ ငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်ယူႇယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၵႄႈ သိၼ်ႇတေႇလႄႈ လႁႄႇ ၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈၵႆယၢၼ် 53 လၵ်းၵူၺ်းၼႆသေတႃႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းတၢင်း လႆႈၶီႇလူတ်ႉၵႃးတင်းဝၼ်း တီႈၼိူဝ်သၼ်လွႆၼႃႇၵၼၼ်ႉသေ လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈၵွင်းလွႆထဵင်ႇၺူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[3]

ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]

  1. (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 54. 
  2. "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
  3. တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၁၈၈.